II SA/Gd 40/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Diana Trzcińska sędzia WSA Magdalena Dobek-Rak po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 9 grudnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie przyznania świadczenia pieniężnego przysługującego osobom zesłanym lub deportowanym przez władze ZSRR w latach 1936-1956 oddala skargę.

M. K. wniosła skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 9 grudnia 2020 r. w przedmiocie przyznania świadczenia pieniężnego przysługującego osobom zesłanym lub deportowanym przez władze ZSRR w latach 1936-1956. Skarga została wniesiona w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 23 września 2020 r. przyznał M. K. świadczenie pieniężne w wysokości 6000 zł z tytułu podlegania od listopada 1943 r. do kwietnia 1946 r., tj. przez 30 miesięcy, represjom wymienionym w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom zesłanym lub deportowanym przez władze Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich w latach 1936-1956. Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych rozpoznając wniosek skarżącej o ponowne rozpoznanie sprawy, decyzją z dnia 9 grudnia 2020 r. utrzymał decyzję własną z dnia 23 września 2020 r. Organ wyjaśnił, że okres podlegania represjom przyjęty za podstawę obliczenia wysokości świadczenia pieniężnego, określony został w decyzji o przyznaniu stronie uprawnień kombatanckich wydanej na podstawie przepisów ustawy o kombatantach. Organ podejmując decyzję o przyznaniu świadczenia pieniężnego na podstawie ustawy o świadczeniu pieniężnym dla Sybiraków nie prowadzi postępowania dowodowego dotyczącego ustalenia okresu podlegania represjom, ale jest związany treścią decyzji w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich. Zmiana decyzji o przyznaniu świadczenia pieniężnego możliwa byłaby w sytuacji, gdyby została zmieniona decyzja o przyznaniu uprawnień kombatanckich z dnia 14 lutego 1992 r. Nr [..] w zakresie wskazanego w niej okresu podlegania represjom. M. K. pismem z dnia 20 listopada 2020 r. wniosła do Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o zmianę decyzji z dnia 14 stycznia 1996 r. w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich i zaliczenie do czasu przebywania na Syberii okresu nieuwzględnionego w tej decyzji, czyli okresu życia prenatalnego. M. K. w skardze na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 9 grudnia 2020 r. wskazała, że organ wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi nie zaliczył do okresu, za który przysługuje jej świadczenie, jak to ujęła, prenatalnego okresu życia na Syberii, za który należy jej się kwota 1800 zł (200 zł na miesiąc przez 9 miesięcy). W załączniku dołączonym do skargi oświadczyła, że urodziła się 14 listopada 1943 r. koło I., a jej matka na zesłaniu przebywała od 1940 r. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), zwanej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może uchylić ją, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. Wedle przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżoną w tej sprawie decyzję, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Istota sporu, wyrażona sformułowanymi w skardze zarzutami, sprowadza się do tego czy skarżącej przysługuje świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom zesłanym lub deportowanym przez władze Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich w latach 1936-1956 (Dz. U. z 2020 r., poz. 1428 – dalej jako "ustawa") za okres życia prenatalnego, który skarżąca spędziła w warunkach określonych tą ustawą. Zgodnie z przywołanym art. 1 ustawy określa ona zasady, wysokość oraz tryb przyznawania świadczenia pieniężnego osobom zesłanym lub deportowanym przez władze Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich w latach 1936-1956, zwanego dalej "świadczeniem pieniężnym". Stosownie natomiast do art. 2 ustawy świadczenie pieniężne przysługuje osobie, która: 1) uzyskała na podstawie ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2020 r. poz. 517) decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych potwierdzającą okres przebywania: a) w niewoli lub obozach internowanych oraz w obozach podległych Głównemu Zarządowi do Spraw Jeńców Wojennych i Internowanych (GUPWI) NKWD, a od marca 1946 r. MWD ZSRR, i obozach podległych Wydziałowi Obozów Kontrolno-Filtracyjnych NKWD, a od marca 1946 r. MWD ZSRR, spowodowanego działalnością kombatancką, o której mowa w art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, lub b) w więzieniach i poprawczych obozach pracy oraz poprawczych koloniach pracy podległych Głównemu Zarządowi Obozów i Kolonii Poprawczych (GUŁag) NKWD, a od marca 1946 r. MWD ZSRR, spowodowanego działalnością, o której mowa w art. 1 ust. 2 i art. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, lub c) z przyczyn politycznych, religijnych i narodowościowych: – w więzieniach oraz poprawczych obozach pracy i poprawczych koloniach pracy podległych Głównemu Zarządowi Obozów i Kolonii Poprawczych NKWD, a od marca 1946 r. MWD ZSRR, lub – na przymusowych zesłaniach i deportacji w ZSRR; 2) posiada obywatelstwo polskie w dniu złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pieniężnego. W myśl art. 4 ust. 1 ustawy świadczenie pieniężne jest przyznawane jednorazowo w wysokości 200 zł za każdy miesiąc okresu podlegania w latach 1936-1956 represjom, o których mowa w art. 2 pkt 1, potwierdzonego decyzją Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, o której mowa w art. 2 pkt 1. W sprawie bezsporne jest, że skarżąca spełnia warunki do uzyskania świadczenia, o którym wyżej mowa i świadczenie to zostało skarżącej przyznane. Jednakże zostało ono naliczone za okres od dnia urodzenia, z pominięciem okresu życia prenatalnego skarżącej. W ocenie Sądu przyjęty przez organ sposób naliczenia świadczenia, o którym wyżej mowa jest prawidłowy. Zauważyć bowiem należy, iż Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych jako organ właściwy do ustalenia wysokości oraz wypłaty świadczenia pieniężnego stosownie do art. 7 ustawy nie określa w tym postępowaniu okresu za który ono przysługuje osobie uprawnionej. W tym zakresie stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy organ ten jest związany wcześniejszą decyzją wydaną na podstawie ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2020 r. poz. 517) potwierdzającą okres przebywania miedzy innymi na przymusowych zesłaniach i deportacji w ZSRR. W tym konkretnym przypadku jest to wydana przez Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzja o przyznaniu uprawnień kombatanckich z dnia 14 lutego 1992 r. Nr [..], w której ustalono okres przebywania skarżącej na przymusowych zesłaniach i deportacji w ZSRR licząc go od dnia jej urodzenia. Tą decyzją organ w przedmiotowej sprawie jest związany i w tym zakresie nie sposób zarzucać mu naruszenia prawa. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał rozpoznaną skargę za niezasadną i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.