II SA/Bk 84/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 marca 2020 r. wniosku R. Inc. z siedzibą w L., USA o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika w sprawie ze skargi Krajowej Izby Doradców Podatkowych z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie informacji publicznej p o s t a n a w i a odmówić dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania R. Inc. z siedzibą w L., USA

Krajowa Izba Doradców Podatkowych z siedzibą w W. wniosła do tut. sądu skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie informacji publicznej. Wnioskiem z dnia [...] lutego 2020 r. R. Inc. z siedzibą w L. (USA) zwróciła się o dopuszczenie jej do udziału w niniejszej sprawie w charakterze uczestnika, podając, że jest organizacją społeczną non-profit (tj. korporacją niedziałającą w celu osiągnięcia zysku), a sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Wskazała, że jest organizacją społeczną w rozumieniu art. 25 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a.) w związku z czym może zostać dopuszczona do udziału w sprawie na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. Wniosek został podpisany przez F.S. będącego założycielem organizacji oraz jednym z trzech członków jej zarządu, co wynika z kserokopii uwierzytelnionego tłumaczenia z języka angielskiego aktu założycielskiego ww. organizacji. (k. 78-81). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 33 § 2 zd. 1 p.p.s.a. udział w charakterze uczestnika może zgłosić m.in. organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4 p.p.s.a. (wedle którego zdolność sądową mają ponadto organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób), w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Wedle art. 28 § 1 p.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Zgodnie z art. 29 p.p.s.a. organ albo osoby, o których mowa w ww. art. 28 p.p.s.a., mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Jedynym dokumentem przedłożonym do akt niniejszej sprawy jest akt założycielski organizacji non-profit sporządzony w języku angielskim oraz jego uwierzytelnione tłumaczenie na język polski. Z jego treści wynika, że po pierwsze, celem ww. organizacji jest udzielanie bezpłatnej pomocy prawnej, szczególnie w sprawach dotyczących praw konsumenta. Tymczasem przedmiotowa sprawa dotyczy udzielenia informacji publicznej co do prowadzonych w latach 2015-2018 przez Naczelnika P. Urzędu Celno-Skarbowego w B. postępowań karnych skarbowych oraz powiązanych z nimi postępowań kontrolnych, na wniosek podmiotu, który reprezentowany jest przez jego pracownika – stosownie do art. 35 § 2 p.p.s.a. Wnioskodawczyni w żaden sposób nie wykazała, aby ww. materia dotyczyła zakresu jej statutowej działalności, którą jest udzielanie bezpłatnej pomocy prawnej, szczególnie w sprawach dotyczących praw konsumenta. Tak sformułowany cel statutowy wskazuje raczej na ochronę interesów poszczególnych jednostek, aniżeli na ochronę obiektywnego porządku prawnego przez tą organizację. Co więcej ochrona ta w szczególności obejmować ma sprawy tzw. konsumenckie, nie podlegające kognicji sądów administracyjnych. Tym samym sąd nie dostrzega w ww. celu podstaw do wyprowadzenia interesu społecznego, który uzasadniałby przyznanie ww. organizacji statusu uczestnika niniejszego postępowania. Zwrócić przy tym należy uwagę, że w orzecznictwie oraz doktrynie podkreśla się, że statutowa działalność musi mieć swój zdefiniowany przedmiot, nie polegający jedynie na reprezentowaniu interesów prawnych innych osób. Zatem ta statutowa działalność musi mieć konkretnie określony zakres, który będzie obejmował przedmiot danej sprawy sądowoadministracyjnej (por. wyroki NSA z 12 czerwca 2019 r. II FSK 1994/17, Lex nr 2698547). Przy wykładni pojęcia interesu organizacji społecznej i oceny celu statutowego należy mieć na uwadze to, że interes organizacji społecznej nie może być stawiany ponad interes stron biorących udział w postępowaniu. Udział organizacji społecznej nie może służyć partykularnym interesom samej organizacji, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym i sądowoadministracyjnym. Tak rozumiany cel statutowy powinien w sposób ścisły łączyć się z przedmiotem postępowania administracyjnego bądź sądowoadministracyjnego czy to ze względu na czynności postępowania, czy też ze względu na jego wynik. Tylko w takiej sytuacji można uznać żądanie organizacji za uzasadnione (por. m.in. postanowienie NSA z 30 listopada 2017 r., I FPS 4/17, Lex nr 2400986 lub Suwaj R., glosa do wyroku NSA z 22 kwietnia 2008 r., II OSK 1499/06, ST 2010/1-2/150-153). Po drugie, z przedłożonego do akt aktu założycielskiego organizacji non-profit wynika, że zarząd organizacji składa się z trzech członków (z których jeden jest podmiotem prawa handlowego). Jednym z nich jest F.S., który złożył podpis elektroniczny pod rozpatrywanym wnioskiem. Z dokumentu tego nie wynika jednak ani zakres uprawnień reprezentacyjnych członków zarządu, ani też sposób reprezentacji ww. organizacji, w szczególności zaś, czy F.S. jest uprawniony do jednoosobowej jej reprezentacji. Okoliczność ta nie została ponadto wykazana żadnym innym dokumentem. Ponadto, jak wynika z wydruków weryfikacyjnych podpisu elektronicznego, złożonego przez F.S., nie jest on osobą pełnoletnią, w związku z czym nie posiada pełnej zdolności do czynności prawnych (vide: art. 11 k.c., wedle którego pełną zdolność do czynności prawnych nabywa się z chwilą uzyskania pełnoletności), a tym samym nie posiada zdolności procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym (vide: art. 26 § 1 p.p.s.a. wedle którego zdolność do czynności w postępowaniu w sprawach sądowoadministracyjnych /zdolność procesową/ mają osoby fizyczne posiadające pełną zdolność do czynności prawnych) i nie może występować przed tut. sądem w charakterze osoby uprawnionej do reprezentacji ww. organizacji. W świetle powyższego, na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji niniejszego postanowienia.