II SA/Gd 234/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 marca 2017 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia odmówić skarżącemu wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

J. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 marca 2017 r., nr [..], którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 stycznia 2017 r., nr [..] – wydaną na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 ze zm.) w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290), nakazującą Nadleśnictwu - właścicielowi działki nr [..], położonej w miejscowości G., rozbiórkę obiektu budowlanego - budynku handlowo-mieszkalnego o powierzchni zabudowy 59,30 m2, wraz z zadaszeniem o powierzchni 29,20 m2, usytuowanego na działce nr [..] w miejscowości G.(gm. B.), wybudowanego bez pozwolenia na budowę. W skardze skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazując, że wykonanie decyzji o rozbiórce obiektu spowoduje znaczną szkodę oraz trudne do odwrócenia skutki. Budynek objęty postępowaniem stanowi bowiem miejsce zamieszkania skarżącego, który nie będzie miał gdzie mieszkać. Skarżący wyjaśnił także, że nie dysponuje odpowiednimi środkami pieniężnymi pozwalającymi mu na odbudowę rozebranego obiektu. Postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2017 r., nr [..], wydanym na podstawie art. 80 ust. 2 pkt 2 ustawy z 1994 r.- Prawo budowlane i w związku z art. 61 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r . Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz.718; dalej jako "p.p.s.a."), Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji tego organu z dnia 6 marca 2017 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że wnioskodawca, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 431/13 stwierdził, że ma interes prawny w niniejszym postępowaniu, gdyż inwestor ma interes prawny w każdym toczącym się postępowaniu dotyczącym legalizacji bądź nakazu rozbiórki budynku wzniesionego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Zdaniem organu jednak z akt sprawy - w tym oświadczenia skarżącego – wynika, że skarżący jest jedynie użytkownikiem przedmiotowego budynku, a nie jego inwestorem, mającym w sprawie interes prawny. Ponadto - w ocenie organu II instancji, decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego, wydana w trybie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z 1974 r.- Prawo budowlane, nie należy do kategorii rozstrzygnięć uznaniowych, lecz stanowi ustawowo określoną restrykcję związaną z samowolnym wybudowaniem obiektu budowlanego na terenie, którego aktualne przeznaczenie nie zostało w tym przypadku ustalone z uwagi na rezygnację inwestora z procedury legalizacyjnej. Rozpoznając powyższy wniosek skarżącego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – w skrócie jako "p.p.s.a.", sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu organu administracji publicznej zapewnia stronie tymczasową ochronę jej praw, a zatem to na niej spoczywa obowiązek wykazania, że wykonanie zaskarżonej decyzji lub innego aktu czy czynności może spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Uzasadnienie wniosku powinno zatem odnosić się do konkretnych okoliczności świadczących, że w stosunku do wnioskodawcy (a nie innych podmiotów) wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zasadne, gdyż od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody, czy też trudnych do odwrócenia skutków, zależy orzeczenie sądu (zob. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2005 roku, sygn. akt II OZ 201/05; z dnia 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FSK 498/12; z dnia 10 maja 2011 r., sygn. akt II FZ 106/11; z dnia 9 września 2011 r., II FSK 1501/11 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis Warszawa 2011, wydanie 4). Wskazać bowiem należy, że Sąd nie orzeka o wstrzymaniu wykonania aktu z urzędu, a wobec tego nie może stwierdzić, czy wykonanie aktu zagraża powstaniem znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, jeżeli strona nie przytoczy w tym zakresie wystarczających okoliczności (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 8 sierpnia 2008 roku, sygn. akt II OSK 1041/08, Baza Orzeczeń LEX nr 527673; 2 lutego 2016 r., sygn. akt II GZ12/16; 9 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 2733/16; 10 marca 2017 r., sygn. akt II FZ 96/17 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Analizując wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji dotyczącej rozbiórki obiektu budowlanego należy mieć również na względzie, że rozbiórka obiektu budowlanego, z samej istoty tej czynności, powoduje trudne do odwrócenia skutki, jak i potencjalnie wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2005 r. sygn. akt II OZ 276/05, z dnia 9 stycznia 2014 r. sygn. akt II OSK 3035/13, z dnia 13 sierpnia 2013 r. sygn. akt II OSK 1805/13 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jedynie zatem do podmiotu domagającego się wstrzymania wykonania takiej decyzji należy obowiązek szczegółowego i wiarygodnego wykazania, że w danej sprawie zaistnieją okoliczności wywołujące skutki określone w art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Oceniając przedmiotowy wniosek Sąd doszedł do przekonania, że skarżący nie uprawdopodobnił wystąpienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W niniejszej sprawie skarżący wskazuje, że wykonanie zaskarżonej decyzji i rozbiórka przedmiotowego obiektu budowlanego pozbawi go miejsca zamieszkania, natomiast skarżący nie dysponuje odpowiednimi środkami pieniężnymi pozwalającymi mu na odbudowę rozebranego obiektu. Przede wszystkim należy wyjaśnić, że obowiązek wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego i poniesienia kosztów z nią związanych spoczywa na adresacie decyzji rozbiórkowej, czyli Nadleśnictwie - właścicielu przedmiotowego obiektu budowlanego i działki, na której on się znajduje. To na tym podmiocie zatem, nie zaś na skarżącym - jako użytkowniku tego budynku, spoczywał będzie obowiązek sfinansowania rozbiórki obiektu. Wnioskodawca nie jest więc podmiotem zobowiązanym do poniesienia kosztów rozbiórki obiektu budowlanego. Nie jest także jego właścicielem. Nawet więc zła sytuacja finansowa wnioskodawcy nie może świadczyć o spełnieniu przesłanki, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., a w konsekwencji wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oparty na tej okoliczności nie może odnieść zamierzonego skutku. Ponadto Sąd, po przeanalizowaniu akt sprawy stwierdza, że nie wynika z nich aby skarżący posiadał tytuł prawny do dysponowania przedmiotowym budynkiem i działką, na której on się znajduje. Wynika z nich bowiem jedynie, że opłaca on czynsz za bezumowne korzystanie z tej nieruchomości. Także przy wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji skarżący nie przedstawił żadnych dowodów wskazujących, że posiada tytuł prawny do ww. obiektu budowlanego. W ocenie Sądu fakt bezumownego korzystania z nieruchomości nie tworzy po stronie skarżącego samoistnego prawa do tego budynku, a co za tym idzie, nie może stanowić podstawy do żądania ochrony w postępowaniu przed sądem administracyjnym. W konsekwencji, w stanie faktycznym tej sprawy stwierdzenie, że przedmiotowy budynek jest jednocześnie miejscem zamieszkania skarżącego, a jego rozbiórka może go narazić na bezdomność, ponieważ nie będzie miał środków aby go odbudować, nie może stanowić przesłanki przyznania mu ochrony tymczasowej przed sądem. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a., wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonanie zaskarżonej decyzji nie uwzględnił.