II SA/Gd 584/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.),, Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, , po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym w dniu 31 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi J. D. I T. D. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 28 kwietnia 2023 r. nr WOP.7722.24.2023.EL w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.

Skarga J. D. i T. D. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 28 kwietnia 2023 r. utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Puckim z dnia 19 stycznia 2023 r. o nałożeniu na T. D. grzywny w celu przymuszenia do wykonania rozbiórki dobudówki do istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego pełniącej funkcję ogrodu zimowego o wymiarach 4,15m x 12,90m + 6,10m x 3,25m, pobudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działek nr [...] i [...] położnych w obrębie ewidencyjnym Karwia przy ul. [...], w wysokości 77 688,24zł oraz uchyleniu tego postanowienia w zakresie terminu do uiszczenia grzywny i opłaty oraz terminu wykonania nałożonego obowiązku i wyznaczenia nowego terminu uiszczenia grzywny i opłaty oraz wykonania obowiązku do dnia 31.08.2023 r. została wniesiona w następującym stanie sprawy: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Puckim decyzją z dnia 30 sierpnia 2022 r., nakazał T. D. rozbiórkę dobudówki do istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego pełniącej funkcję ogrodu zimowego o wymiarach 4,15m x 12,90m + 6,10m x 3,25m, pobudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działek nr [...] i [...] położnych w obrębie ewidencyjnym Karwia przy ul. [..]. W trybie odwoławczym Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 29 grudnia 2022 r. utrzymał w mocy w/w decyzję organu I instancji. Na powyższą decyzję T. D. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Następnie upomnieniem nr PINB-7145/001/2023/RW z dnia 2 stycznia 2023 r. organ I instancji wezwał T. D. do wykonania obowiązku wynikającego z w/w decyzji z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego (doręczone w dniu 04.01.2023 r. adresatowi). W dniu 19 stycznia 2023 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Puckim wystawił tytuł wykonawczy nr PINB-7146/006/2023/RW, którego adresatem był T. D. Jednocześnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Puckim postanowieniem z 19 stycznia 2023 r. nałożył na T. D. grzywnę w celu przymuszenia do wykonania w/w obowiązku w wysokości 77 688,24zł (słownie: siedemdziesiąt siedem tysięcy sześćset osiemdziesiąt osiem zł 24/100) z obowiązkiem uiszczenia i wykonania obowiązku do dnia 30 kwietnia 2023 r. Organ odwoławczy rozpoznając sprawę po wniesieniu zażalenia przez skarżącego podał, że wobec niewykonania obowiązku rozbiórki dobudówki do istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego pełniącej funkcję ogrodu zimowego wynikającej z ostatecznej decyzji organ I instancji podjął czynności zmierzające do wyegzekwowania nałożonego obowiązku w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2022 r., poz. 479, dalej u.p.e.a.). Po przesłaniu na podstawie art. 15 § 1 u.p.e.a. upomnienia oraz braku dobrowolnego wykonania obowiązku organ wszczął postępowanie egzekucyjne wystawiając w dniu 19 stycznia 2023 r. tytuł wykonawczy nr PINB-7146/006/2023/RW. Następnie postanowieniem z 19 stycznia 2023 r. została na skarżącego nałożona grzywna w wysokości 77 688,24 zł. Organ wskazał, że grzywna jest środkiem egzekucyjnym służącym przymuszeniu zobowiązanego do wykonania nałożonego na niego obowiązku. Rolą jej jest doprowadzenie do wykonania tego obowiązku. W sytuacji, w której grzywna może być nałożona tylko jeden raz (art. 121 § 4 u.p.e.a.), wysokość tej grzywny powinna realnie wpływać na wykonanie obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Zgodnie z przepisem art. 121 § 4 u. p.e.a., jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa, chyba że dotyczy obowiązku utrzymania obiektu budowlanego w stanie nieoszpecającym otoczenia. Zgodnie z art. 121 § 5 wysokość grzywny, o której mowa w § 4 (jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa), stanowi, w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki, i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych. W niniejszej sprawie egzekucja dotyczy dobudówki do istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego pełniącej funkcję ogrodu zimowego o wymiarach 4,15m x 12,90m + 6,10m x 3,25m (co wynosi łącznie 73,36m2). PINB w Powiecie Puckim zastosował cenę za 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za I kwartał 2022 r., która wynikała z Komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 25 maja 2022 r. (Dz. Urz. GUS z 2022 r., poz. 19). Cena ta wynosiła wówczas 5295,00zł. W toku postępowania zażaleniowego, w dniu 24 lutego 2023r., Prezes Głównego Urzędu Statystycznego wydał nowy Komunikat w sprawie ceny 1m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za IV kwartał 2022 r., w którym ogłosił, że cena ta wynosi 5708 zł. Wysokość grzywny stanowi wyliczenie matematyczne i jest uzależniona od powierzchni zabudowy budynku i ceny urzędowej ogłaszanej przez właściwy organ. W momencie wydania przez organ powiatowy zaskarżonego postanowienia zastosowana kwota była aktualna, wobec czego organ odwoławczy stwierdził, że wyliczona przez PINB w Powiecie Puckim grzywna poprzez przemnożenie powierzchni zabudowy budynku (73,36m2) przez 1/5 x 5295 zł, dała kwotę grzywny w wysokości 77 688,24zł i wysokość ta jest prawidłowa. Organ odwoławczy nie może przeliczyć kwoty grzywny z zastosowaniem aktualnej ceny 1m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego (za IV kwartał 2022 r.), ponieważ prowadziłoby to do nałożenia wyższej kwoty grzywny i wydania orzeczenia na niekorzyść strony odwołującej się, w konsekwencji naruszając art. 139 k.p.a. W zaskarżonym postanowieniu PINB ustalił termin do uiszczenia grzywny i termin do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie do dnia 30 kwietnia 2023 r. Z uwagi na fakt upływu terminu w toku postępowania odwoławczego, argumenty zażalenia i realną możliwość wykonania nałożonego obowiązku przez zobowiązanego, organ odwoławczy postanowił wyznaczyć nowy termin wykonania ww. obowiązku, a w konsekwencji także nowy termin do uiszczenia grzywny tj. do dnia 31.08.2023 r. W złożonej skardze zostało zarzucone naruszenie: 1) art. 29 § 1 u.p.e.a. poprzez zaniechanie zbadania przez organ administracji z urzędu dopuszczalności egzekucji administracyjnej, ustalenia czy egzekucja nałożonego obowiązku jest dopuszczalna oraz zbadania, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie; 2) art. 121 § 2 u.p.e.a. w związku z art. 6 i art. 11 k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że maksymalna kwota grzywny w celu przymuszenia może być stosowana według uznania organu administracji bez uwzględnienia innych ograniczeń ustawowych oraz skonkretyzowanej sytuacji osobistej i majątkowej zobowiązanego, a także poprzez nierzetelne wyjaśnienie przyczyn takiego stanowiska; 3) art. 121 § 5 u.p.e.a. przez utrzymanie zaskarżonego postanowienia w mocy, podczas gdy postanowienie PINB w Powiecie Puckim z dnia 19 stycznia 2023 r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do dokonania rozbiórki dobudowówki, a także postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego z dnia 28 kwietnia 2023 r. utrzymujące zaskarżone postanowienie - obarczone jest wadą polegającą na błędnym wyliczeniu kwoty grzywny w celu przymuszenia, która to kwota powinna być wyliczona według ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa GUS na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych określonej zgodnie z obwieszczeniem Prezesa GUS na dzień wydania tytułu wykonawczego, a więc za okres I kwartału 2022 r., a nie zaś, jak ustalił organ administracji, na dzień wydania postanowienia; 4) art. 7, art. 9, art. 11 k.p.a. oraz art. 7 § 2 u.p.e.a. w związku z art. 123 k.p.a. i art. 138 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia szczegółowej analizy rzeczywistych kosztów rozbiórki obiektu budowlanego i zastosowanie w konsekwencji środka egzekucyjnego niewłaściwego, nadmiernie uciążliwego dla zobowiązanego; 5) art. 8 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., poprzez przeprowadzenie przez organ postępowania niewnikliwego oraz nie budzącego zaufania poprzez zastosowanie niecelowego środka egzekucyjnego oraz zastosowanie środka egzekucyjnego uciążliwego pomimo możliwości zastosowania środka łagodniejszego; 6) art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie polegające na odmowie możliwości zawieszenia postępowania egzekucyjnego do czasu rozstrzygnięcia skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku poprzez jednostronne, niczym niepoparte uznanie, iż decyzja rozbiórkowa jest ostateczna i podlega wykonaniu - z czym oczywiście nie sposób się zgodzić, nadto od decyzji rozbiórkowej strona skarżąca wniosła wniosek o wstrzymanie wykonalności decyzji o czym organ II instancji nie wspomina w uzasadnieniu postanowienia z dnia 28 kwietnia 2023 r., a jest to okoliczność niezmiernie istotna dla rozstrzygnięcia istoty sprawy oraz ochrony interesu społecznego i słusznego interesu strony; 7) art. 107 § 3 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w związku z art. 123 k.p.a., 138 k.p.a. i 140 k.p.a., gdyż organ drugiej instancji nie dokonał ustalenia faktycznych kosztów rozebrania obiektu i nie wyjaśnił dostatecznie, jakimi konkretnie przesłankami kierował się utrzymując grzywnę w wysokości aż 77 688,24 zł. instancji; Strona skarżąca kwestionuje wysokość nałożonej grzywny, podnosząc, że nie została ona dostosowana do celu jakiemu ma służyć jej zastosowanie. Określenie przez ustawodawcę wyłącznie górnej granicy wysokości grzywny w celu przymuszenia nie oznacza jednak całkowitej dowolności ze strony organów egzekucyjnych w miarkowaniu jej wysokości. Jakkolwiek grzywna powinna być na tyle wysoka, aby w rezultacie przymusić zobowiązanego do wykonania obowiązku, nie mniej jednak jej wysokość nie może być oderwana od realiów konkretnej sprawy i traktowana jako sankcja karna za uchylanie się od wykonania obowiązku (zastosowany środek z jednej strony ma zapewnić efektywność a z drugiej być jak najmniej uciążliwy dla zobowiązanego). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi. Na wstępie przypomnieć należy, że kontrolą sądową w niniejszej sprawie objęte zostało postanowienie organu egzekucyjnego o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Zasady stosowania tego środka egzekucyjnego regulują przepisy rozdziału 2 działu III u.p.e.a., dotyczące egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Artykuł 122 § 1 u.p.e.a. wskazuje, że organ egzekucyjny, który nakłada grzywnę, doręcza zobowiązanemu postanowienie o nałożeniu grzywny i odpis tytułu wykonawczego wystawionego zgodnie z art. 27 u.p.e.a., po uprzednim bezskutecznym upomnieniu. W analizowanej sprawie w dniu 2 stycznia 2023 r. organ I instancji wydał upomnienie skierowane do skarżącego, którym wezwał do wykonania obowiązku nałożonego decyzją z dnia 30 sierpnia 2022 r. Następnie w dniu 19 stycznia 2023 r. organ wystawił tytuł wykonawczy. Z kolei wydanym w dniu 19 stycznia 2022 r. postanowieniem, organ egzekucyjny nałożył na skarżącego grzywnę w celu przymuszenia. W sprawie organ egzekucyjny ustalił, że ostateczna decyzja nie została w całości wykonana. Stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie odpowiada wymogom prawa określonym w art. 121 § 4 i 5 oraz art. 122 u.p.e.a. Przewidziany w art. 119 u.p.e.a. środek egzekucyjny należy do tzw. środków przymuszających, a nie zaspokajających, czyli przewidziana w nim grzywna w celu przymuszenia nie ma charakteru sankcji, stanowi jedynie formę ekonomicznej presji mającej na celu skłonienie zobowiązanego przez dolegliwość finansową do określonego zachowania. Stosownie do treści art. 7 § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny stosuje środki, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku. Skoro, o czym była mowa wyżej, obowiązek nie został wykonany, zasadnie kompetentny organ zastosował wskazany środek egzekucyjny. Celem nałożenia grzywny jest między innymi uniknięcie konieczności sięgania do następnego dolegliwszego środka egzekucyjnego, jakim jest wykonanie zastępcze. Wymierzając grzywnę organ musi uwzględnić, że środek ten ma być odpowiednio dolegliwy, aby zapewnić jego skuteczność. Obowiązek nie został wykonany do dnia wydania postanowienia o nałożeniu grzywny, czego zresztą skarżący nie kwestionuje. W niniejszej sprawie organy egzekucyjne nie uchybiły przepisom. Wydanie kontrolowanych postanowień poprzedziło bowiem dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia. Odnosząc się do poszczególnych zarzutów skargi stwierdzić należy, że: - sposób ustalenia wysokości grzywny jest ściśle określony w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku. Zgodnie bowiem z art. 121 § 5 u.p.e.a. wysokość grzywny, o której mowa w § 4, stanowi, w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki, i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych. Organ egzekucyjny ustalając wysokość grzywny na podstawie tego przepisu dokonuje w istocie wyliczenia w oparciu o dane wynikające z oficjalnych informacji. Cena 1 m2 powierzchni użytkowej budynku została przyjęta z komunikatu Prezesa GUS z dnia 25 maja 2022 r., zaś powierzchnia zabudowy – z ustaleń poczynionych w toku postepowania dotyczącego nakazu rozbiórki. Szczegółowe wyliczenie w oparciu o te wskaźniki organ I instancji przedstawił w uzasadnieniu swojego postanowienia. Ich skuteczne zakwestionowanie mogłoby nastąpić jedynie poprzez wykazanie, że przyjęte wskaźniki nie odpowiadają tym, o których mowa w art. 121 § 5 ustawy, co nie ma miejsca w sprawie, gdyż zastosowana stawka odnosi się do I kwartału 2022 r.; - wymóg zastosowania jak najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego został ustanowiony w art. 7 § 2 u.p.e.a. W postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z prawa budowlanego, może być zastosowana grzywna w celu przymuszenia (art. 119-126) lub wykonanie zastępcze (art. 127-135). Porównanie uciążliwości obu tych środków wynika z przesłanek zastosowania sformułowanych w przywołanych przepisach oraz z okoliczności konkretnej sprawy egzekucyjnej. Wskazać należy na wyrażony w orzecznictwie pogląd, według którego, z przepisów art. 7 § 2 oraz art. 119 § 2 u.p.e.a. nie wynika pierwszeństwo wykonania zastępczego. Z uwagi natomiast na unormowania art. 125 § 1 (umorzenie nałożonej, a nieściągniętej grzywny w razie wykonania obowiązku) oraz art. 126 (możliwość zwrócenia w wysokości 75% lub w całości uiszczonej lub ściągniętej grzywny w razie wykonania obowiązku), skłonić się należy do poglądu, że grzywna, jako środek odwracalny, jest środkiem mniej uciążliwym (por. m.in. wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 3294/17); - celem grzywny jest zmuszenie zobowiązanego do wykonania ciążącego na nim obowiązku przez spowodowanie dolegliwości finansowej. Zgodnie z zasadą celowości i skuteczności stosowanego środka egzekucyjnego, grzywna powinna być na tyle dolegliwa, by zmusiła zobowiązanego do wykonania obowiązku, gdyż tylko wtedy jej zastosowanie jest uzasadnione. Grzywna w celu przymuszenia nie jest przy tym karą, lecz formą nacisku, która ma na celu skłonienie zobowiązanego, poprzez dolegliwość finansową, do określonego zachowania się. Dlatego nie ma tu zastosowania zasada miarkowania, nakazująca dostosowanie wysokości nałożonej grzywny do możliwości finansowych skarżącego (por. wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 956/17), co postuluje pełnomocnik skarżącego w skardze. Skarżący jako współwłaściciel budynku podlegającego rozbiórce dysponuje środkami prawnymi, które mogą do tej rozbiórki doprowadzić. A w razie realizacji nakazu rozbiórki tak jak wyżej wskazano, skarżący może uchylić się od jej zapłaty. Odnosząc się natomiast do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, to stwierdzić należy, że naruszenia te nie miały miejsca. I tak: a/ co do zarzutu naruszenia art. 7, art. 9, art. 11 K.p.a. oraz art. 7 § 2 i art. 18 u.p.e.a. wskazać należy, że organ egzekucyjny podjął wszelkie niezbędne czynności do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Podkreślenia wymaga, że wymierzając grzywnę, organ egzekucyjny powinien kierować się zasadą celowości i skuteczności podjętych działań, a nie słusznym interesem strony. Z kolei zaniechanie przeprowadzenia dowodu z oszacowania kosztów ewentualnego wykonania zastępczego i porównanie z wysokością nałożonej grzywny na okoliczność poziomu dolegliwości środka egzekucyjnego, nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy w świetle możliwości uchylenia się przez skarżącego od uiszczenia grzywny poprzez wykonanie nakazu rozbiórki; b/ co do zarzutu naruszenia art. 107 § 3, art. 7 art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. to w ocenie Sądu w sprawie nie doszło do zaniechań organu administracji publicznej w dążeniu do dokładnego i wszechstronnego zebrania materiału dowodowego, wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Ponownie przypomnieć należy, że mamy do czynienia z etapem postępowania, w którym istotą było stwierdzenie aktualnego stanu realizacji nakazu rozbiórki i podjęcie przez organ egzekucyjny prawem przewidzianych środków zmierzających do wykonania tego nakazu. W zakresie tych powinności organ poczynił wystarczające ustalenia, które zresztą co do faktów nie były kwestionowane; c/ zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. dotyczący odmowy zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję organu odwoławczego o nakazie rozbiórki stracił aktualność wobec wydania w dniu 13 grudnia 2023 r. w sprawie sygn. akt II SA/Gd 212/23 przez WSA w Gdańsku wyroku oddalającego skargę na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 29 grudnia 2022 r. w przedmiocie przedmiotowego rozbiórki obiektu budowlanego. Celem nałożenia grzywny jest bowiem doprowadzenie do pełnego wykonania obowiązków wynikających z wydanego nakazu, a nie podjęcie kroków które mają dopiero doprowadzić do takiego wykonania. Dopóki ciążący na zobowiązanym obowiązek nie zostanie w pełni wykonany organ zobowiązany jest do prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Mając wszystko powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym, zgodnie z treścią art. 119 pkt 3 p.p.s.a., bowiem przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Powołane wyżej orzeczenia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl.