II SA/Gd 45/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 grudnia 2020 r., sygn. akt [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia w sprawie wydania zaświadczenia o zgodności budowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego postanawia 1. umorzyć postępowanie, 2. zasądzić od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej A. G. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Wnioskiem z 18 września 2020 r. A. G. zwróciła się do Wójta Gminy o wydanie zaświadczenia o zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obrębu geodezyjnego W., zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego jako budynek letniskowy rekreacyjny na obszarze działki oznaczonej nr [..], położonej w obrębie geodezyjnym W. Postanowieniem z 30 września 2020 r., nr [.], Wójt odmówił wydania wnioskowanego zaświadczenia. Postanowienie zawierało pouczenie o możliwości wniesienia zażalenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w terminie 7 dni od daty otrzymania postanowienia, za pośrednictwem Wójta Gminy. Postanowieniem z 8 grudnia 2020 r., sygn. akt [..], Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu wskazano, że jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy potwierdzenia odbioru w formie dokumentu elektronicznego wygenerowanego z systemu Poczty Polskiej - postanowienie zostało odebrane 7 października 2020 r., a zatem 7-dniowy termin do wniesienia zażalenia upłynął 14 października 2020 r. Skarżąca zaś złożyła zażalenie 15 października 2020 r. (dowód: data stempla pocztowego nadania w polskiej placówce pocztowej na kopercie znajdującej się w aktach sprawy), nie składając przy tym wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia. Kolegium dodało, że nawet nieznaczne uchybienie ustawowego terminu do wniesienia zażalenia, stanowi jego uchybienie i skutkuje bezwzględnym obowiązkiem organu odwoławczego stwierdzenia uchybienia terminu, na mocy bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. W skardze z 21 grudnia 2020 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, zatytułowanej "odwołanie", A. G. wyjaśniła, że postanowienie Wójta z 30 września 2020 r. wyjęła ze skrzynki na listy 14 października 2020 r. Zostało ono wysłane listem poleconym bez konieczności potwierdzenia odbioru, więc nie została powiadomiona przez listonosza o umieszczeniu go w skrzynce. Skarżąca wskazała, że w okresie od 3 do 13 października 2020 r. przebywała poza miejscem zamieszkania w związku z koniecznością opieki nad małoletnimi wnuczkami, gdyż jej córka samotnie wychowująca dzieci przebywała w tym okresie na przymusowej kwarantannie w A. Skarżąca dołączyła do skargi wyjaśnienie córki dotyczące okoliczności przebywania na kwarantannie oraz decyzję Sanepidu odnośnie do kwarantanny. Zdaniem skarżącej, termin 7 dni na wniesienie odwołania w tak ważnej sprawie oraz wysłanie go listem bez konieczności potwierdzenia w sytuacji pandemii jest sam w sobie godny zaskarżenia. Pismem z 16 stycznia 2021 r. skarżąca uzupełniła skargę wskazując, że zaskarżonemu postanowieniu zarzuca naruszenie art. 39 k.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem. W niniejszej sytuacji doszło do naruszenia tego przepisu, ponieważ przesyłka pocztowa, w której znajdowało się postanowienie organu pierwszej instancji nie została doręczona za pokwitowaniem. Skarżąca stwierdziła, że nie podpisywała się na żadnym zwrotnym potwierdzeniu odbioru i nie wie, na jakiej podstawie organ pierwszej instancji twierdzi, że takie doręczenie za pokwitowaniem zostało dokonane. Skarżąca wniosła o weryfikację, czy w aktach sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru, na podstawie którego organ drugiej instancji stwierdził nieterminowe złożenie odwołania. Skarżąca wskazała, że takiego dokumentu nie ma, gdyż tego dnia z przyczyn, które opisała w odwołaniu, nie było jej w domu. Przesyłka natomiast nie została awizowana, lecz bez jakiegokolwiek podpisu wrzucona do skrzynki. Zawartość skrzynki została sprawdzona po upływie pewnego czasu, a następnie skarżąca złożyła zażalenie z zachowaniem terminu 7 dni. Ponadto, zdaniem skarżącej, zaskarżone postanowienie narusza również art. 7 i 8 k.p.a. W niniejszej sprawie organ nie postąpił zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej i przyjął dokonanie doręczenia pomimo braku wymienionego przepisami prawa pokwitowania. Takie działanie istotnie podważa również zaufanie obywatela do organów administracji publicznej. Z uwagi na panującą pandemię i związane z tym zdarzenia losowe, takie jak zachorowanie na COVID własne czy członków rodziny, jak również stosowane kwarantanny lub izolacji oraz związane z tym ograniczone możliwości odbioru przesyłek pocztowych w urzędach pocztowych, które również funkcjonują z wieloma ograniczeniami (godzinowymi, ilościowymi), ważne jest własnoręczne potwierdzanie odbioru przesyłek pocztowych w toku prowadzonych postępowań administracyjnych. Nie można w obecnej sytuacji zastosować żadnej drogi na skróty, tym bardziej że szkodzi ona słusznym interesom obywateli. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze poinformowało, że uwzględniło skargę w całości w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. i wydało postanowienie z 14 stycznia 2021 r., sygn. akt [..], o uchyleniu własnego postanowienia z 8 grudnia 2020 r. W konsekwencji, Kolegium wniosło o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego jako bezprzedmiotowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte w niniejszej sprawie podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Zgodnie z art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W przypadku skargi na decyzję, uwzględniając skargę w całości, organ uchyla zaskarżoną decyzję i wydaje nową decyzję. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio. Jak wynika z akt sprawy, po wniesieniu przez A. G. skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 8 grudnia 2020 r., stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia od postanowienia Wójta Gminy z 30 września 2020 r., postanowieniem z 14 stycznia 2021 r., wydanym na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a., Kolegium uchyliło w całości swoje postanowienie z 8 grudnia 2020 r., uwzględniając w całości skargę jako zasadną (pkt 1) i stwierdzając jednocześnie, że jego działanie nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa lub bez podstawy prawnej (pkt 2). W ocenie sądu oznacza to, że skutecznie wyeliminowano z obrotu prawnego postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 8 grudnia 2020 r., będące przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie, co czyni postępowanie zainicjowane skargą bezprzedmiotowym. Wyeliminowanie w trybie autokontroli z obrotu prawnego aktu zaskarżonego do sądu administracyjnego czyni zadość żądaniu strony skarżącej. Postępowanie sądowoadministracyjne staje się bowiem bezprzedmiotowe, jeżeli w jego trakcie wystąpiły zdarzenia, w następstwie których przestaje istnieć sprawa sądowoadministracyjna, tj. m.in. na skutek uwzględnienia skargi przez organ administracji w trybie autokontroli (por. wyrok NSA z 17 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 2926/15, dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W myśl art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Biorąc pod uwagę przedstawione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., umorzył postępowanie w niniejszej sprawie, o czym orzekł w pkt 1 sentencji. Natomiast w pkt 2 sąd, na podstawie art. 201 § 1 i 205 § 1 p.p.s.a., orzekł o zwrocie kosztów postępowania na rzecz A. G., uwzględniając poniesiony przez skarżącą koszt wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł.