Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Gd 191/26

Postanowienie WSA w Gdańsku z 26 sierpnia 2026 r., II SA/Gd 191/26 – scalenie oraz podział nieruchomości

Wynik

Odrzucono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia
26 sierpnia 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Justyna Dudek - Sienkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz (sprawozdawca) Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2026 roku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 11 grudnia 2025 roku, nr SKO 432.25/2025 w przedmiocie opinii w sprawie wstępnego projektu podziału nieruchomości postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu N. ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

N. (dalej jako: skarżący) wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku (dalej jako: Kolegium, SKO) z 11 grudnia 2025 r., nr SKO.432.25.2025, utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy Ustka (dalej jako: Wójt) z 12 listopada 2025 r., nr GPB.6831.28.2025.JK, pozytywnie opiniujące projekt podziału nieruchomości. Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Wnioskiem z 2 lipca 2025 r. trwały zarządca nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], obręb R., gmina U.– U. w G. – zwrócił się do Wójta Gminy Ustka o wydanie postanowienia opiniującego zgodność z prawem zaproponowanego podziału tej działki. Zgodnie z wnioskiem celem podziału jest wydzielenie działki nr [...] dla powiększenia sąsiedniej działki nr [...] Po wydaniu w dniu 17 lipca 2025 r. pozytywnej opinii odnośnie podziału przez Wójta, decyzją z 18 sierpnia 2025 r., nr GPB.6831.28.2025.JK, Wójt zatwierdził podział geodezyjny działki nr [...]. Na wniosek Starosty reprezentującego Skarb Państwa – właściciela działki nr [...] – postanowieniem z 29 października 2025 r. wznowiono postępowanie zakończone ostateczną decyzją podziałową. Postanowieniem z 12 listopada 2025 r. Wójt ponownie pozytywnie zaopiniował przedstawiony przez wnioskodawcę projekt podziału uznając, że jest on zgodny z art. 93 ust. 2a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2024 r., poz. 1145 ze zm.), dalej "u.g.n.". W zażaleniu na to postanowienie N. zarzuciło, że wnioskodawca – trwały zarządza nieruchomości, nie ma legitymacji ustawowej do występowania o podział nieruchomości. Postanowieniem z 11 grudnia 2025 r. Kolegium utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że podział ma na celu powiększenie działki sąsiedniej, zaś zgodnie z postanowieniem Wójta w decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości zostanie określony termin na przeniesienie praw do wydzielonej działki, nie dłuższy niż 6 miesięcy od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział stanie się ostateczna. Nadto działka powstała w wyniku podziału oznaczona nr [...] będzie posiadała bezpośredni dostęp do drogi gminnej oznaczonej nr [...], natomiast powstała w wyniku podziału działka nr [...] będzie posiadała pośredni dostęp do drogi publicznej - drogi gminnej oznaczonej nr [...], poprzez działkę nr [...], na której powiększenie będzie wydzielona. Tak więc podział jest zgodny z art. 93 ust. 2a u.g.n., jak też nie zachodzą przesłanki wyłączające stosowanie tego przepisu, o których mowa w art. 95 u.g.n. Odnosząc się do kwestii interesu prawnego wnioskodawcy Kolegium stwierdziło, że w sprawie podziału nieruchomości na podstawie u.g.n., stronami postępowania - oprócz jego inicjatorów, są także inne podmioty, których interesu prawnego ten podział dotyczy. Niewątpliwe udział w takiej sprawie jest uprawnieniem związanym z prawem do dysponowania nieruchomością podlegającą podziałowi, a zatem interes prawny mają właściciel lub użytkownik wieczysty, co jednakże nie wyklucza automatycznie możliwości udziału innych podmiotów, o ile podział ingeruje w przysługujące im uprawnienia podlegające ochronie prawnej. Nieruchomość podlegająca podziałowi, a będąca własnością Skarbu Państwa, została oddana w trwały zarząd Urzędowi Morskiemu w Gdyni, który ma prawo do dysponowania nią w sposób określony w art. 43 ust. 2 u.g.n., a tym samym i do podejmowania działań w postępowaniu administracyjnym w celu ochrony przysługujących mu uprawnień. Tak więc źródłem interesu prawnego trwałego zarządcy jest art. 43 u.g.n., a zatem przysługuje mu - obok właściciela - status strony w postępowaniu mającym za przedmiot tę nieruchomość. Skarb Państwa - pomimo ustanowienia trwałego zarządu na nieruchomości, pozostaje dalej jej właścicielem, a jego organem reprezentującym jest starosta. Nie odbiera to jednak Urzędowi Morskiemu w Gdyni prawa do bycia stroną takiego postępowania, w stosunku do której sprawuje zarząd. Tak więc, zdaniem Kolegium, Urząd Morski w Gdyni miał interes prawny do złożenia kwestionowanego wniosku, a Skarb Państwa, który w niniejszym postępowaniu reprezentował Starosta Słupski, brał czynny udział w postępowaniu w charakterze strony. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku N. zarzuciło naruszenie: art. 97 ust. 1 u.g.n. w zw. z art. 28 k.p.a., poprzez błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że Urząd Morski w Gdyni - Delegatura w Słupsku - jako użytkownik nieruchomości na podstawie decyzji Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z 1993 r., posiada legitymację procesową do wystąpienia z wnioskiem o podział nieruchomości, podczas gdy w postępowaniu podziałowym interes prawny przysługuje co do zasady właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości; art. 43 u.g.n., poprzez błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że użytkowanie nieruchomości na podstawie decyzji ministerialnej z 1993 r. stanowi tytuł prawny tożsamy z instytucją trwałego zarządu, o której mowa w art. 43 u.g.n., bądź z użytkowaniem wieczystym, podczas gdy wskazane użytkowanie miało charakter szczególnej formy przekazania lasu na potrzeby ochrony wybrzeża morskiego, bez zmiany przeznaczenia nieruchomości, z wyraźnym obowiązkiem jej zwrotu po zakończeniu użytkowania (pkt 14 decyzji), a podmiot korzystający z nieruchomości nie nabył żadnego prawa rzeczowego, które mogłoby uzasadniać jego legitymację procesową w postępowaniu podziałowym; art. 40 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2025 r., poz. 567 ze zm.), dalej jako: "ustawa o lasach", poprzez niezastosowanie, na skutek czego pominięto przy ocenie skutków prawnych planowanego podziału nieruchomości, że: decyzja Ministra z 1993 r. wyłączyła las o powierzchni ok. 1098 ha z zarządu Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe i przekazała go w użytkowanie Urzędowi Morskiemu w Słupsku na potrzeby ochrony wybrzeża morskiego; decyzja ta określa w pkt 14, że: "Po zakończeniu użytkowania lasu, użytkownik obowiązany jest zwrócić las w stanie niepogorszonym"; w pkt 3.5 decyzji zastrzeżono, że: "Wszelkie zmiany zasad użytkowania lasu wymagają zgody Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa", podział nieruchomości, zwłaszcza jeżeli służyć ma jej zbyciu (co wynika z przesłanki art. 93 ust. 2a u.g.n. - powiększenie sąsiedniej nieruchomości), stanowi zmianę zasad użytkowania lasu w rozumieniu decyzji ministerialnej; w decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości określa się termin na przeniesienie praw do wydzielonych działek gruntu, który nie może być dłuższy niż 6 miesięcy od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna; taka operacja w oczywisty sposób uniemożliwi zwrot nieruchomości Lasom Państwowym po zakończeniu użytkowania, a więc narusza obowiązek wynikający z pkt 14 decyzji; 4. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie oraz niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy w ten sposób, że organy obu instancji wadliwie przyjęły, iż trwały zarząd jest formą prawną władania nieruchomością przez jednostkę organizacyjną, podczas gdy: a) w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z trwałym zarządem, lecz z użytkowaniem lasu przekazanego decyzją ministerialną na podstawie art. 40 ust. 3 pkt 5 ustawy o lasach; SKO błędnie utożsamiło ten szczególny tytuł władania z trwałym zarządem oraz powołało się na wyrok NSA z 13 grudnia 2017 r., sygn. I OSK 381/16, który dotyczył odmiennej sytuacji faktycznej i prawnej, b) Dyrektor Generalny, na wniosek zainteresowanego ministra lub organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego, może przekazać w użytkowanie wskazanej przez wnioskodawcę jednostce organizacyjnej lub Agencji Mienia Wojskowego lasy, grunty oraz inne nieruchomości, bez zmiany ich dotychczasowego przeznaczenia, jeżeli za tym przemawiają względy m.in. obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony granicy państwowej lub ochrony wybrzeża morskiego; w sprawie niniejszej las został przekazany właśnie w tym trybie; konstrukcja prawna tego użytkowania nie uprawnia użytkownika do dokonywania podziału nieruchomości ani innych czynności rozporządzających, które mogłyby uniemożliwić wykonanie obowiązku zwrotu lasu; 5. art. 93 ust. 2a u.g.n. poprzez błędne zastosowanie polegające na pozytywnym zaopiniowaniu podziału nieruchomości leśnej wbrew szczególnym warunkom użytkowania określonym w decyzji ministerialnej: organy obu instancji błędnie uznały, że podział działki leśnej o powierzchni mniejszej niż 0,3 ha na powiększenie sąsiedniej nieruchomości jest dopuszczalny bez uwzględnienia szczególnych zasad użytkowania lasu wynikających z decyzji Ministra, pominięto całkowicie, że nieruchomość ta nie jest zwykłym lasem, lecz lasem przekazanym tymczasowo na cele ochrony wybrzeża, z obowiązkiem jego zwrotu; podział i wydzielenie części działki w celu jej zbycia na rzecz właściciela sąsiedniej nieuchronności de facto pozbawia Skarb Państwa - Lasy Państwowe części mienia, które powinno zostać zwrócone. Stawiając te zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Wójta, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi wskazano, że decyzją z dnia 27 października 1993 r. Minister Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa, działając na podstawie art. 40 ust. 1 pkt 5 ustawy o lasach, wyłączył z zarządu Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe las o powierzchni ok. 1098 ha i przekazał go w użytkowanie Urzędowi Morskiemu w Słupsku "bezterminowo - dla potrzeb ochrony wybrzeża morskiego z zachowaniem następujących warunków użytkowania". Decyzja określiła szereg szczegółowych warunków, w tym: obowiązek prowadzenia gospodarki leśnej zgodnie z zasadami prawidłowej gospodarki leśnej (pkt 1), obowiązek zwrotu lasu w stanie niepogorszonym po zakończeniu użytkowania (pkt 14), wymóg zgody Ministra na wszelkie zmiany zasad użytkowania lasu (pkt 15). Dalej podniesiono, że wykładnia art. 97 ust. 1 u.g.n. w zw. z art. 28 k.p.a. prowadzi do wniosku, że interes prawny w postępowaniu podziałowym posiadają co do zasady wyłącznie właściciele względnie użytkownicy wieczyści nieruchomości podlegających podziałowi, tj. osoby, które dysponują tytułem prawnym do dzielonej nieruchomości o charakterze prawno-rzeczowym. Urząd Morski nie jest zaś właścicielem ani użytkownikiem wieczystym działki nr [...]. Status tego organu opiera się na decyzji Ministra z 1993 r., która wyłączyła las z zarządu Lasów Państwowych i przekazała go w użytkowanie Urzędowi Morskiemu. Konstrukcja prawna tego użytkowania różni się zasadniczo zarówno od trwałego zarządu, który jest formą prawną władania nieruchomością przez jednostką organizacyjną, jak i od użytkowania wieczystego. Użytkowanie lasu na podstawie art. 40 ustawy o lasach jest instytucją odrębną, o zawężonym zakresie uprawnień, której celem jest wyłącznie umożliwienie realizacji celów szczególnych (w tym przypadku ochrony wybrzeża morskiego) bez zmiany przeznaczenia lasu. Taki charakter użytkowania nie uprawnia użytkownika do dysponowania nieruchomością w sposób, który uniemożliwiłby wykonanie obowiązku zwrotu nieruchomości – zgodnie z decyzją, a więc do dokonywania jej podziału i zbywania części. Skarżący wskazał też, że organy obu instancji, opiniując pozytywnie projekt podziału, skupiły się wyłącznie na formalnym spełnieniu przesłanek art. 93 ust. 2a u.g.n., zgodnie z którym podział nieruchomości leśnych powodujący wydzielenie działki o powierzchni mniejszej niż 0,3 ha jest dopuszczalny pod warunkiem, że działka ta zostanie przeznaczona na powiększenie sąsiedniej nieruchomości. Pominięto jednak całkowicie szczególny charakter prawny nieruchomości będącej przedmiotem podziału - las ten został przekazany w użytkowanie dla realizacji określonych celów, z obowiązkiem zwrotu po zakończeniu użytkowania. Zdaniem skarżącego wykładnia art. 93 ust. 2a u.g.n. nie może pomijać kontekstu prawnego w jakim znajduje się dana nieruchomość, zatem należy go interpretować w powiązaniu z innymi regulacjami prawnymi dotyczącymi lasów oraz decyzji administracyjnych kształtujących status prawny konkretnej nieruchomości. W niniejszej sprawie pozytywna opinia o podziale prowadzi do obejścia obowiązków nałożonych na użytkownika decyzją Ministra oraz narusza interes właściciela - Skarbu Państwa reprezentowanego przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe N. Ignorowanie warunków ubytkowania określonych w decyzji Ministra z 1993 r. stanowi też naruszenie zasady praworządności (art. 7 k.p.a.) oraz zasady zaufania obywateli do organów państwa. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2026.143) p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Nadto - zgodnie z art. 50 § 2 p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Z powyższego wynika, że postępowanie sądowo-administracyjne oparte jest na zasadzie skargowości i może zostać wszczęte tylko na podstawie skargi wniesionej przez legitymowany do tego podmiot. Podmioty mają legitymację do złożenia skargi w zakresie określonym przepisami prawa. Ustalenie zatem zakresu tej legitymacji musi nastąpić w postępowaniu wstępnym. Interes prawny przejawia się w tym, że określony podmiot ma roszczenie o przyznanie mu uprawnienia lub zwolnienia z nałożonego obowiązku (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 czerwca 1996 r., sygn. akt II SA 74/96, ONSA 1997 r., nr 2, poz. 89). Aby stwierdzić, że dany podmiot (skarżący) ma legitymację skargową, musi on mieć interes prawny w przeprowadzeniu sądowej kontroli zgodności z prawem aktu lub czynności, oparty na normach prawa administracyjnego materialnego lub procesowego. W doktrynie prawa administracyjnego przyjmuje się, że pojęcie interesu prawnego ma charakter obiektywny. Istnieje on wówczas, gdy można wskazać przepis prawa materialnego, z którego można wywieść dla danego podmiotu określone prawa lub obowiązki (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2004, s. 88). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 4 lutego 2026 r., sygn. II OSK 812/24 (Baza Orzeczeń LEX nr 4089483), wyjaśnił, że "w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a. skarżący musi posiadać interes prawny, rozumiany jako istnienie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków, a zaskarżonym aktem, czynnością lub innym działaniem administracji publicznej." Natomiast w wyroku z 10 marca 2026 r., sygn. II OSK 2100/25 (Baza Orzeczeń LEX nr 4090896), NSA stwierdził, że "przepis art. 50 § 1 p.p.s.a. ani żaden inny przepis p.p.s.a. nie precyzuje, czym jest wspomniany "interes prawny". Uwzględniając dorobek orzecznictwa i doktryny należy przyjąć, że interes ten jest pochodną zobiektywizowanej, istniejącej potrzeby ochrony prawnej, zrelatywizowanej do sfery prawnej określonych podmiotów. Pojęcie "interesu prawnego", o którym mowa w art. 50 § 1 p.p.s.a., ma więc charakter obiektywny, a jego źródła należy upatrywać zasadniczo w przepisach prawa materialnego, niekiedy również procesowego, czy nawet ustrojowego. Oznacza to, że posiadanie interesu prawnego uzasadnia obowiązywanie przepisu prawa i rekonstruowanej z niego normy prawnej stanowiącej podstawę do zmiany sfery prawnej (praw lub obowiązków) określonego podmiotu. Jeżeli w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest kontrolowana taka norma prawna lub może zostać sformułowana norma indywidualno-konkretna wkraczająca w sferę prawną określonego podmiotu, aktualizuje się potrzeba ochrony jego interesu prawnego." Można dodać, że interes prawny to interes zgodny z prawem i chroniony przez prawo. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym (a potem sądowym) znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Odróżnić należy to od interesu faktycznego, tj. takiego, gdy dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednak nie może wskazać przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę jego roszczenia i w konsekwencji uprawniał go do żądania stosownych czynności organu administracji. Trzeba też podkreślić, że interes prawny w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a. należy pojmować jako interes oparty na przepisie prawa - bez względu na to, czy legitymujący się nim podmiot brał udział w postępowaniu przed organami administracji, poprzedzającym wniesienie skargi. W przedmiotowej sprawie skarżące N. było stroną postępowania administracyjnego, w którym wydane zostało zaskarżone postanowienie. Stroną tego postępowania był także Urząd Morski – jako strona wnioskująca o podział, a także Skarb Państwa reprezentowany przez Starostę jako właściciel nieruchomości. W ocenie Sądu organy błędnie uznały skarżące N. za stronę postępowania. Niezasadnie przyjęły bowiem, że N. ma interes prawny w toczącym się postępowaniu administracyjnym. Nie ma ono także interesu prawnego we wniesieniu skargi do sądu, ma tylko interes faktyczny. W tym miejscy przypomnieć należy, że skarga dotyczy postanowienia opiniującego wydanego w toku wznowionego postępowania o podział nieruchomości, prowadzonego w trybie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2024 r., poz. 1145 ze zm.), dalej "u.g.n.", w szczególności w trybie art. 93 ust. 2a u.g.n. Zgodnie z tym przepisem, podział nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele rolne i leśne, a w przypadku braku planu miejscowego wykorzystywanych na cele rolne i leśne, powodujący wydzielenie działki gruntu o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha, jest dopuszczalny, pod warunkiem że działka ta zostanie przeznaczona na powiększenie sąsiedniej nieruchomości lub dokonana zostanie regulacja granic między sąsiadującymi nieruchomościami. W decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości określa się termin na przeniesienie praw do wydzielonych działek gruntu, który nie może być dłuższy niż 6 miesięcy od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna. Zgodnie zaś z art. 97 ust. 1 u.g.n., podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny. Jak wynika z akt administracyjnych, w tej sprawie, na wniosek Starosty reprezentującego Skarb Państwa, czyli właściciela działki nr [...] – postanowieniem z 29 października 2025 r. wznowiono postępowanie zakończone ostateczną decyzją podziałową. Następnie, postanowieniem z 12 listopada 2025 r., utrzymanym w mocy zaskarżonym w tej sprawie postanowieniem SKO, Wójt ponownie pozytywnie zaopiniował przedstawiony przez wnioskodawcę – Urząd Morski - projekt podziału, uznając, że jest on zgodny z art. 93 ust. 2a u.g.n.. W dziale II księgi wieczystej nr [...] przedmiotowej nieruchomości jest zapisane, że jej właścicielem jest Skarb Państwa i że znajduje się ona w trwałym zarządzie Dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni (wnioskodawcy w sprawie o podział). Słusznie w skardze N. podnosi, że wykładnia art. 97 ust. 1 u.g.n. w zw. z art. 28 k.p.a. prowadzi do wniosku, że interes prawny w postępowaniu podziałowym posiadają co do zasady wyłącznie właściciele, względnie użytkownicy wieczyści nieruchomości podlegających podziałowi, tj. osoby, które dysponują tytułem prawnym do dzielonej nieruchomości o charakterze prawno-rzeczowym. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 listopada 2019 r., sygn. I OSK 3108/18 (Baza Orzeczeń LEX nr 2768631) jasno wyłożył, że: "Interes prawny w postępowaniu o zatwierdzenie podziału nieruchomości ma podmiot, który wykaże prawa rzeczowe do gruntu, a więc właściciel, współwłaściciel czy użytkownik wieczysty. Nie są stronami o podział nieruchomości osoby, które nie mają żadnego tytułu prawnego do gruntu." (podobnie NSA w wyrokach z: 25 maja 2023r., sygn. I OSK 1028/22, Baza Orzeczeń LEX nr 3704449 oraz 13 kwietnia 2007r., sygn. I OSK 753/06, LEX nr 331865). Dlatego też w postępowaniu administracyjnym i sądowym stroną był właściciel przedmiotowej nieruchomości, tj. Skarb Państwa reprezentowany przez Starostę Słupskiego, który również wniósł o wznowienie postępowania zakończonego wydaną decyzją podziałową. W tej sprawie za stronę postępowania uznany został również Urząd Morski, który wniósł o podział i jest wpisany do księgi wieczystej tej nieruchomości jako jej zarządca (wg księgi wieczystej – trwały zarząd). Natomiast błędnie organy przyjęły, że N. ma interes prawny w tym postępowaniu. Co bezsporne, nie jest ono ani właścicielem ani użytkownikiem wieczystym działki nr [...]. Zgodnie zaś z decyzją Ministra z 1993 r., na którą powołuje się samo N., przedmiotowa nieruchomość w 1993 roku została wyłączona z zarządu Lasów Państwowych i przekazała w użytkowanie Urzędowi Morskiemu. Zdaniem skarżącego, wydana w niniejszej sprawie pozytywna opinia o podziale prowadzi do obejścia obowiązków nałożonych na użytkownika decyzją Ministra z 1993 r. oraz narusza interes właściciela - Skarbu Państwa reprezentowanego przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe N. Należy w tym miejscu podkreślić, że ani z decyzji Ministra z 1993 roku, ani z innych dokumentów zgromadzonych w aktach czy też przepisów, nie wynika aby to N. w tej sprawie reprezentowało Skarb Państwa jako właściciela nieruchomości. Reprezentantem Skarbu Państwa jako właściciela nieruchomości w tej sprawie jest bowiem Starosta Słupski, który bierze w niej czynny udział i z którego inicjatywy wszczęto postępowanie wznowieniowe. Koreluje to z treścią art. 11 ust. 1 i art. 23 ust. 1 u.g.n. Z art. 11 ust. 1 u.g.n. wynika ogólna zasada, iż organem reprezentującym Skarb Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami jest starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, a z przepisu art. 23 ust. 1 u.g.n., że to starostowie gospodarują zasobem nieruchomości Skarbu Państwa. Natomiast odnośnie przywoływanej przez N. decyzji Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z 27 października 1993 r. (vide k. 11 – 12 akt sądowych), należy wyjaśnić, że została ona wydana na podstawie art. 40 ustawy z dnia 28 września 1991 roku o lasach (Dz. U. nr 104, poz. 444 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem (w brzmieniu z daty wydania ww. decyzji), Minister Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa mógł - na wniosek zainteresowanego ministra, wyłączyć z zarządu Lasów Państwowych lasy, grunty oraz inne nieruchomości i przekazać je w użytkowanie jednostce wskazanej przez wnioskodawcę bez zmiany ich dotychczasowego przeznaczenia, wraz z określeniem terminu i warunków użytkowania, jeżeli za ich przekazaniem przemawiają m.in. potrzeby ochrony wybrzeża morskiego (ust. 1 pkt 5). Zgodnie zaś z art. 40 ust. 2 ustawy o lasach, w przypadku ustania potrzeb, dla których lasy, grunty oraz inne nieruchomości określone w ust. 1 zostały wyłączone, a także w przypadku wykorzystywania ich niezgodnie z celami, dla których zostały wyłączone, lub prowadzenia gospodarki leśnej w sposób niezgodny z planem urządzenia lasu, Minister Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa, na wniosek Dyrektora Generalnego, pozbawia daną jednostkę prawa użytkowania lasów i gruntów i przekazuje je w zarząd Lasom Państwowym. W tej sprawie zatem, na podstawie ww. decyzji, przedmiotowa nieruchomość została wyłączona z zarządu N. i przekazana Urzędowi Morskiemu. N. uważa, że Urząd Morski nieprawidłowo wykonuje powierzony mu zarząd. Ale w tym przypadku podmiotem uprawnionym do podejmowania jakichkolwiek działań wobec Urzędu był - wg dawnego brzmienia art. 40 ustawy o lasach, Minister Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa, działający na wniosek Dyrektora Generalnego (taki zapis widnieje również w decyzji Ministra z 1993 r.). Obecnie – zgodnie z nowym brzmieniem art. 40 ust. 3 cyt. ustawy: W przypadku ustania potrzeb, dla których lasy, grunty oraz inne nieruchomości określone w ust. 1 zostały oddane w użytkowanie, a także w przypadku wykorzystywania ich niezgodnie z celami, dla których zostały oddane w użytkowanie, lub prowadzenia gospodarki leśnej w sposób niezgodny z planem urządzenia lasu Dyrektor Generalny, na wniosek dyrektora regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych, pozbawia jednostkę prawa użytkowania. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 32 ust. 1 ustawy o lasach, Lasy Państwowe jako państwowa jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej reprezentują Skarb Państwa jedynie w zakresie zarządzanego mienia, a przecież przedmiotowa nieruchomość (co jest bezsporne w tej sprawie) w zarządzie Lasów Państwowych (N.) nie jest. Również z art. 35 ust. 1 pkt 2a ustawy o lasach wynika, że N. bezpośrednio zarządza jedynie tymi lasami, gruntami i innymi nieruchomościami Skarbu Państwa, które pozostają w zarządzie Lasów Państwowych. Nie jest zatem upoważniony do reprezentowania Skarbu Państwa w tej sprawie. Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że w niniejszej sprawie N. nie jest podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi, a zatem jego skargę, jako niedopuszczalną, należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego. Wobec tego, że skarżący uiścił należny wpis od skargi, Sąd wpis ten skarżącemu zwrócił. Sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w tym trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Informacje o sprawie

Data wpływu
27 lutego 2026
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Justyna Dudek-Sienkiewicz /przewodniczący/ Katarzyna Krzysztofowicz /sprawozdawca/ Krzysztof Kaszubowski

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny