II SA/Gd 19/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Antończyk po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z skargi M. C., J. B., E. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 listopada 2013 r., Nr [...] w przedmiocie nieważności decyzji w sprawie usunięcia drzewa postanawia odmówić J. B. przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 18 listopada 2013 r.

J. B., E. B. i M. Ch. złożyli skargę na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 18 listopada 2013 r. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału, w piśmie z 24 stycznia 2014 r., skarżący zostali wezwani do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od skargi oraz do uzupełnienia braków formalnych skargi, m. in. przez nadesłanie jej 3 odpisów w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. W wezwaniu pouczono skarżących, że nadesłanie 3 odpisów skargi z załącznikami przez jedną osobę skarżącą zwalnia pozostałych skarżących z obowiązku ich nadesłania. Wezwania powyższe, adresowane do trojga skarżących – J. B., E. B. oraz M. Ch. na wskazany przez nich ten sam adres zamieszkania - odebrał E. B. w dniu 29 stycznia 2014 r., co wynika ze zwrotnych poświadczeń odbioru przesyłek – k. 25-27 akt. W zakreślonym terminie, upływającym 5 lutego 2014 r., braki formalne skargi nie zostały usunięte. Natomiast, 30 stycznia 2014 r. jeden ze skarżących uiścił wpis sądowy od skargi, wpłacając osobiście wymaganą kwotę w kasie WSA Gdańsk (odcinek z kwitariusza – k. 23 akt). W postanowieniu z 24 marca 2014 r. sąd odrzucił skargę oraz zwrócił solidarnie skarżącym kwotę 200 zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi. Przesyłki zawierające powyższe orzeczenie odebrał w dniu 31 marca 2014 r. E. B. we własnym imieniu oraz jako dorosły domownik w stosunku do pozostałych skarżących. W piśmie z 7 kwietnia 2014 r., złożonym osobiście w sądzie, J. B. (podobnie jak i pozostali skarżący) złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W treści wniosku podał, że E. B. nie uzupełnił braków formalnych skargi ani nie przekazał wezwań kierowanych do pozostałych skarżących, o czym wnioskodawca dowiedział się z przekazanego mu postanowienia sądu o odrzuceniu skargi. Wskazał ponadto, że E. B. jest ciężko chory i ma ogromnie kłopoty z pamięcią dlatego zapomniał zarówno o uzupełnieniu skargi we własnym imieniu i nie przekazał wezwań swoim dzieciom – czyli pozostałym skarżącym. O uchybieniu terminu wnioskodawca dowiedział się z chwilą powiadomienia go o tym przez organ odwoławczy. Do tego czasu zaś nie był świadomy uchybienia terminu. W tej sytuacji, brak jest winy wnioskodawcy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Nieoddanie przesyłki adresatowi przez domownika może być podstawą wniosku o przywrócenie terminu, gdyż za jego zaniedbanie nie sposób przypisać winy adresatowi. Na podstawie zarządzenia sędziego sprawozdawcy z 13 maja 2014 r. każdy z wnioskodawców został zobowiązany do uzupełnienia wniosku o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi poprzez przedłożenie powołanego we wniosku zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego fakt choroby E. B. Wraz z pismem z 23 maja 2014 r. wnioskodawcy nadesłali kserokopię zaświadczenie lekarskiego z 19 maja 2014 r., z którego wynika, że E. B. cierpi m.in. na nadciśnienie tętnicze, chorobę wieńcową, stan po operacji z 2012 r., (niektóre informacje są nieczytelne). Ponadto, załączono skierowanie do poradni specjalistycznej neurologicznej z 8 maja 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – tekst jednolity ze zm.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przesłanki przywrócenia terminu, wynikające z art. 87 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi to: uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy, wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie terminu do wniesienia takiego wniosku i dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony termin. Przywrócenie terminu uwarunkowane jest wystąpieniem łącznie wymienionych przesłanek. Z uwagi na fakt, że trzy ostanie przesłanki uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu zostały spełnione, należy rozważyć, czy stronie – w niniejszej sprawie – można zarzucić zawinienie w uchybieniu terminu (pierwsza z wymienionych przesłanek). W doktrynie i orzecznictwie wskazuje się, że do niezawinionych przyczyn uchybienia terminowi można zaliczyć: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, lub też mylne pouczenie przez sąd o trybie i sposobie złożenia środka zaskarżenia. Oczywiście, katalog przyczyn niezawinionych przez stronę, dających podstawę do przywrócenia terminu jest otwarty, nie mniej jednak – w okolicznościach konkretnej sprawy należy badać przyczynę uchybienia w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przypomnieć należy, że 7-dniowy termin do uzupełnienia braków formalnych skargi ma charakter ustawowy. Oznacza to, że sąd nie ma wpływu na jego długość, a więc nie może go przez swoją czynność wydłużyć lub skrócić. Natomiast, w sytuacji uchybienia terminowi ustawowemu, możliwe jest jego przywrócenie, jednakże muszą zostać spełnione przesłanki, o których mowa była powyżej. Kluczowym warunkiem przywrócenia uchybionego terminu jest uprawdopodobnienie braku winy osoby, która miała dokonać czynności procesowej w terminie (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Uprawdopodobnienie nie wymaga wykazania pewności istnienia pewnych faktów, tak jak dowód. Tym niemniej, rolą wnioskującego jest przekonujące wykazanie okoliczności, które świadczą o braku winy. Ocena okoliczności sprawy oraz złożonego przez skarżącego wniosku wskazuje, że nie zostały spełnione wyżej przytoczone ustawowe warunki przywrócenia terminu do uzupełnienia braków skargi. Skarżący argumentuje, że uchybienie terminu jest skutkiem działania jego ojca, który odebrał adresowaną na skarżącego przesyłkę i nie przekazał jej synowi. Przy czym, ojciec cierpi na zaburzenia pamięci, jest osobą w podeszłym wieku, ciężko chorą. W tej zaś sytuacji, nie sposób przypisać wnioskodawcy winy w uchybieniu terminowi. W ocenie sądu, argumentacja wnioskodawcy nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na postępowanie wnioskodawcy, który mając świadomość choroby ojca i powoływanych zaburzeń jego pamięci, mimo wszystko akceptował stan, w którym to właśnie ojciec odbiera sądowe przesyłki kierowane na jego nazwisko. Analiza akt sprawy wskazuje, że praktycznie wszystkie przesyłki sądowe kierowane do skarżących odbierał E. B. Wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi wraz z wezwaniami do uiszczenia wpisu sądowego również odebrał ten skarżący we własnym imieniu oraz jako dorosły domownik w odniesieniu do J. B. i M. Ch., przy czym – co wymaga podkreślenia - wpis został opłacony następnego dnia po odebraniu przesyłki osobiście przez jednego ze skarżących, natomiast braki skargi nie zostały uzupełnione w terminie. Sąd nie ma podstaw do kwestionowania stanu zdrowia E. B., jednak w jego ocenie argumentacja zawarta we wniosku o przywrócenie terminu jest niewiarygodna. Z jednej strony bowiem wpis od skargi został uiszczony w terminie, o czym E. B. musiał bądź to poinformować pozostałych skarżących, którzy ten wpis uiścili, bądź też osobiście wpis ten uiścić w kasie sądu. Natomiast braki formalne skargi nie zostały uzupełnione, choć oba wezwania zostały doręczone w jednej przesyłce pocztowej, a ich odbiór potwierdził E. B. Odnośnie natomiast winy w uchybieniu terminowi należy podkreślić, że w ocenie sądu, wnioskodawcy zarzucić należy co najmniej niedbalstwo w zakresie prowadzenia własnych spraw, osobiście przez siebie inicjowanych, poprzez pozostawienie ich biegu w gestii osoby, co do której, jak to podniesiono we wniosku o przywrócenie terminu, jest mu wiadomo, że stan jej zdrowia może utrudnić prawidłową komunikację z sądem i tok postępowania. Niewątpliwie bowiem, wiedząc o chorobie ojca i jej charakterze skarżący nie powinien pozostawiać w gestii ojca kwestii odbioru korespondencji z sądu, gdyż może to doprowadzić do skutków, jakie zaistniały w niniejszym stanie faktycznym. W orzecznictwie sądowym niejednokrotnie podkreślono, że fakt, że dorosły domownik, który dokonał odbioru korespondencji i nie przekazał jej do rąk adresata we właściwym czasie, nawet nie podając rzeczywistej daty odbioru, nie wyłącza winy skarżącego. Nieuwagi lub zaniedbania nie można kwalifikować jako braku winy, będącego przesłanką przywrócenia uchybionego termin (postanowienie NSA z 25 listopada 2011 r., II FZ 623/11; LEX nr 1070091). Na marginesie też można zauważyć, że przedłożone zaświadczenie lekarskie jest z maja 2014 r. zaś termin do uzupełnienia braków formalnych upłynął 5 lutego 2014 r., zatem nie obrazuje ono stanu zdrowia E. B. w dacie uchybienia terminowi. Ta okoliczność jednak, jak opisano powyżej, nie miała wpływu na wynik sprawy, gdyż nie przesądza o braku winy wnioskodawcy w uchybieniu terminowi. Trudno w tej sytuacji uznać argumenty skarżącego za należyte uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi (art. 87 § 2 ustawy). W tym stanie sprawy uznając, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 86 § 1 a contrario ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji postanowienia.