II SA/Gd 477/16

Dnia 2 lutego 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2017 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. J. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 czerwca 2016 roku, nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów dotyczących prowadzenia egzekucji w sprawie nakazu rozbiórki postanawia: odmówić skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia skargi.

Postanowieniem z dnia 2 września 2016 r., sygn. akt II SA/Gd 477/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę A. J. jako wniesioną z uchybieniem terminu. Postanowienie doręczono skarżącej w dniu 27 września 2016 r. (vide: k. 18 akt sądowych), zaś w dniu 4 października 2016 r. strona wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wskazując, że przyczyną uchybienia temu terminowi była jej sytuacja życiowa, tj. konieczność opieki nad chorym mężem. Rozpoznając powyższy wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) – dalej jako "p.p.s.a.", czynność podjęta w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże sąd, na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi o przywróceniu terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). We wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Z treści cytowanych przepisów wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i tylko kumulatywne zaistnienie przywołanych przesłanek może stanowić podstawę faktyczną i prawną do wydania przez sąd administracyjny postanowienia o przywróceniu wnioskodawcy terminu do dokonania czynności procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, art. 87, Nb 1). Brak winy w uchybieniu terminu winien być oceniany w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z dnia 27 maja 2014 r. sygn. akt II GZ 223/14, LEX nr 1465314; z dnia 3 września 2010 r., sygn. akt I OZ 655/10, LEX nr 741901). W orzecznictwie wskazuje się natomiast, że dopuszczenie się przez stronę choćby lekkiego niedbalstwa daje podstawę do przyjęcia jej zawinienia w uchybieniu terminu i odmowy przywrócenia terminu. Strona musi więc uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu, była od niej niezależna (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 20 października 2004 r., sygn. akt IV SA/Gl 647/04 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oceniając w tym kontekście działanie skarżącej nie można przyjąć, że uchybienie przez nią terminowi do złożenia skargi było niezawinione. W szczególności za niedającą się przezwyciężyć przeszkodę nie mogą być uznane okoliczność faktyczne powołane we wniosku o przywrócenie terminu związane z opieką przez skarżącą nad chorym mężem. W ocenie Sądu opieka nad chorym współmałżonkiem, choć angażuje znaczną ilość czasu i może być trudna do połączenia z codziennymi obowiązkami, to jednakże nie stanowi przeszkody nagłej, uniemożliwiającej zachowanie terminu do wniesienia skargi. Z orzecznictwa sądowoadministracyjnego wynika, że wprawdzie do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu należy zaliczyć hospitalizację, to jednakże można to czynić tylko wtedy, gdy nie pozwala ona na wyręczenie się inną osobą. Skoro zastrzeżenie takie dotyczy hospitalizacji osoby wnoszącej o przywrócenie terminu, to tym bardziej fakt hospitalizacji męża wnioskodawczyni nie przemawia, przy zastosowaniu obiektywnego miernika wymaganej staranności, za stwierdzeniem braku winy w uchybieniu terminu. Nie wynika bowiem z tego faktu automatycznie, że strona nie mogła dokonać czynności procesowej, chociażby posługując się pomocą innych osób (w szczególności rodziny) przy wnoszeniu skargi do sądu, gdyż nie jest to czynność, której musiała dokonać osobiście (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 października 2014 r., sygn. akt I OZ 809/14 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dodatkowo należy wskazać, że z treści wniosku skarżącej wynika, że opiekę nad mężem sprawowała w miesiącu lipcu – zarówno podczas jego pobytu w szpitalu, jak i po powrocie do domu. Zgodnie z przedłożoną dokumentacją medyczną, mąż skarżącej przebywał w szpitalu w dniach od 1 do 21 lipca 2016 r., natomiast zaskarżone postanowienie doręczono stronie w dniu 21 czerwca 2016 r. Nie ulega zatem wątpliwości, że od chwili doręczenia postanowienia organu – jeszcze zanim mąż strony trafił do szpitala - mogła wnieść skargę do sądu, dochowując przepisanego terminu. Także podczas pobytu małżonka strony w szpitalu istniały obiektywne możliwości do dokonania tej czynności procesowej, samodzielnie lub np. poprzez pełnomocnika. Odnosząc się do argumentu strony, że codziennie musiała przebywać wiele godzin w szpitalu, towarzysząc choremu mężowi, należy zważyć, że okoliczność ta nie wyłączała możliwości takiego zorganizowania swoich spraw, aby dokonać czynności procesowej. Skarżąca została prawidłowo pouczona o trybie i terminie wniesienia skargi, miała zatem świadomość konieczności dokonania tej czynności w zakreślonym terminie, zatem przebywanie z mężem w szpitalu nie mogło stanowić okoliczności, która stanowiłaby nagłe i nieprzewidziane zdarzenie, usprawiedliwiające uchybienie przez stronę terminu przepisanego prawem. Podsumowując powyższe rozważania Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie już przy zachowaniu minimalnej staranności możliwym było wniesienie skargi w terminie. Zarówno bowiem przed pobytem męża skarżącej w szpitalu, jak i w trakcie jego pobytu w szpitalu, strona mogła wygospodarować czas na sporządzenie i wniesienie skargi, bądź też posłużyć się osobą trzecią w celu dokonania tej czynności. W uzasadnieniu wniosku nie wskazano przy tym na inne okoliczności uniemożliwiające dochowanie terminu, zatem tak uzasadniony wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze nie można było uznać, że skarżąca nie ponosi winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 2 czerwca 2016 roku. Z tego powodu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. a contrario, orzekł jak w sentencji postanowienia.