II SA/Bk 391/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Anna Bartłomiejczuk, sędzia WSA Elżbieta Lemańska, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 lipca 2023 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. Sp. k. w B. na postanowienie Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia 12 kwietnia 2023 r. nr WOP.7722.24.2023.MM w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę

Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności. Decyzją ostateczną z 10.05.2021r. nr WOP.7721.37.2021.MM Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Białymstoku utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Białymstoku z 26.02.2021r. nakazującą M. Sp. z o.o. Sp. k. w B. rozbiórkę płyty betonowej wylanej na gruncie i likwidację wykopu ziemnego, wykonanego na działce o numerze ewidencyjnym [...] przy ulicy N. w Białymstoku, stanowiących rozpoczęcie na nieruchomości budowy dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych z samodzielnymi lokalami mieszkalnymi do XII kondygnacji nadziemnych wraz z niezbędnymi budowlami tj. murkami, ścianami oporowymi, urządzeniami i obiektami małej architektury. Na powyższą decyzję ostateczną zostały wniesione do WSA w Białymstoku skargi kasacyjne. Postępowanie sądowe prowadzone było pod sygnaturą akt II SA/Bk 507/21. Nieprawomocnym wyrokiem z 18.01.2022r. sąd oddalił skargi. Przed wydaniem wyroku sąd I instancji postanowieniem z 20.08.2021r. odmówił wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego a zażalenia skarżących na postanowienie zostały oddalone przez NSA prawomocnym postanowieniem z 4.11.2021r. sygn. II OZ 764/21. Organ nadzoru budowlanego I instancji po wydaniu decyzji ostatecznej o nakazie rozbiórki wystosował do inwestora w dniu 3.08.2021r. upomnienie o numerze 37/2021 wzywające do wykonania obowiązku rozbiórki płyty betonowej i likwidacji wykopu ziemnego. Następnie w dniu 17.09.2021r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Białymstoku wystawił tytuł wykonawczy nr NB.I.5200.14.2021.MK, opatrzył go klauzulą o skierowaniu do egzekucji administracyjnej i w dniu 21.09.2021r. doręczył M. Sp. z o.o. Sp. k. w B. wszczynając tym samym postępowanie egzekucyjne wobec spółki. W dniu 3.03.2023r. wpłynął do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Białymstoku wniosek zobowiązanej spółki o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Spółka podniosła, że wyrokiem Sądu Rejonowego w Białymstoku z 15.12.2022r. wydanym w sprawie o sygn. akt XIII W 1504/21 M. K. został uniewinniony od zarzutów naruszenia przepisów Prawa budowlanego tj. rozpoczęcia prac budowlanych bez wymaganego zgłoszenia i pozwolenia. Ponadto wskazała, że postanowieniem z 8.02.2023r. Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Białymstoku wznowił postępowanie administracyjne zakończone własną decyzją ostateczną z 10.05.2021r. nr WOP.7721.37.2021.MM i z tej przyczyny postępowanie egzekucyjne również powinno być zawieszone do czasu zakończenia postępowania wznowionego. Postanowieniem z 15.03.2023r. nr NB.I.5200.14.2021.MK Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Białymstoku odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że okoliczności uzasadniające zawieszenie postępowania egzekucyjnego zostały wymienione w art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Okoliczności wskazane we wniosku nie należą do ustawowych podstaw zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Ani uruchomienie postępowania nadzwyczajnego ukierunkowanego na wyeliminowanie decyzji ostatecznej stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego ani wyrok w sprawie karnej, nie stanowią podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Nie zostały bowiem wymienione w zamkniętym katalogu przesłanek wyszczególnionych w art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ podkreślił związany charakter przepisu art. 56 § 1 ustawy egzekucyjnej a w konsekwencji brak luzu decyzyjnego organu egzekucyjnego przy rozpatrywaniu kwestii zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Zażalenie M. Sp. z o.o. Sp. k. w B. na powyższe postanowienie nie zostało uwzględnione. Postanowieniem z 12.04.2023r. Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Białymstoku utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ II instancji w uzasadnieniu swojego postanowienia przytoczył treść art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Stwierdził następnie, że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewiduje innych przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego na wniosek zobowiązanego. Okoliczności faktyczne podniesione we wniosku skarżącej spółki nie mieszczą się w katalogu ustawowych podstaw do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Dodatkowo organ II instancji zauważył, że na żadnym etapie postępowania egzekucyjnego ani w postępowaniach wznowieniowych ani w postępowaniach sądowo – administracyjnych, nie doszło do wstrzymania wykonania egzekwowanej decyzji ostatecznej. W skardze wniesionej do sądu administracyjnego na powyższe ostateczne postanowienie zobowiązana spółka podtrzymała dotychczasowe stanowisko i stwierdziła, że nadzór budowlany żąda zlikwidowania obiektu, który na dzień dzisiejszy nie istnieje. Dodała, że nie da się wykonać nałożonego obowiązku, który został zrealizowany. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podał, że w kwestii niewykonania przez zobowiązaną spółkę obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji o rozbiórce wypowiedział się kilkakrotnie organ nadzoru budowlanego a ostatnio także WSA w Białymstoku w prawomocnym wyroku z 16.02.2023r. o sygn. II SA/Bk 30/23. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje; Skarga podlegała oddaleniu. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszym postępowaniu jest postanowienie organu egzekucyjnego o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego w sprawie wykonania przez skarżącą spółkę będącą podmiotem zobowiązanym, obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji z 26.02.2021r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Białymstoku. Mocą tej decyzji organ nadzoru budowlanego nakazał M. Sp. z o.o. Sp. k. w B. rozbiórkę płyty betonowej wylanej na gruncie i likwidację wykopu ziemnego, wykonanych na działce o numerze ewidencyjnym [...] przy ulicy [...] w Białymstoku, stanowiących rozpoczęcie na nieruchomości budowy dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych z samodzielnymi lokalami mieszkalnymi do XII kondygnacji nadziemnych wraz z niezbędnymi budowlami tj. murkami, ścianami oporowymi, urządzeniami i obiektami małej architektury. Kontrolując zgodność z prawem postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego sąd administracyjny sprawdza prawidłowość zastosowania przez organ egzekucyjny przepisu ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, regulującego kwestię zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Podnoszenie na etapie niniejszej kontroli sądowej zarzutów merytorycznych wobec treści tytułu wykonawczego, jest spóźnione i niedopuszczalne. Ten etap postępowania nie daje bowiem zobowiązanemu możliwości merytorycznej obrony. Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, co wprost wynika z treści art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Prawa do merytorycznej kontroli decyzji, której wykonanie egzekwuje organ egzekucyjny nie ma również sąd administracyjny. Organ egzekucyjny był związany treścią tytułu wykonawczego wynikającego z ostatecznego nakazu rozbiórki. Zgodnie z art. 56 §1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części: 1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej; 2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany ze zobowiązanym, a jest prowadzona egzekucja z rzeczy lub praw majątkowego, które nie wygasło wskutek śmierci zobowiązanego; 3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego; 4) na żądanie wierzyciela; 5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Z treści przytoczonego przepisu wynika wprost niedopuszczalność zawieszenia postępowania egzekucyjnego na żądanie (wniosek) zobowiązanego. Przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego stanowią katalog zamknięty, stąd inne, niż wymienione w nim okoliczności, nie mogą uzasadniać zawieszenia postępowania egzekucyjnego (vide, między innymi wyrok WSA w Poznaniu sygn. I SA/Po 67/15). Jedynie organy sprawujące nadzór nad egzekucją administracyjną mogą w szczególnie uzasadnionych przypadkach wstrzymać z urzędu, na czas określony, czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne prowadzone przez nadzorowany organ (vide: art. 23 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Prawidłowo zatem organy egzekucyjne obu instancji rozpatrując wniosek skarżącej spółki o zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie brały pod uwagę argumentacji zobowiązanej uzasadniającej potrzebę zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Ani bowiem uruchomienie postępowania nadzwyczajnego ukierunkowanego na wyeliminowanie decyzji ostatecznej stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego ani wyrok w sprawie karnej, uniewinniający M. K. (prezesa zarządu spółki) od zarzutów naruszenia przepisów Prawa budowlanego przy rozpoczęciu robót budowlanych na nieruchomości nr [...] przy ulicy [...] w B., nie stanowią podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Nie zostały bowiem wymienione w zamkniętym katalogu przesłanek wyszczególnionych w art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przepis art. 56 § 1 ustawy egzekucyjnej wyraża normę prawną o charakterze bezwzględnie obowiązującym a w konsekwencji brak luzu decyzyjnego organu egzekucyjnego przy rozpatrywaniu kwestii zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Twierdzenie skarżącego o wykonaniu obowiązku jest gołosłowne. Z urzędu sądowi jest wiadome, że WSA w Białymstoku wyrokiem z 16.02.2023r. o sygn. II SA/Bk 30/23 oddalił skargę M. Sp. z o.o. Sp.k. w B. na ostateczne postanowienie Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku odmawiające umorzenia grzywny nałożonej na skarżącą spółkę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki płyty betonowej wylanej na gruncie i likwidacji wykopu ziemnego, wykonanego na działce o numerze ewidencyjnym [...] przy ulicy N. w B., stanowiących rozpoczęcie na nieruchomości budowy dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych. Wyrok niniejszy stal się prawomocny. W uzasadnieniu wyroku sąd odniósł się do tożsamego zarzutu rzekomego wykonania obowiązku, stwierdzając, że oględziny przeprowadzone 12.09.2022r. wykazały, że nadal na gruncie terenu inwestycji znajduje się wylana płyta betonowa oraz wykonany wykop ziemny a nadto w miejscu wylanej płyty znajduje się budynek w stanie surowym otwartym. Powyższe ustalenie potwierdza, że zobowiązana spółka nie tylko nie przerwała inwestycji ale ją kontynuowała. Mając powyższe na uwadze sąd oddalił skargę (art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Skarga została skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w oparciu o regulację zawartą w art. 119 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.