II SA/Bk 377/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 4 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. R. na uchwałę Rady Gminy N. z dnia 7 maja 2024 r. nr I/3/24 w przedmiocie powołania stałych komisji Rady Gminy p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. ,

J. R. (dalej przywoływany jako "skarżący") wywiódł do tut. sądu skargę na uchwałę Rady Gminy N. z dnia 7 maja 2024 r. nr I/3/24 w przedmiocie powołania stałych komisji Rady Gminy. W ocenie skarżącego przedmiotowa uchwała pozbawiła go oraz innego radnego udziału i pracy w komisjach. W związku z powyższym zawnioskowano o uchylenie w całości zaskarżonej uchwały. W odpowiedzi na skargę zawarto wniosek o odrzucenie skargi ze względu na art. 58 §1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaś w przypadku merytorycznego rozpoznania skargi – o jej oddalenie w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. W myśl art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 609, dalej jako "u.s.g.") każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie niewątpliwie mamy akt, który podlega zaskarżeniu na podstawie art. 101 u.s.g., zaś sam ten przepis stanowi lex specialis w stosunku do art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej "p.p.s.a."), który przewiduje objęcie kognicją sądów administracyjnych "aktów prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej" oraz "aktów organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, innych niż określone w pkt 5, podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej". Legitymację skargową w niniejszej sprawie określa się w oparciu przede wszystkim o art. 101 u.s.g., a nie przepisy p.p.s.a., która w art. 50 § 1 stanowi, że uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym, zaś w § 2 doprecyzowuje, że uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. W przypadku zaskarżenia uchwały organu samorządowego obowiązujące przepisy odmiennie regulują legitymację skargową, wprowadzając dopuszczalny na podstawie § 2 wyjątek od wyrażonej w art. 50 § 1 zasady ogólnej, powiązany z art. 101 u.s.g. Znamienne jest, że bez względu na to czy mamy do czynienia z wniesieniem skargi na podstawie art. 50 p.p.s.a., czy też na podstawie art. 101 u.s.g., podmiot skarżący winien jest wykazać swój interes prawny, a dodatkowo w przypadku art. 101 u.s.g. konieczne jest spełnienie dodatkowego warunku, tj. wykazanie też jego naruszenia (lub naruszenia uprawnienia), więc skarżący w niniejszej sprawie podlega bardziej restrykcyjnym kryteriom niż w przypadku skarg wnoszonych na podstawie np. tylko art. 50 p.p.s.a. Kwestia ta znajduje również potwierdzenie w przyjętej praktyce orzeczniczej (por. wyrok NSA z dnia 3 września 2004 r., sygn. OSK 476/04; wyrok TK z dnia 16 września 2008 r., sygn. SK 76/06, Dz. U. z 2008 r., nr 170, poz. 1053). Skarga złożona w trybie powyższego przepisu nie ma bowiem charakteru actio popularis, zatem do jej wniesienia nie legitymuje ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia (zob. wyrok NSA z dnia 1 marca 2005 r., sygn. OSK 1437/2004). To skarżący musi wykazać, że istnieje związek pomiędzy jego prawnie gwarantowaną sytuacją, a zaskarżoną uchwałą, polegający na tym, że uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienia (por. wyrok SN z dnia 7 marca 2003 r., sygn. III RN 42/02; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 9 września 2004r., sygn. II SA/Bk 364/04). Skarżący musi zatem wykazać, w jaki sposób doszło do naruszenia jego prawem chronionego interesu lub uprawnienia (zob. wyrok NSA z dnia 4 lutego 2005 r., sygn. OSK 1563/04, wyrok NSA z dnia 22 lutego 2006 r., sygn. II OSK 1127/05, wyrok NSA z dnia 7 maja 2008 r., sygn. II OSK 84/08). Interes ten powinien być bezpośredni, konkretny i realny (por. wyrok NSA z dnia 23 listopada 2005 r., sygn. I OSK 715/05; wyrok NSA z dnia 4 września 2001 r., sygn. II SA 1410/01; postanowienie NSA z dnia 9 listopada 1995 r., sygn. II SA 1933/95). Związek pomiędzy własną, indywidualną sytuacją prawną skarżącego a zaskarżoną uchwałą musi w dacie wniesienia skargi powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia danego podmiotu konkretnych uprawnień lub nałożenia na niego obowiązków (wyrok NSA z dnia 7 maja 2008 r., sygn. II OSK 84/08). Ze skargi wynika, że skarżący upatruje naruszenia swojego interesu prawnego w tym, że nie został powołany w skład stałej Komisji Rewizyjnej Rady Gminy N., do której kandydował. Skarżąca wskazał jedynie art. 24 ust. 1 u.s.g., w myśl którego radny jest obowiązany brać udział w pracach rady gminy i jej komisji oraz innych instytucji samorządowych, do których został wybrany lub desygnowany oraz § 65 ust. 1 statutu Gminy N. przyjętego uchwałą nr II/6/18 z 14 grudnia 2018 r., zgodnie z którym Radni są zobowiązani brać udział w pracach Rady i jej komisjach. Nie wskazał zatem przepisu, z którego wynikałby jego interes prawny oraz jego naruszenia w kontekście art. 101 u.s.g., czyli ograniczenia lub pozbawienia własnych uprawnień chronionych prawem, co jest warunkiem dla uznania legitymacji skargowej skarżącego. Skarżący miał prawo kandydować do komisji, co też uczynił, zaś nikt nie uniemożliwił mu skorzystania z tego prawa. Zauważyć trzeba, że intencją art. 101 u.s.g. nie jest uczynienie z sądu organu odwoławczego, z którego mógłby zawsze korzystać radny w razie podjęcia przez radę uchwały wbrew jego stanowisku wyrażonemu podczas głosowania. Radny musi wykazać dokonanie taką uchwałą naruszenia jego interesu prawnego lub uprawnienia, co w istocie sprowadza się do ograniczenia lub pozbawienia go jego własnych uprawnień chronionych prawem (por. wyrok NSA z dnia 20 marca 1997r. sygn. II SA 8/97). Powyższe ustalenia prowadzą do wniosku, że zaskarżona uchwała nie naruszyła indywidualnego, własnego i realnego interesu prawnego skarżącego, w związku z czym nie posiada on legitymacji skargowej do zaskarżenia przedmiotowej uchwały, z tego też powodu skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna na odstawie art. 58 §1 pkt 6 p.p.s.a w zw. z art. 101 ust. 1 u.s.g.