II SA/Bk 578/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący asesor sądowy WSA Marta Joanna Czubkowska (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w Szumowie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży z 20 czerwca 2023 r. nr SKO.440/20/2023 w przedmiocie opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić stronie skarżącej wpis sądowy w kwocie 100 (sto) złotych.

Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w Szumowie wniósł do sądu administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży uchylającą decyzję tego organu z 28 kwietnia 2023 r. nr 5120.3.2015 o zwrocie wydatków na udzielone świadczenia – opłaty w łącznej kwocie 98.528,34 zł poniesionej przez Gminę Szumowo za pobyt w domu pomocy społecznej i umarzającą postępowanie. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej odrzucenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 50 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.; dalej powoływana jako P.p.s.a.), uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. W myśl § 2 tego przepisu uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Stosownie natomiast do postanowień art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli jej wniesienie jest niedopuszczalne. W niniejszej sprawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży wniósł Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w Szumowie, który wydał decyzję w pierwszej instancji w niniejszej sprawie. Oznacza to, że skargę do sądu administracyjnego wniósł organ pierwszej instancji, który nie zgodził się z decyzją organu odwoławczego. Ustalenia zatem wymaga, czy organ pierwszej instancji posiada legitymację skargową i czy może kwestionować w postępowaniu sądowoadminstracyjnym decyzję SKO, mocą której uchylono jego własne rozstrzygnięcie. W kwestii legitymacji skargowej organu administracji publicznej, wypowiadały się już sądy administracyjne oraz Trybunał Konstytucyjny. I tak, w postanowieniu NSA z 15 października 1990 r., SA/Wr 990/90, ONSA 1990, z. 4, poz. 7 stwierdzono, że "bez względu na przedmiot sprawy i jego rzeczywisty związek z interesem prawnym gminy, gmina nie jest stroną postępowania administracyjnego w sprawie indywidualnej z zakresu administracji publicznej, dotyczącej osoby trzeciej, w której decyzje wydaje wójt tej gminy; ani gmina, ani żaden jej organ nie są uprawnieni do zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji organu odwoławczego". Podobnie wypowiedział się NSA w postanowieniu z 19 października 2000 r., II SA/Gd 2159/00, LEX nr 46440 stwierdzając, że żaden przepis nie przyznaje organowi podatkowemu pierwszej instancji, uprawnienia do przekształcenia się w określonej fazie postępowania z organu podejmującego władcze rozstrzygnięcia w podmiot kwestionujący owe rozstrzygnięcia w drodze skargi (tak też WSA w Bydgoszczy w postanowieniu z 26 maja 2021 r., I SA/Bd 228/21, pub. CBOSA). Także w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 29 października 2009 r., K 32/08 (Dz. U. nr 187, poz. 1456) wskazano, że jednostka samorządu terytorialnego nie może być ani skarżącym, ani uczestnikiem w postępowaniu sądowoadminstracyjnym. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, sąd stwierdza, że w pełni aprobuje zaprezentowane poglądy judykatury. Podkreślić bowiem trzeba, że dopuszczenie możliwości wniesienia skargi przez organ administracji publicznej, który wydał rozstrzygnięcie w sprawie, nadawałoby temu organowi dwojakie uprawnienia. Z jednej strony – uprawnienia władcze w zakresie rozstrzygnięcia, z drugiej – uprawnienia strony, która kwestionuje takie rozstrzygnięcie w drodze skargi. Dodać również wypada, że w ustawowej roli organu orzekającego nie ma miejsca na jego własny interes prawny lub obowiązek także wówczas, gdy w rzeczywistości decyzja ta dotyka bezpośrednio lub pośrednio jego praw i obowiązków. Tym samym niewątpliwym jest, zdaniem sądu, że Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w Szumowie jako organ pierwszej instancji orzekający w sprawie zakończonej ostateczną decyzją SKO, która została przez niego zaskarżona, nie posiada przymiotu strony skarżącej. Wobec powyższego zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. należało orzec jak w pkt 1 sentencji postanowienia. Orzeczenie o zwrocie stronie skarżącej z urzędu uiszczonego przez nią wpisu od skargi w kwocie po 100 zł uzasadnia art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.