II SA/Bk 797/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 13 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym skargi kasacyjnej R. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 20 marca 2025 r. w sprawie ze skargi R. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Suwałkach z dnia 13 listopada 2024 r. nr KO.701/25/24 w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w przedmiocie opłaty adiacenckiej p o s t a n a w i a odrzucić skargę kasacyjną. ,

Wyrokiem z 20 marca 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę R. G. (dalej: "Skarżący") na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Suwałkach z 13 listopada 2024 r., nr KO.701/25/24, w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w przedmiocie opłaty adiacenckiej. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi Skarżącego w dniu 5 maja 2025 r. (k. 59). W dniu 4 czerwca 2025 r. pełnomocnik przedłożył opinię w przedmiocie niestwierdzenia podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Sąd uznał, że została ona sporządzona z zachowaniem zasad należytej staranności (art. 177 § 5 p.p.s.a.). Odpis ww. opinii wraz z pouczeniem o trzydziestodniowym terminie do wniesienia skargi kasacyjnej, liczonym od dnia doręczenia odpisu opinii, a także z pouczeniem o obowiązującym przymusie adwokacko-radcowskim, został doręczony Skarżącemu w dniu 2 lipca 2025 r. (k. 87). W dniu 1 sierpnia 2025 r. Skarżący nadał na adres sądu skargę kasacyjną, która została przez niego osobiście sporządzona i podpisana (k. 89). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga kasacyjna podlega odrzuceniu. Stosownie do treści art. 173 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku przysługuje stronie skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W niniejszej sprawie ustanowiony z urzędu profesjonalny pełnomocnik przedłożył opinię w przedmiocie niestwierdzenia podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Dlatego też wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 177 § 4 p.p.s.a. jeżeli pełnomocnik wyznaczony na podstawie art. 253 § 2 nie stwierdza podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, składa w sądzie, w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej, sporządzoną przez siebie opinię w tym przedmiocie wraz z odpisem dla strony, dla której został ustanowiony. Sąd doręcza odpis opinii stronie. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej przez stronę biegnie od dnia doręczenia odpisu opinii, o czym sąd poucza stronę, dokonując doręczenia. Art. 177 § 5 p.p.s.a. stanowi, że przepisu § 4 zdanie trzecie nie stosuje się, jeżeli sąd stwierdzi, że opinia nie została sporządzona z zachowaniem zasad należytej staranności. W takim przypadku sąd zawiadamia o tym właściwą okręgową radę adwokacką, radę okręgowej izby radców prawnych, Krajową Radę Doradców Podatkowych lub Krajową Radę Rzeczników Patentowych, która wyznacza innego pełnomocnika. W niniejszej sprawie Sąd uznał, że skarga kasacyjna została sporządzona z zachowaniem zasad należytej staranności. Przechodząc do wyjaśnienia przyczyny odrzucenia skargi kasacyjnej Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 175 § 1 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniem m.in. § 2 tego artykułu, który dotyczy sytuacji, gdy skargę kasacyjną sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli skargę kasacyjną wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka, a także gdy skargę kasacyjną sporządza w określonych sytuacjach Prezes Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej. W ww. przypadkach tzw. przymus adwokacko – radcowski nie obowiązuje. Wyjaśnić należy Skarżącemu, że ustawowe określenie dopuszczalności sporządzenia skargi kasacyjnej wyłącznie przez profesjonalnych pełnomocników prawnych jest związane z wysokimi wymogami formalnymi skargi kasacyjnej. Przymus adwokacko-radcowski opiera się na założeniu, że powierzenie czynności sporządzenia skargi kasacyjnej wykwalifikowanym prawnikom zapewni jej odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, umożliwiający sądowi II instancji dokonanie kontroli zaskarżonego orzeczenia. Wymogi jakie stawia skardze kasacyjnej art. 176 p.p.s.a. sprawiają, że musi być ona sporządzona przez osoby profesjonalnie trudniące się obsługą prawną. Zakłada się, że osoby te z racji wykonywanego zawodu znają zasady obowiązujące przy sporządzaniu skargi kasacyjnej. Osoby te mają zatem obowiązek zapewnić profesjonalne i rzetelne przygotowanie pism procesowych, nieposiadających wad. Pełnomocnik obowiązany jest bowiem do podejmowania, z zachowaniem należytej staranności, wszelkich działań mających na celu obronę interesu strony, którą reprezentuje. Powyższy wymóg ma charakter materialnoprawny, nie podlega tym samym sanowaniu (zob. komentarz do art. 175 [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski, R. Stankiewicz (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 9, 2025 i przytaczane tam orzecznictwo). Należy także zaznaczyć, że treść art. 177 § 4 zdanie trzecie p.p.s.a. nie oznacza, że strona może samodzielnie wnieść skargę kasacyjną. Nadal bowiem obowiązują rygory przewidziane w art. 175 p.p.s.a. Dlatego też w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej strona, która chce z tego środka zaskarżenia skorzystać, musi ustanowić pełnomocnika z wyboru, ponieważ ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie jest już możliwe (zob. B. Dauter, komentarz do art. 177, teza 9 [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2024). W niniejszej sprawie Skarżący, niebędący osobą wymienioną w art. 175 § 2 p.p.s.a., wniósł skargę kasacyjną sporządzoną samodzielnie i osobiście podpisaną, tym samym niedopełniając wymogu z art. 175 § 1 p.p.s.a. Sąd podkreśla, że Skarżący przy doręczeniu opinii w przedmiocie niestwierdzenia podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej został pouczony o wymogu sporządzenia skargi kasacyjnej przez adwokata lub radcę prawnego, pod rygorem jej odrzucenia (k. 85 akt. sądowych). Zgodnie z art. 178 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Skarga kasacyjna, która nie została sporządzona przez osobę uprawnioną w myśl art. 175 § 1-3 p.p.s.a., podlega odrzuceniu na podstawie art. 178 p.p.s.a. jako skarga z innych przyczyn niedopuszczalna, o czym orzeczono w sentencji niniejszego postanowienia.