Sygnatura
II SA/Bk 82/26
II SA/Bk 82/26 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2026-04-28
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
- Data orzeczenia
- 28 kwietnia 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński, sędzia WSA Małgorzata Roleder, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 kwietnia 2026 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. C. i A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 29 grudnia 2025 r. nr 403.16/C-1/22/2025 w przedmiocie zezwolenia na zmianę lasu na użytek rolny oddala skargę
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności faktycznych i prawnych. Wnioskiem złożonym 7 października 2025 r. K. C. i A. K. wystąpili do Starosty Powiatu Białostockiego o wydanie decyzji zezwalającej na zmianę lasu na użytek rolny w działce nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym [...] gm. Zabłudów. Wnioskodawcy wyjaśnili, że mają grunty rolne o powierzchni około 6 ha, zajmują się produkcją roślinną. Obszar wylesiony posłuży im do powiększenia gospodarstwa rolnego. Strony podkreśliły, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Białymstoku stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Po rozpatrzeniu wniosku organ I instancji decyzją z 14 listopada 2025r. (znak ŚR.6164.3.103.2025) odmówił udzielenia zezwolenia na zmianę lasu na użytek rolny. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że jeden ze współwłaścicieli nieruchomości uzupełniając uzasadnienie wniosku (po uprzednim wezwaniu organu z 8 października 2025 r) w piśmie z dnia 14 października 2025 r. wymienił działki rolne na terenie gminy Zabłudów, będące w posiadaniu wnioskodawców, wyjaśniając przy tym, że grunt leśny współwłaściciele chcą zagospodarować jako grunt orny, podobnie jak jest zagospodarowana pozostała część działki. Wskazał również, że wnioskodawcy nie prowadzą gospodarki leśnej a chcą powiększyć i rozwijać swoje gospodarstwo rolne. Wyjaśnił, że posiadają ciągnik i sprzęt rolniczy, który ze względu na małą powierzchnię nie jest w pełni wykorzystywany. Końcowo zaznaczył, że wnioskodawcy posiadają siedlisko rolnicze w działce nr [...] w obrębie [...]. Do pisma zawierającego wyjaśnienia, dołączył kopię potwierdzenia przyjęcia wniosku o przyznanie płatności, złożonego do ARiMR. Organ przeprowadził oględziny w dniu 17 października 2025 r., na których ustalono, że działka objęta wnioskiem położona jest w sąsiedztwie terenów rolno-leśnych. Grunt leśny pozbawiony jest roślinności leśnej, wyrównany mechanicznie i włącznie z gruntami rolnymi jest porośnięty trawą. Organ podkreślił, że zmiana lasu na użytek rolny może nastąpić w przypadku wystąpienia szczególnie uzasadnionych potrzeb właścicieli, co zostało wyczerpująco przedstawione w pouczeniu do wezwania z dnia 8 października 2025 r. Omawiane pojęcie "szczególnie uzasadnionej potrzeby" wskazuje, że ustawodawca zezwala na zmianę przeznaczenia lasu na grunt rolny jedynie w sytuacjach wyjątkowych. Organ I instancji stanął na stanowisku, że zarówno w uzasadnieniu wniosku, jak i w złożonych dodatkowych wyjaśnieniach zainteresowani nie wskazali, jaki rodzaj upraw zamierzają prowadzić na przedmiotowym gruncie i dlaczego jest to dla nich szczególnie istotne, a sama chęć powiększenia i rozwijania gospodarstwa rolnego, celem wykorzystania w uprawie pełnego potencjału maszyn rolniczych, z punktu widzenia "szczególnie uzasadnionej potrzeby" jest lakoniczna i niewystarczająca. Zdaniem organu I instancji wnioskodawcy nie wykazali szczególnie uzasadnionego interesu dla zmiany lasu na użytek rolny. Wnioskodawcy złożyli odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia. W jego uzasadnieniu podkreślili, że RDOŚ w Białymstoku decyzją z dnia 27 sierpnia 2025 r. stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na zmianie lasu na użytek rolny, znajdującego się na działce nr [...] położonej w obrębie [...], gm. Zabłudów, powiat białostocki, na powierzchni 1,7261 ha. Zaakcentowali, iż w ww. decyzji napisano, że "treść decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże organ wydający decyzję na zmianę lasu na użytek rolny". Zainteresowani wskazali, że zgodnie z Małym Słownikiem Języka Polskiego słowo "wiązać" oznacza "zobowiązywać" a słowo "zobowiązywać" oznacza "nałożyć na kogoś obowiązek zrobienia czegoś"". Skarżący stanęli na stanowisku, że w sytuacji, gdy RDOŚ w Białymstoku stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla wnioskowanego przedsięwzięcia, co wyczerpująco uzasadnił, starosta był zobowiązany do wydania decyzji zezwalającej na zmianę lasu na użytek rolny. Nadto wnioskodawcy zarzucili organowi I instancji to, że nie zdefiniował co rozumie pod pojęciem "szczególnie uzasadnionej potrzeby" twierdząc, że ustawodawca zezwala na zmianę przeznaczenia lasu na grunt rolny jedynie w sytuacjach wyjątkowych. W ocenie stron, jest to niewłaściwa interpretacja intencji ustawodawcy. Gdyby chciał on dopuścić zmianę lasu na użytek rolny tylko w sytuacjach wyjątkowych, zamieściłby to słowo w ustawie. Według cytowanego wyżej słownika, słowo "wyjątkowy" oznacza niezwykły pod jakimś względem, nadzwyczajny, fenomenalny. W zmianie lasu na użytek rolny nie ma niczego nadzwyczajnego, słowo to nie powinno być użyte w decyzji Starosty. W dalszej części odwołania strony odnosząc się do zawartego w zaskarżonej decyzji stwierdzenia "należy przyznać prymat interesowi publicznemu nas interesem strony", podniosły, że RDOŚ w Białymstoku prowadząc postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko zmiany lasu na użytek rolny, zapewnił dostęp społeczeństwu do informacji w ww. sprawie. Nikt nie wyraził sprzeciwu wobec planowanej zmiany. Skarżący zaznaczyli, że wobec tego nie można z góry zakładać, że w tej konkretnej sprawie społeczeństwo ma interes w utrzymaniu lasu w działce nr [...] i ten interes jest ważniejszy niż to, o co wnioskują. Stąd też stwierdzenie, że "należy przyznać prymat interesowi społecznemu nad interesem strony w rozumieniu art. 7 KPA" świadczy o niezrozumieniu przez starostę intencji tego artykułu. W oparciu o sformułowaną argumentację, zawnioskowali o uchylenie decyzji organu I instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku po rozpoznaniu odwołania decyzją z 29 grudnia 2025r. orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji odwoławczej Kolegium w pierwszej kolejności omówiło uwarunkowania prawne oceny wniosku o zmianę lasu na użytek rolny odwołując się do treści przepisów art. 13 ust.1 i 13 ust.2 ustawy o lasach. Podkreśliło, ze w świetle treści wskazanych przepisów to nie organ rozpatrujący wniosek a właściciel lasu powinien wykazać na czym polega "szczególnie uzasadniona potrzeba" właściciela lasu przemawiająca za zmianą lasu na użytek rolny. Kolegium stwierdziło, że interpretacja art. 13 ust.2 ustawy o lasach jest przedmiotem bogatego orzecznictwa sądów administracyjnych. Nawiązało do tez orzeczeń NSA o sygn. I OSK 134/23, I OSK 11[...]/21, I OSK 51/21, II OSK 1448/10 a także do wyroków WSA w Białymstoku o sygn. II SA/Bk 1184/13 i II SA/Bk 374/12 przytaczając kluczowe stanowiska w kwestii interpretacji przepisu art. 13 ust.2 ustawy o lasach. W ocenie Kolegium w rozpatrywanej sprawie nie została wykazana "szczególnie uzasadniona potrzeba" właścicieli lasu przemawiająca za zmianą lasu w użytek rolny. Jak wynika z akt sprawy, działka nr geod. [...] o pow. 3,3881 ha stanowi współwłasność skarżących. Z wypisu z rejestru gruntów wynika, iż las na działce o nr geod. [...] zajmuje grunt o pow. 1,7261 ha i posiada glebę IV klasy bonitacyjnej. Pozostałą część działki stanowią łąki trwałe o pow. 0,3199 ha (ŁV), pastwiska trwałe o pow. 0,0335 ha (PsV), grunty orne o pow. 1,0735 ha (RV), grunty orne o pow. 0,1924 ha (RVI), grunty pod rowami o pow. 0,0285 ha (W-ŁV), grunty pod rowami o pow. 0,0142 ha (W-PsVI). W trakcie oględzin mających miejsce w dniu 17 października 2025 r. stwierdzono, że działka położona jest w sąsiedztwie terenów rolno-leśnych. Grunt jest pozbawiony roślinności leśnej, wyrównany mechanicznie i włącznie z gruntami rolnymi porośnięty trawą. W świetle materiału dowodowego ustalono bezspornie, że nieruchomość objęta wnioskiem jest gruntem leśnym w rozumieniu ustawy o lasach. Zgodnie bowiem z art. 3 ustawy, lasem w rozumieniu ustawy jest grunt o zwartej powierzchni co najmniej 0.10 ha pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony, przeznaczony do produkcji leśnej. O kwalifikacji gruntu jako lasu w oparciu o kryterium przeznaczenia rozstrzygają dane z ewidencji gruntów. Kolegium zauważyło, że wprawdzie wyrażenie zgody na zmianę lasu na użytek rolny pozostawiono uznaniu organu, o czym przesądza art. 13 ust. 3 ustawy o lasach, jednak przesłankami dopuszczalności takiej decyzji jest wykazanie szczególnie uzasadnionych potrzeb właścicieli lasów (ust. 2 art. 13). Za argumenty mające przemawiać za uznaniem zgłoszonej potrzeby jako szczególnie uzasadnionej potrzeby właściciela lasu, nie mogą być uznane argumenty dotyczące chęci powiększenia i rozwijania gospodarstwa rolnego. Kolegium wskazało, iż zadaniem właściciela lasu jest - zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy - w szczególności zachowanie w lasach roślinności leśnej (upraw leśnych) oraz naturalnych bagien i torfowisk, ponowne wprowadzanie roślinności leśnej (upraw leśnych) w lasach w okresie do 5 lat od usunięcia drzewostanu: pielęgnowanie i ochrona lasu oraz racjonalne jego użytkowanie, a nie usuwanie z niego rosnących drzew. Kolegium podkreśliło, iż użycie w przepisie pojęcia "szczególnie uzasadnionych potrzeb" wskazuje, że ustawodawca zezwala na zmianę przeznaczenia lasu jedynie w sytuacjach wyjątkowych, w szczególności zaś, gdy przedmiotowa zmiana jest niezbędna dla zaspokojenia takiej wyjątkowej potrzeby, a znaczenie jej zaspokojenia dla właściciela lasu przeważa nad interesem publicznym ochrony lasów, co pozwala na odstąpienie od celów wyznaczonych w ustawie. Zamiar rolniczego wykorzystania gruntów rolnych nie ma w sobie niczego szczególnego (jest istotą zmiany, a nie jej uzasadnieniem). Ubiegając się o zgodę na zmianę lasu na użytek rolny wnioskodawca musi wykazać, jaka szczególna potrzeba uzasadnia rolnicze wykorzystanie danej nieruchomości. Wskazywana przez skarżących chęć powiększenia gospodarstwa rolnego nie jest, w ocenie Kolegium, "szczególnie uzasadnioną potrzebą właściciela lasu" w rozumieniu przepisu. Kolegium zaakcentowało, że w toku prowadzonego postępowania, w celu uzupełnienia materiału dowodowego organ I instancji wezwał strony do udzielenia odpowiedzi na konkretne pytania, co do sposobu zagospodarowania gruntu leśnego po ewentualnym uzyskaniu zezwolenia na zmianę lasu na użytek rolny i wykazania szczególnej istotności takiego zagospodarowania oraz do wyjaśnienia, jakiej wielkości gospodarstwo rolne gospodarstwo rolne, prowadzą wnioskodawcy i o jakim profilu, gdzie jest położone i jaka produkcja w nim jest prowadzona oraz w jaki sposób wykorzystywany jest plon a także, czy pobierają dopłaty do produkcji rolnej z potwierdzeniem wielkości tych dopłat. W odpowiedzi na powyższe wezwanie A. K. wyjaśnił, że wnioskodawcy posiadają na terenie gminy Zabłudów oprócz działki nr [...], działki o numerach: [...] o pow. 3,53 ha, 137 o pow. 1,30 ha, 148 o pow. 1,90 ha i 69 o pow. 0,49 ha. Grunty leśne chcą zagospodarować jako grunt orny podobnie, jak jest zagospodarowana pozostała cześć działki. Wyjaśnili, że nie prowadzą gospodarki leśnej, chcą powiększyć i rozwijać gospodarstwo rolne, mają ciągnik i sprzęt rolniczy, który ze względu na małą powierzchnię nie jest w pełni wykorzystywany. Mają siedlisko rolnicze w działce nr [...] w obrębie [...]. Do wyjaśnień dołączono potwierdzenie przyjęcia wniosku o przyznanie płatności. W zakresie dotyczącym rodzaju upraw (zarówno już prowadzonych jak też planowanych na terenie objętych wnioskiem) nie udzielono wyjaśnień. Nie wykazano również, jaka jest szczególna potrzeba właścicieli lasu, przemawiająca za udzieleniem zezwolenia na zmianę lasu na użytek rolny. W ocenie Kolegium takie działanie może świadczyć o tym, iż strony nie traktują poważnie swojego interesu. Skarżący nie wykazali, aby ich sytuacja była na tyle trudna czy wyjątkowa, aby nie mogli się "obejść" bez konieczności zmiany lasu na użytek rolny w działce nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym [...] gm. Zabłudów. Wnioskodawcy posiadają grunty rolne o powierzchni 7,22 ha, na których mogą prowadzić działalność rolną, a sama chęć powiększenia powierzchni gruntów służącym produkcji rolnej nie wyczerpuje przesłanki "szczególnie uzasadnionych potrzeb właścicieli lasu". Odnosząc się do argumentacji zawartej w odwołaniu dotyczącej wydania przez RDOŚ w Białymstoku decyzji stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na zmianie lasu na użytek rolny, Kolegium wyjaśniło, że ta okoliczność w postępowaniu dotyczącym zmiany lasu na użytek rolny nie ma istotnego znaczenia. Wydanie bowiem pozytywnego rozstrzygnięcia o zmianie lasu na użytek rolny na podstawie art. 13 ust.2 ustawy o lasach uzależnione jest wyłącznie od wykazania szczególnie uzasadnionej potrzeby właściciela lasu. W skardze wniesionej do sądu administracyjnego na powyższą decyzję ostateczną K. C. i A. K. zarzucili Kolegium, że skupiło się na analizie określenia "szczególnie uzasadniona potrzeba" zawartego w art. art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach stwierdzając, że pojęcie to oznacza, że zmiana lasu na użytek rolny może nastąpić jedynie w sytuacji nadzwyczajnej, gdy "las zagraża egzystencji właściciela lasu". Jest to interpretacja skrajna, posunięta do absurdu. SKO nie podaje przykładów, w jaki to sposób las miałby zagrażać egzystencji jego właściciela. Skarżący również nie są w stanie ich podać, ponieważ nie ma sytuacji, w których las zagrażałby egzystencji właściciela i w związku z tym jedynym sposobem aby przestał tej egzystencji zagrażać jest jego zmiana na użytek rolny. Kierując się podejściem SKO do ustawy o lasach, zmiana lasu na użytek rolny jest niemożliwa co jest niezgodne z intencją ustawodawcy. Gdyby bowiem ustawodawca nie chciał dopuścić do zmiany lasu na użytek rolny, zapisałby to w ustawie o lasach wprost. SKO nie wykazało, dlaczego potrzeby skarżących wykazane we wniosku o zmianę lasu na użytek rolny, nie są potrzebami "szczególnie uzasadnionymi". Końcowo skarżący podkreślili, że decyzja Starosty Białostockiego z dnia 14 listopada 2025 r., znak SR.6164.3.103.2025, odmawiająca zezwolenia na zmianę lasu na użytek rolny, jest sprzeczna z decyzją Dyrektora RDOŚ w Białymstoku nr WPN.420.45.2025.PS. Gdyby Dyrektor RDOŚ wydał decyzję odmienną, to nie składaliby wniosku o zmianę lasu na użytek rolny. Zaznaczyli, że decyzje Starosty i SKO są sprzeczne z decyzją Dyrektora RDOŚ i podważają zaufanie do organów władzy. W oparciu o przedstawioną argumentację, skarżący wnieśli o uchylenie decyzji organów obu instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje; Skarga podlegała oddaleniu. Podstawę materialnoprawną wydanej decyzji stanowił przepis art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 28 września 1991r. o lasach (t.j. Dz. U. z 2025r., poz.567), stanowiący, że zmiana lasu na użytek rolny jest dopuszczalna w przypadkach szczególnie uzasadnionych potrzeb właścicieli lasów. Konstrukcja przepisu wskazuje, że organ go stosujący działa w warunkach uznania administracyjnego tj. ma obowiązek rozpatrzenia indywidualnego wniosku właściciela lasu z uwzględnieniem wszystkich istotnych okoliczności danej sprawy, samodzielnie oceniając, czy w danym przypadku zaistniały szczególnie uzasadnione potrzeby właściciela lasu, będące przesłanką udzielenia zezwolenia na zmianę użytku leśnego na rolny. W świetle art. 3 pkt 1 ustawy o lasach, lasem jest grunt o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony, przeznaczony do produkcji leśnej lub stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo wpisany do rejestru zabytków. Przepis art. 13 ust. 1 ustawy o lasach formułuje obowiązki właścicieli lasów trwałego utrzymywania lasów i zapewnienia ciągłości ich użytkowania, uszczegóławiając je w sposób przykładowy m.in. przez: zachowanie w lasach roślinności leśnej (pkt 1), ponowne wprowadzanie roślinności leśnej (upraw leśnych) w lasach w okresie do 5 lat od usunięcia drzewostanu (pkt 2), pielęgnowanie i ochronę lasu (pkt 3), przebudowę drzewostanu, który nie zapewnia osiągnięcia celów gospodarki leśnej (pkt 4) oraz racjonalne użytkowanie lasu w sposób trwale zapewniający optymalną realizację wszystkich jego funkcji (pkt 5). Stosownie zaś do treści art. 8 ustawy o lasach podstawowymi zasadami prowadzenia gospodarki leśnej jest powszechna ochrona lasów, trwałość utrzymania lasów, ciągłość i zrównoważone wykorzystanie wszystkich funkcji lasów oraz powiększanie zasobów leśnych. Rozumienie przepisu art. 13 ust. 2 ustawy o lasach wypracowała praktyka sądowa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowane zostało stanowisko, iż niezdefiniowane ustawowo pojęcie "szczególnie uzasadnione potrzeby właściciela lasu" należy pojmować jako sytuację wyjątkową. Użycie sformułowania "szczególnie" oznacza, że nie wystarczy ustalenie wystąpienia po stronie właściciela lasu jakiejkolwiek potrzeby przekształcenia terenu leśnego na użytek rolny, ale musi to być potrzeba wykraczająca poza zwykłą tj. wyjątkowa, kwalifikowana, uzasadniona szczególnymi okolicznościami. Za szczególne potrzeby mogą być uznane tylko takie wyjątkowe, kwalifikowane przesłanki, które w sytuacji konkretnego właściciela przeważają nad zasadą ochrony i trwałości utrzymania lasu (vide: wyroki w sprawach o sygn. II OSK 1448/10, II SA/Bk 1184/13, II SA/Bk 374/12, II SA/Bk 182/25, II SA/Bk 36/26). Wykładnia językowa zwrotu "szczególnie uzasadniona potrzeba" wskazuje na "konieczność, mus, niezbędność, przymus sytuacyjny". Zmiana przekształcenia lasu w użytek rolny musi być zatem dla właściciela lasu czymś absolutnie niezbędnym w danej sytuacji. Wyjątkowość sytuacji podmiotu ubiegającego się o zezwolenie na zmianę na użytek rolny gruntu leśnego, postrzegana poprzez pryzmat obowiązków ciążących na nim jako właścicielu lasu, określonych ustawą o lasach oraz poprzez pryzmat celów ustawy o lasach, powinna mieć wagę przewyższającą wartości chronione ustawą o lasach. Jak wyżej bowiem sąd wskazał, z mocy art. 13 ust.1 ustawy o lasach, ich właściciele zobowiązani są do trwałego utrzymywania lasów i zapewnienia ciągłości ich leśnego użytkowania, w szczególności do zachowania w lasach roślinności leśnej, ponownego wprowadzania upraw leśnych w okresie do 5 lat od usunięcia drzewostanu, pielęgnowania i ochrony lasu, w tym ochrony przeciwpożarowej, odpowiedniej przebudowy drzewostanu oraz racjonalnego użytkowania lasu w sposób trwale zapewniający realizację wszystkich jego funkcji. Stosownie do art. 8 ustawy o lasach, podstawowymi zasadami prowadzenia gospodarki leśnej jest powszechna ochrona lasów, trwałość utrzymania lasów, ciągłość i zrównoważone wykorzystanie wszystkich funkcji lasów oraz powiększanie zasobów leśnych. Z woli ustawodawcy las można przekształcić wyłącznie w użytek rolny i tylko, gdy zaistnieje szczególnie uzasadniona potrzeba właściciela lasu. Poprzez opisane wyżej priorytetowe cele i wartości chronione ustawą o lasach i szczególną wyjątkowość przekształcenia gruntu leśnego w użytek rolny, organ właściwy do udzielania zezwoleń na powyższe przekształcenie, winien dokonać oceny wskazywanych przez wnioskodawcę powodów wystąpienia z wnioskiem. Powody wystąpienia z wnioskiem winny wykraczać poza subiektywny interes strony, nawet uzasadniony. Jak to trafnie ujął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 października 2011r. sygn. II OSK 1448/10, "szczególnie uzasadnionej potrzeby" nie należy utożsamiać z uzasadnionym interesem strony, sprowadzającym się np. do chęci zagospodarowania działki dla celów rekreacyjnych, czy hodowlanych i jak zasadnie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 24 lipca 2012r. sygn. II SA/Bk 374/12, nawet dążenie do rozwijania własnej działalności, choć jest naturalnym procesem, nie spełnia przesłanki szczególnie uzasadnionych potrzeb właściciela lasu. Sąd w sprawie niniejszej w pełni akceptuje wypracowaną na tle stosowania art. 13 ust. 2 ustawy o lasach praktykę orzeczniczą, dodatkowo podkreślając, że szczególnie uzasadniona potrzeba właściciela lasu, mająca uzasadniać przekształcenie lasu w użytek rolny, musi być aktualna (realna) w dacie występowania z wnioskiem a nie tylko być potencjalna. Ważna potrzeba życiowa właściciela lasu, która skłoniła go do wystąpienia z wnioskiem, winna być przy tym na tyle realna, że jej szybkie niezaspokojenie stanowiłoby wręcz zagrożenie dla egzystencji właściciela lasu. Jak wynika z akt administracyjnych u podstaw dążenia skarżących do przekształcenia na grunty rolne powierzchni leśnej działki nr [...], położonej w obrębie ewidencyjnym [...], legła potrzeba powiększenia gruntów rolnych i rozwinięcia gospodarstwa rolnego, przy czym wnioskodawcy wezwani do wskazania profilu swojego gospodarstw rolnego nie określili nawet rodzaju upraw, zarówno już prowadzonych, jaki i planowanych na ewentualnie przekształconym gruncie leśnym. Dążenie do poprawy jakości gospodarstwa rolnego jest naturalnym dążeniem każdego rolnika ale nie stanowi o nadzwyczajności sytuacji i nie zostało uznane w orzecznictwie sądów administracyjnych jako przypadek szczególnie uzasadnionej potrzeby zmiany lasu na użytek rolny. Uzyskanie przez wnioskodawców decyzji RDOŚ stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na zmianie spornego lasu w użytek rolny, nie stanowiło – jak wywodzą skarżący – wiążącego Starostę argumentu dla pozytywnego załatwienia wniosku o zezwolenie na zmianę lasu w użytek rolny. Dołączenie decyzji środowiskowej do wniosku było konieczne od strony formalnej ale nie miało wpływu na merytoryczną ocenę wniosku przez organ właściwy w sprawie ochrony gruntów leśnych. Powyższe wprost potwierdza przedostatni akapit uzasadnienia decyzji środowiskowej dołączonej do wniosku o brzmieniu "stwierdzenie, że dla planowanego przedsięwzięcia nie jest potrzebne przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko, nie wpływa na rozstrzygnięcie kluczowej kwestii dla sprawy a mianowicie dowiedzenia przez organ wydający decyzję o zmianie lasu na użytek rolny, że planowane działania są podyktowane szczególnie uzasadnionymi potrzebami właściciela lasu (art. 13 ust.2 ustawy z dnia 28 września 1991r. o lasach)". Skarżący powołując się na decyzją środowiskową pomijają ten fragment uzasadnienia. Pomijają również część uzasadnienia decyzji środowiskowej odwołującą się do uproszczonego planu urządzenia lasu dotyczącego spornego obszaru leśnego, z którego wynika, że dla odnowienia powierzeni leśnej na spornym obszarze (a z mocy art. 13 ust.1 ustawy o lasach ciąży przecież na właścicielu lasu obowiązek ponownego wprowadzenia upraw leśnych w okresie 5 lat od usunięcia drzewostanu) wskazane są gatunki drzewostanu, takie jak dąb, olsza, świerk. Nadto organ wydający decyzję środowiskową przypomina, że pomimo, iż sporny obszar pozbawiony jest roślinności leśnej, to w myśl art. 13 ust.1 ustawy o lasach, obszar ten nadal pozostaje lasem, bowiem w myśl ustawy, lasem jest grunt o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) – drzewami i krzewami oraz runem leśnym – lub przejściowo jej pozbawiony, przeznaczony do produkcji leśnej. Nietrafne akcentowanie znaczenia decyzji środowiskowej, z wybiórczym wykorzystaniem sformułowań uzasadnienia tej decyzji w połączeniu z brakiem wykazania przez wnioskodawców w toku postępowania o udzielenie zezwolenia na zmianę lasu na użytek rolny, zaistnienia szczególnie uzasadnionej potrzeby przekształcenia gruntu leśnego w użytek rolny, nie pozwala składowi orzekającemu dostrzec w zaskarżonej decyzji jej niezgodności z przepisami ustawy z 28 września 1991r. o lasach (tj. Dz. U. z 2025r., poz. 567). Zdaniem sądu w okolicznościach sprawy, ocena organów obu instancji dokonana poprzez pryzmat ustawowej przesłanki zezwolenia na zmianę lasu na użytek rolny, nie jest oceną dowolną a uzasadnioną. Mając powyższe na uwadze sąd skargę oddalił (art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 5 lutego 2026
- Symbol z opisem
- 6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Elżbieta Trykoszko /przewodniczący sprawozdawca/ Małgorzata Roleder Marek Leszczyński
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny