II SA/Gd 665/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w następującym składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 15 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. Ż., B. Ż., R. Ż. na decyzję Wojewody z 7 kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej postanawia: przywrócić skarżącym termin do wniesienia skargi.

Postanowieniem z 1 września 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę A. Ż., B. Ż. i R. Ż. na decyzję Wojewody z 7 kwietnia 2020 r. nr [..] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia sąd wskazał, że w czasie, w którym doręczano skarżącym powyższą decyzję, obowiązywał w Polsce stan zagrożenia epidemicznego wprowadzony w dniu 14 marca 2020 roku rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 roku w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz.U. 2020, poz. 491). W myśl art. 15zzs ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 ze zm.) co do zasady bieg postępowań ulegał zawieszeniu z mocy prawa. Jednakże, zgodnie z art. 15zzr tej ustawy wstrzymanie rozpoczęcia i zawieszenie biegu terminów, o których mowa w ust.1, nie dotyczy terminów w rozpoznawanych przez sądy sprawach wskazanych w art. 14a ust. 5, w tym w sprawach tzw. pilnych, tj. w sprawach, w przypadku których ustawa określa termin do ich rozpatrzenia przez sąd. Zgodnie z art. 11g ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych odwołanie strony od decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rozpatruje się w terminie 30 dni, a skargę do sądu administracyjnego w terminie dwóch miesięcy. Mając to na uwadze, sąd stwierdził, że z uwagi na zaliczenie sprawy dotyczącej realizacji inwestycji drogowej do kategorii sprawy pilnych, pomimo panującego stanu zagrożenia epidemicznego, bieg 30 dniowego terminu do złożenia skargi rozpoczął się w dniu, w którym skarżącym skutecznie doręczono zaskarżoną decyzję, gdyż nie znajdują tu zastosowania szczególne przepisy z zakresu szczególnych rozwiązań związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, modyfikujące terminów zaskarżenia aktów administracyjnych. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę, jako wniesioną po terminie. Pismem z 3 września 2020 roku, skarżący wnieśli o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wniosku wskazali oni, że w pouczeniu zawartym w zaskarżonej decyzji znajdowała się informacja o prawie do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, za pośrednictwem Wojewody, w terminie 30 dni od dnia ustania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii. Powołując się na brzmienie ww. art. 15zzs ust. 1 pkt 6 i ust.7 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, skarżący wskazali, że ich zdaniem, stan zagrożenia epidemicznego (epidemii) trwa nadal, o czym świadczą kolejne zachorowania, obowiązek noszenia maseczek, czy też obowiązek utrzymywania dystansu społecznego. Zdaniem skarżących, wnieśli oni skargę w czasie trwania stanu epidemii, nie czekając na jego zakończenie. Tym niemniej, z uwagi na zapadłe postanowienie o odrzuceniu skargi, wnoszą oni o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. W myśl art. 87 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Z przytoczonych powyżej przepisów wynika, że dla przywrócenia uchybionego terminu konieczne jest, aby wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione łącznie. W przeciwnym razie wniosek podlega oddaleniu bądź też, w przypadku wniosku spóźnionego lub z mocy ustawy niedopuszczalnego, odrzuceniu przez sąd. Wątpliwości sądu nie budzi fakt, że wniosek został złożony w ustawowym terminie, bowiem czas ustania przyczyny uchybienia terminowi należy wskazać, jako 31 sierpnia 2020 roku, tj. dzień doręczenia stronom odpisu odpowiedzi na skargę, w której zawarty był wniosek o odrzucenie skargi. Przyjąć zatem należało, że to właśnie od tej daty strony powzięły wiedzę o możliwości uchybienia terminowi do wniesienia skargi. Wniosek o przywrócenie terminu został złożony w dniu 3 września 2020, a zatem zachowany został termin 7 dni, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. Zważywszy nadto na fakt, że skarga znajdowała się już w aktach sądowych, to sąd uznał także, że spełniony został wymóg dokonania czynności, której strona nie dokonała w terminie (§ 4 przywołanego przepisu). Przechodząc do analizy kwestii braku zawinienia, to wskazać należy, że orzecznictwie utrwalił się pogląd, iż od strony postępowania wymagać należy zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceny w tym zakresie dokonuje się poprzez przyjęcie kryteriów idealnego wzorca osoby należycie dbającej o swoje interesy. W związku z powyższym przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 maja 1997r., sygn. akt SA/Sz 630/96, Lex nr 30748). Brak winy w uchybieniu terminu podlega ocenie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Z brakiem winy mamy bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu, których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że skarżący w sposób niezawiniony uchybili terminowi do wniesienia skargi, kierując się zasadą działania w zaufaniu do organu administracji publicznej. Jak wynika z treści pouczenia załączonego do decyzji Wojewody, skarżący zostali poinformowani o prawie do złożenia skargi w terminie 30 dni od dnia ustania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii. Pouczenie to znajdowało swoje umocowanie w obowiązującym w dacie wydania decyzji art. 15zzs ust. 1 pkt 6 i ust.7 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Zauważyć jednak należy, że treść załączonego pouczenia była wadliwa. Organ odwoławczy nie uwzględnił bowiem, że sprawa, w której zapadła decyzja ostateczna, należała do katalogu spraw wymienionych w art. 14a ust. 5 ww. ustawy i stanowiła tzw. sprawę pilną, tj. taką, której termin rozpoznania przez sąd określa ustawa. Bezspornie, sprawa z zakresu zezwolenia na realizację inwestycji drogowej jest taką właśnie sprawą, gdyż zgodnie z art. 11g ust. 2 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych odwołanie strony od decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rozpatruje się w terminie 30 dni, a skargę do sądu administracyjnego w terminie dwóch miesięcy. Tym samym, organ odwoławczy winien był poinformować w pouczeniu, że zgodnie z art. 15zzr ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, bieg terminu na wniesienie skargi w tego rodzaju sprawie nie został zawieszony, biegnie od daty doręczenia decyzji i wynosi 30 dni. Tylko tak sformułowane pouczenie sąd mógłby uznać za w pełni prawidłowe i wiążące skarżących. Oczywistym jest przy tym, że błędnie skonstruowane pouczenie nie może powodować negatywnych następstw w sferze uprawnień stron i pozbawiać ich prawa do sądowej kontroli zapadłej decyzji. Uzupełniająco należy nadto wskazać, że bez znaczenia pozostaje argumentacja Wojewody, w świetle której skargę należało odrzucić, gdyż przepis art. 15zzs został uchylony na podstawie art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 roku o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2, a terminy w postępowaniach rozpoczęły bieg w terminie 7 dni od wejścia w życie powyższej ustawy tj. od dnia 23 maja 2020 roku. Przepis art. 15zzs w ogóle nie znajdował zastosowania w przedmiotowej sprawie z przyczyn wyżej wskazanych, a zatem fakt jego uchylenia pozostawał bez wpływu na sytuację procesową skarżących. W związku z powyższym, w ocenie sądu, przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej jest dopuszczalne, ponieważ skarżący uchybili terminowi do wniesienia skargi na skutek błędnego pouczenia zawartego w decyzji Wojewody. Gdyby pouczenie to zostało sformułowane w sposób prawidłowy, to skarżący nie musieliby samodzielnie określać daty ustania epidemii lub zagrożenia epidemiologicznego, ponieważ od początku dysponowaliby informacją, że w ich sprawie znajduje zastosowanie trzydziestodniowy termin na wniesienie skargi, liczony od daty doręczenia decyzji. Błędne pouczenie nie może zaś wpływać na sytuację procesową stron i pozbawiać ich prawa do sądowej kontroli zapadłej decyzji. Z powyższych przyczyn, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.