II SA/Gd 65/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2024 r. w Gdańsku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 18 października 2023 r., nr SKO Gd/2701/23 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: odmówić skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi.

P. P., reprezentowany przez adwokata, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 18 października 2023 r., w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego, wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do wniesienia skargi z uwagi na problemy zdrowotne pełnomocnika. Pełnomocnik skarżącego wskazał, że przebywał na długotrwałym zwolnieniu lekarskim od 21 listopada 2023 r. do 8 grudnia 2023 r. z przerwą od 2 grudnia do 4 grudnia 2023 r. (sobota – poniedziałek), wynikającą z braku dostępu do lekarza rodzinnego. Pełnomocnik wyjaśnił, że prowadzi jednoosobową kancelarię, zatem nie mógł skorzystać z pomocy innej osoby. Do wniosku pełnomocnik załączył potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię opatrzonego podpisem asystenta medycznego wydruku zaświadczenia lekarskiego e-ZLA za okres od 21 listopada 2023 r. do 27 listopada 2023 r. oraz wydruki takich zaświadczeń - bez podpisu asystenta lub lekarza - za okres od 28 listopada 2023 r. do 1 grudnia 2023 r. i od 5 grudnia 2023 r. do 8 grudnia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) dalej p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Jak wynika z akt administracyjnych decyzja organu odwoławczego została doręczona skarżącemu 31 października 2023 r., co oznacza, że termin do wniesienia skargi upływał 30 listopada 2023 r. W dniu 15 listopada 2023 r. skarżący udzielił pełnomocnictwa do reprezentowania przed sądami administracyjnymi w sprawie skargi na tak wydaną decyzję adwokatowi R. R. Skarżący, działając poprzez profesjonalnego pełnomocnika, wywiódł skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia 15 grudnia 2023 r. (data stempla pocztowego), a zatem po upływie terminu do wniesienia skargi, wynikającego z art. 53 § 1 p.p.s.a. Stosownie do art. 86 i art. 87 p.p.s.a. uchybiony termin można przywrócić, jeżeli spełnione zostaną następujące przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu, wniosek taki zostanie wniesiony w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, równocześnie ze złożeniem wniosku strona dokona czynności, dla której określony był termin, we wniosku uprawdopodobnione zostaną okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego. Dla przywrócenia terminu konieczne jest, aby wskazane przesłanki były spełnione łącznie, w przeciwnym razie następuje odmowa przywrócenia terminu, bądź też, w przypadku wniosku spóźnionego lub z mocy ustawy niedopuszczalnego - odrzucenie. Przywrócenie terminu następuje jedynie, gdy strona uprawdopodobni, że nie dokonała czynności bez własnej winy. Natomiast zgodnie z ugruntowanym w tym zakresie orzecznictwem, o braku winy można mówić wyłącznie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a więc jeżeli dochowała ona należytej staranności (por. postanowienie NSA z 2 października 2002 roku, V SA 793/03, Mon. Praw. 2002, nr 23, s. 1059, wyrok NSA z 11 lutego 2003 roku, II SA 4162/01, Mon. Praw. 2003, nr 8, s. 340). Kryterium braku winy w rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (zob. postanowienie NSA z 28 marca 2012 r., II OZ 179/12, LEX nr 1138241). Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. W orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, że uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (wyr. NSA z 4 czerwca 2002 roku, II SA/Ka 1977/00, niepublikowany). W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu nie można uznać, że strona skarżąca uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi w terminie 30 dni od daty doręczenia decyzji skarżącemu. Wskazać w tym miejscu należy, że skarżący działał w niniejszym postępowaniu przez profesjonalnego pełnomocnika, to jest adwokata, który podlega dodatkowym – bardziej rygorystycznym - wymogom wykazania dochowania należytej staranności, związanym z wykonywaniem zawodu adwokata, od którego należy oczekiwać należytej staranności, wynikającej z zawodowego (profesjonalnego) charakteru prowadzonej działalności. Pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę, ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jakby działał na własną rzecz, a mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika (por. postanowienie NSA z 4 lipca 2008 r. I OZ 496/08). Przykładając obiektywny miernik staranności w działaniu do sytuacji, jaka miała miejsce w sprawie, stwierdzić należy, że pełnomocnik skarżącego nie dochował wymaganej od niego staranności i dbałości o interesy procesowe mocodawcy. Pełnomocnik wyjaśnił, że z uwagi na poważne problemy zdrowotne przebywał z przerwami na zwolnieniu lekarskim. Wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t. j. Dz.U. z 2023 r., poz. 2780, dalej jako "ustawa"), przy ustalaniu prawa do zasiłków i ich wysokości dowodami stwierdzającymi czasową niezdolność do pracy z powodu choroby, pobytu w szpitalu albo innym zakładzie leczniczym podmiotu leczniczego wykonującego działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne albo konieczność osobistego sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny są zaświadczenia lekarskie, o których mowa w art. 55 ust. 1 i art. 55a ust. 7, albo wydruk zaświadczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 55a ust. 6. Zgodnie zaś z art. 55 ust. 1 ustawy, zaświadczenie lekarskie jest wystawiane zgodnie ze wzorem ustalonym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, za pośrednictwem systemu teleinformatycznego udostępnionego bezpłatnie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, w formie dokumentu elektronicznego podpisanego kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym, podpisem osobistym albo z wykorzystaniem sposobu potwierdzania pochodzenia oraz integralności danych dostępnego w systemie teleinformatycznym udostępnionym bezpłatnie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Natomiast zgodnie z art. 55a ust. 6 ustawy, na żądanie ubezpieczonego oraz w przypadku gdy z informacji udostępnionych na profilu informacyjnym wystawiającego zaświadczenie lekarskie wynika, że płatnik składek nie posiada profilu informacyjnego płatnika składek, o którym mowa w art. 58 ust. 1, wystawiający zaświadczenie lekarskie przekazuje ubezpieczonemu wydruk wystawionego zaświadczenia lekarskiego z systemu teleinformatycznego, o którym mowa w ust. 1, zawierający dane i informacje, o których mowa w art. 55 ust. 3 pkt 1-8 i 10, opatrzony jego podpisem i pieczątką. Nadto zgodnie z § 7 ust. 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 listopada 2015 r. w sprawie trybu i sposobu orzekania o czasowej niezdolności do pracy, wystawiania zaświadczenia lekarskiego oraz trybu i sposobu sprostowania błędu w zaświadczeniu lekarskim (Dz. U. poz. 2013), okres orzeczonej czasowej niezdolności do pracy może obejmować okres nie dłuższy niż 3 dni poprzedzające dzień, w którym przeprowadzono badanie, jeżeli jego wyniki wykazują, że ubezpieczony w tym okresie niewątpliwie był niezdolny do pracy. Pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że nie przebywał na zwolnieniu lekarskim w okresie od 2 grudnia 2023 r. (sobota) do 4 grudnia 2023 r. (poniedziałek), udało mu się bowiem uzyskać poradę lekarską dopiero 5 grudnia 2023 r. (we wtorek). Uwzględnienia jednak wymaga, że skorzystanie z porady lekarskiej w dniu 5 grudnia 2023 r. nie uniemożliwiało mu otrzymania zaświadczenia lekarskiego o czasowej niezdolności do pracy na dni poprzedzające, na co wprost wskazuje cytowany wyżej § 7 ust. 3 rozporządzenia. Pełnomocnik skarżącego bezspornie jednak nie posiada zaświadczenia lekarskiego za okres od 2 grudnia 2023 r. do 4 grudnia 2023 r., tym samym nie uprawdopodobnił, że był chory w tym okresie. Nadto przedłożone przez pełnomocnika wydruki za okres od 28 listopada 2023 r. do 1 grudnia 2023 r. i od 5 grudnia 2023 r. do 8 grudnia 2023 r. nie spełniają wymogów z cyt. art. 55a ust 6 ustawy, gdyż nie są opatrzone podpisem i pieczątką wystawiającego. Co więcej, nie zostały one poświadczone przez wnioskującego pełnomocnika za zgodność z oryginałem, co tym bardziej poddaje w wątpliwość ich wiarygodność, w przeciwieństwie do zaświadczenia lekarskiego za okres od 21 do 27 listopada 2023 r. Tym samym, zdaniem Sądu, nie pozwalają one na uznanie, że profesjonalny pełnomocnik uprawdopodobnił brak możliwości wniesienia skargi w tych okresach. Wskazać przy tym należy, że zgodnie z art. 37a ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz.1184), adwokat wykonujący zawód w kancelarii adwokackiej oraz w spółkach, o których mowa w art. 4a ust. 1, obowiązany jest zapewnić zastępstwo w przypadku urlopu lub innej przemijającej przeszkody tak, aby prowadzone przez niego sprawy nie doznały uszczerbku. Nie każda choroba pełnomocnika poza tym uzasadnia uznanie, że wykluczona jest osobista aktywność pełnomocnika. Skoro pełnomocnik skarżącego zachorował 21 listopada 2023 r. to miał 9 dni kalendarzowych na podjęcie działań umożliwiających terminowe wniesienie skargi, której termin wniesienia upływał 30 listopada 2023 r. Mógł chociażby skorzystać z możliwości, jakie daje współpraca z innym pełnomocnikiem w ramach instytucji substytucji, o której mowa w art. 25 ust. 3 Prawa o adwokaturze. Pełnomocnik w żaden sposób nie uprawdopodobnił, by charakter jego dolegliwości uniemożliwiał mu takie działanie. Wreszcie, mógł pełnomocnik sam dokonać czynności złożenia skargi w okresie pomiędzy 28 a 30 listopada 2023 r., kiedy to nastąpiła przerwa w jego zwolnieniu. Z dokumentów przedłożonych w niniejszej sprawie nie wynika natomiast, aby pełnomocnik podjął jakiekolwiek czynności. Co więcej, z opisanych okoliczności nie wynika, by pełnomocnik poinformował mocodawcę o swojej sytuacji, która jego zdaniem uniemożliwiała mu dotrzymanie terminu ustawowego. Brak takiego powiadomienia należy ocenić jako lekkomyślność i niedbalstwo pełnomocnika, a więc zawinione uchybienie terminowi ustawowemu (por. postanowienie NSA z 22 października 2014 r. , sygn. akt II FZ 1586/14, CBOSA). W ocenie Sądu zatem, biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy oraz charakter czynności, której terminowi uchybiono, uznać należy, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło z winy pełnomocnika, która jest równoznaczna z winą skarżącego. Biorąc pod uwagę wskazane wyżej okoliczności, w ocenie Sądu, nie zostały spełnione wszystkie przesłanki przywrócenia terminu, o których mowa w art. 87 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi.