II SA/Gd 605/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: sędzia NSA Zbigniew Romała Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 lutego 2022 r. sprawy ze skargi Z. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 czerwca 2021 r., nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie podziału nieruchomości oddala skargę.

Skarga Z. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 18 czerwca 2021 r. utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy z 6 maja 2021 r. o odmowie wznowienia postępowania dotyczącego podziału nieruchomości oznaczonej jako działka nr [..] w obrębie B., gm. L., została wniesiona w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wnioskiem z 21 czerwca 2016r. Z. M., wniósł o wznowienie postępowania w sprawie podziału działki oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków nr [..], obręb ewidencyjny B., gmina L. Wnioskodawca wskazał, iż jako strona postępowania bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu, nie otrzymał decyzji dotyczącej postępowania podziałowego, nie miał możliwości zapoznania się z dokumentacją dotyczącą decyzji, pomimo, że w wyniku tego podziału ustalono trzy punkty graniczne z działką nr [..], będącą własnością wnioskodawcy, a wcześniej ojca, nieżyjącego K. M. Wójt Gminy postanowieniem z 6 maja 2021 r. odmówił wznowienia postępowania dotyczącego podziału działki nr [..] w obr. B., gm. L. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ administracyjny wyjaśnił, że dla podziału będącego przedmiotem wniosku nie została wydana decyzja administracyjna. Nie została odnaleziona w Archiwum Państwowym, a z informacji uzyskanej ze Starostwa Powiatowego wynika, że podstawą dokonania zmiany w rejestrze gruntów był wykaz zmian gruntowych z roku 1977 roku (nie ma natomiast decyzji). Z księgi wieczystej dzielonej nieruchomości również nie wynika, iż została wydana decyzja podziałowa. Także wnioskodawca nie przedłożył jakichkolwiek dokumentów mogących przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Organ administracyjny wskazał, iż decyzje podziałowe wydawane były w oparciu o treść art. 18 ustawy z dnia 6 lipca 1972 roku o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 27 poz. 192). Natomiast w odniesieniu do terenów leżących poza granicami administracyjnymi miasta brak było uregulowań prawnych o charakterze lex specialis, w związku z czym sprawy tego rodzaju uregulowane były przepisami kodeksu cywilnego. W konsekwencji organy administracyjne nie były właściwe do wydawania decyzji podziałowych dotyczących nieruchomości leżących poza granicami administracyjnymi miast. Podział działki w 1977 roku odbywał się poprzez wykonanie czynności materialno-technicznych, które podlegały kognicji sądu powszechnego. Oznacza to, że w rozpatrywanej sprawie nie została wydana decyzja administracyjna. Skoro sprawa podziału przedmiotowej nieruchomości nie została zakończona decyzją ostateczną, nie jest dopuszczalnym wznowienie postępowania. Postanowienie to w prawem przepisanym terminie zażalił p. Z. M. wskazując, że pomimo braku decyzji podziałowej Sąd Rejonowy założył dla działki nr [..] księgę wieczystą nr [..] i księgę wieczystą nr [..] - a przy okazji pomylił właścicieli lub działki. Organ administracyjny nie przeprowadził wznowienia postępowania, lecz w dniu 26 kwietnia 2019 r. wydał postanowienie o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości oznaczonych jako działki nr [..]-[..] położone w obr. B., gm. L., stanowiących własność pp. Z. T., dla których Sąd Rejonowy prowadzi księgi wieczyste nr [..] i [..], z nieruchomością oznaczoną jako działka nr [..] położoną w w obr. B., gm. L., stanowiącą własność żalącego, dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą nr [..]. Projekt rozgraniczenia przesuwał granice na ok. 7,5m w głąb jego działki (nie licząc wcześniejszej grabieży w wyniku podziału), na co skarżący nie wyraził zgody. Geodeta zapowiedział, że wytyczy granice jego działki przez wznowienie. Organ odwoławczy rozpoznając zażalenie podał, że w aktach sprawy znajduje się pismo Starosty z 13 lipca 2020 r., w którym wyjaśnia on, iż podstawą dokonania zmiany w rejestrze gruntów był wykaz zmian gruntowych z 1977 roku, dotyczący działki nr [..] położonej w obr. B. Z wykazu tego wynika, iż podzielona działka stanowiła działkę rolną (R, B-R). Wyjaśniło Kolegium, że geodezyjny podział nieruchomości rolnych nie wymagał wydawania jakiejkolwiek decyzji o jego zatwierdzeniu. Właściciele nieruchomości rolnych mogli dokonywać podziałów takich nieruchomości wedle swojego uznania. Podział takiej nieruchomości, dla wprowadzenia jego skutków do ewidencji gruntów i budynków, tj. wprowadzenia do tej ewidencji nowej konfiguracji ewidencyjnej powstałych w wyniku podziału działek rolnych, wymagał jedynie sporządzenia stosownej dokumentacji geodezyjnej po uprzednim jej przyjęciu do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (por. M. Wolanin, Podziały, scalenia i rozgraniczenia nieruchomości oraz procedury ewidencyjne. Wyd. 4, Warszawa 2021). Dokonywany był zatem w drodze czynności materialno-technicznej i nie wymagał dla swojej skuteczności wydawania decyzji zatwierdzającej (por. R. Strzelczyk, Prawo nieruchomości, 2017, wyd. 5). Nie budzi zatem wątpliwości, iż przeprowadzony w 1977 roku przez właściciela działki nr [..] w obr. B., gm. L. podział nie został dokonany aktem administracyjnym, lecz został przeprowadzony z zastosowaniem obowiązującej w takich sytuacjach procedury. W konsekwencji, skoro podział ten nie wymagał dla swojej skuteczności wydawania decyzji zatwierdzającej, nie jest również dopuszczalne - z przyczyn przedmiotowych - zastosowanie do tej procedury trybu wznowienia postępowania określonego w art. 145 k.p.a. Tym samym organ pierwszej instancji prawidłowo odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej czynnością materialno-techniczną. We wniesionej skardze skarżący zarzucił, że jego zdaniem podział działki nie może zmieniać jej granic zewnętrznych. Natomiast przesunięcie tych granic oznacza podział działki sąsiada(w tym wypadku nr [..]) bez jego wniosku o podział, bez jego zgody, bez jego powiadomienia i scalanie nowo utworzonych działek z działkami powstałymi w wyniku podziału działki nr [..]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Przedmiotem oceny Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 18 czerwca 2021 r. utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy z 6 maja 2021 r. o odmowie wznowienia postępowania dotyczącego podziału nieruchomości oznaczonej jako działka nr [..] w obrębie B., gm. L. Powyższe orzeczenia wydane zostały na podstawie art. 149 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735), dalej jako "K.p.a.", zgodnie z którym odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia. Postanowienie o odmowie wznowienia postępowania w niniejszej sprawie wynikało z ustaleń organów, iż dla podziału będącego przedmiotem wniosku skarżącego nie została wydana decyzja administracyjna. W ocenie Sądu organy zasadnie uznały, iż w przedmiotowej sprawie zaistniała negatywna przesłanka przedmiotowa dla wznowienia postępowania. Zaakceptować bowiem należy pogląd Piotra Marka Przybysza prezentowany w Komentarzu aktualizowanym do Kodeksu postępowania administracyjnego (LEX/el. 2022), że "w pierwszej fazie postępowania organ administracji bada następnie, czy nie występują negatywne przesłanki przedmiotowe dla wznowienia postępowania. Odmowa wznowienia z przyczyn przedmiotowych będzie miała miejsce wówczas, gdy strona żąda wznowienia w sprawie, w której organ działał w innej formie, na przykład umowy cywilnej, czynności materialno-technicznych, w formie zaświadczenia, gdy sytuacja jednostki jest kształtowana z mocy prawa, gdy sprawa nie jest jeszcze zakończona decyzją ostateczną lub gdy strona opiera żądanie na podstawie rażącego naruszenia prawa". Dodać jedynie należy, iż taką negatywną przesłanką wznowienia postępowania jest też okoliczność, iż w sprawie będącej przedmiotem wznowienia postępowania organ administracji publicznej nie podejmował jakichkolwiek działań. Powyższe wynika z treści art. 145 § 1 K.p.a., z której w sposób wyraźny i oczywisty wynika, że postępowanie wznawia się w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Zatem wydanie w sprawie decyzji jest konieczną przesłanką do prowadzenia postępowania w sprawie wznowienia. Z pisma Starosty z 13 lipca 2020 r. wynika, iż podstawą dokonania zmiany w rejestrze gruntów był wykaz zmian gruntowych z 1977 roku, dotyczący działki nr [..] położonej w obr. B. Zatem to nie decyzja ostateczna, lecz wykaz zmian gruntowych skutkował podziałem przedmiotowej nieruchomości. Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2022 r., poz. 329).