II SA/Bk 729/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 października 2023 r. sprawy ze skargi W. K. na pismo Burmistrza Gminy Dąbrowa Białostocka z dnia 30 sierpnia 2023 r. nr OR.1511.1.2023 w przedmiocie działalności Burmistrza Gminy Dąbrowa Białostocka oraz pracownika organu p o s t a n a w i a odrzucić skargę. ,

W. K. (dalej: "Skarżący") wniósł do WSA w Białymstoku skargę na pismo Burmistrza Gminy Dąbrowa Białostocka (dalej: "Burmistrz") z 30 sierpnia 2023 r., stanowiące odpowiedź na skargę wniesioną przez Skarżącego do organu w dniu 31 lipca 2023 r., dotyczącą działalności Burmistrza oraz pracownika gminy. W skardze do sądu (zatytułowanej jako "Odwołanie od decyzji Urzędu Miejskiego w Dąbrowie Białostockiej") Skarżący zarzuca organowi, że odpowiedź na jego skargę nie wyjaśnia poruszanych kwestii i nie ma zupełnie potwierdzenia w zaistniałych faktach. Oczekuje kompletnego i kompleksowego wyjaśnienia poruszanych spraw. W piśmie organu z 19 września 2023 r. przekazującym skargę do sądu Burmistrz nie zajął stanowiska w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy sąd w pierwszej kolejności obowiązany jest ocenić dopuszczalność skargi. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: "p.p.s.a."), jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, wówczas podlega ona odrzuceniu. Stosownie do art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: (1) decyzje administracyjne; (2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; (3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; (4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803, dalej: "k.p.a."), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z późn. zm. 3 ), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm. 4 ), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; (4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; (5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; (6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; (7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; (9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Analiza pisma W. K. z 31 lipca 2023 r. (k. 5 akt sądowych), zawierającego zarzuty wobec działań Burmistrza oraz pracownika organu w zakresie likwidacji spowalniaczy ruchu na drodze gminnej oraz profilowania drogi, prowadzi do wniosku, że zostało ono wniesione jako skarga w trybie tzw. postępowania skargowego, regulowanego przepisami działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 227 k.p.a., przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Skarga, która została w tym trybie wniesiona, uruchamia jednoinstancyjne postępowanie administracyjne uproszczone, które kończy się nie decyzją administracyjną w sposób władczy kształtującą sytuację prawną adresata, lecz czynnością materialno-techniczną, tj. zawiadomieniem o sposobie załatwienia sprawy. Jak wynika z powyższych regulacji sąd administracyjny nie jest właściwy ani do rozpatrzenia takiej skargi, ani też przeprowadzenia kontroli postępowania skargowego prowadzonego przez organ, ponieważ nie nadzoruje działalności organów administracji państwowej, a do jego kompetencji należy jedynie kontrola legalności zaskarżonych czynności, aktów i decyzji administracyjnych oraz bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawach, w których owe czynności, akty i decyzje są wydawane. Przepisy o postępowaniu skargowo-wnioskowym, zamieszczone w dziale VIII k.p.a., nie mają zatem zastosowania do postępowania sądowo-administracyjnego. Innymi słowy, skarga składana w trybie art. 227 k.p.a. nie może skutecznie uruchomić merytorycznej kontroli sądowo-administracyjnej. Sąd administracyjny ocenia bowiem zasadność zastosowania określonych przepisów prawa oraz dokonuje ich interpretacji wyłącznie w związku z rozpoznawaniem skarg wnoszonych na skonkretyzowane akty lub bezczynność organów administracji – mieszczące się w katalogu art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a., a takie akty, jak wynika z dokumentacji dołączonej do sprawy nie zostały w sprawie wydane. W orzecznictwie panuje niekwestionowany pogląd, w pełni akceptowany również przez sąd orzekający w niniejszej sprawie, zgodnie z którym w sprawach dotyczących postępowania skargowego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z 1 lutego 2007 r., I OSK 395/06; postanowienie WSA w Lublinie z 31 grudnia 2007 r., III SA/Lu 586/07; postanowienie WSA w Warszawie z 24 listopada 2006 r., III SA/Wa 948/06; dostępne w CBOSA). Żaden przepis ustawy procesowej regulującej postępowanie przed sądami administracyjnymi nie przewiduje bowiem możliwości kontroli przez wojewódzki sąd administracyjny postępowania dotyczącego rozpoznania skargi złożonej w trybie art. 227 k.p.a., zarówno w odniesieniu do czynności podejmowanych przez właściwy organ, jak i ewentualnej jego bezczynności lub przewlekłości. W niniejszej sprawie podkreślenia wymaga jednak, że w myśl przepisu art. 229 pkt 3 k.p.a., jeżeli przepisy szczególne nie określają innych organów właściwych do rozpatrywania skarg, organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej zadań lub działalności wójta (burmistrza lub prezydenta miasta) i kierowników gminnych jednostek organizacyjnych, z wyjątkiem spraw określonych w pkt 2, jest rada gminy. A zatem w niniejszej sprawie organem właściwym do rozpoznania skargi w trybie przepisów działu VIII k.p.a. był nie Burmistrz, lecz Rada Miejska w Dąbrowie Białostockiej, która powinna podjąć stosowną uchwałę (vide również art. 18b ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, Dz.U. 2023 poz. 40). Skoro bowiem właściwym było uznanie, że skarga na działalność Burmistrza i pracownika organu wniesiona została w ramach regulacji Działu VIII k.p.a., to przy jej rozpoznaniu Rada Miejska zobowiązana była do stosowania obowiązujących w tym względzie przepisów k.p.a. Załatwienie zaś takiej skargi następuje na podstawie art. 238 § 1 k.p.a. przez zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi, które stanowi prawną formę działania organu administracji. Jeżeli natomiast organem właściwym do rozpoznania skargi jest organ stanowiący gminy, wówczas zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi powinno przybrać formę uchwały. Taka forma wynika ze specyfiki działania organów kolegialnych (vide postanowienie NSA z 19 lipca 2023 r., II OW 14/23 oraz wyrok NSA z 29 kwietnia 2020 r., I OSK 2909/19). Jak już jednak zauważono, sąd administracyjny nie jest uprawniony do oceny prawidłowości prowadzonego postępowania skargowego, stąd niewłaściwe zastosowanie ww. przepisów prawa w toku postępowania skargowego (poprzez rozpoznanie skargi W. K. przez Burmistrza w formie pisma z 30 sierpnia 2023 r.) nie mogło wpłynąć na sposób rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny niniejszej skargi. Mając na uwadze, że czynność niemieszczącą się w zakresie właściwości sądu administracyjnego podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna, na mocy art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.