Sygnatura
II SA/Bk 1846/25
Wyrok WSA w Białymstoku z 24 marca 2026 r., II SA/Bk 1846/25 – ochrona gruntów rolnych i leśnych
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
- Data orzeczenia
- 24 marca 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lemańska, Sędziowie asesor sądowy WSA Anna Bartłomiejczuk (spr.), sędzia WSA Marek Leszczyński, po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 marca 2026 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. C., H. C. i Z. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 29 września 2025 r. nr 400.97/C-5/XV/2025 w przedmiocie zmiany decyzji w części określającej kierunek rekultywacji zdewastowanych gruntów oddala skargę.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Zaskarżoną do tut. sądu decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 155 k.p.a. oraz art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j Dz. U. z 2024r., poz. 82, dalej w skrócie: u.o.g.r.l."), po rozpatrzeniu odwołania H.C., D.C., Z.C. (powoływanych dalej jako: "Skarżący") od decyzji Starosty Powiatu Białostockiego z dnia 20 sierpnia 2025r. nr GKNIII.6122.12.2014 o odmowie zmiany, za zgodą stron, decyzji Starosty Powiatu Białostockiego z dnia 9 września 2015r. nr GKNIII.6122.12.2014 w części określającej kierunek rekultywacji zdewastowanych gruntów w działkach nr [...], [...] i [...] położonych w obrębie K., gm. Choroszcz - z kierunku leśnego na kierunek rolny, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. U podstaw zaskarżonej decyzji legły następujące ustalenia faktyczne i prawne: Wnioskiem z dnia 20 czerwca 2025r. skarżąca H.C. wystąpiła o zmianę decyzji Starosty Powiatu Białostockiego z dnia 9 września 2015r poprzez zmianę kierunku rekultywacji gruntów z leśnego na rolny, w działkach nr [...], [...] i [...] położonych w obrębie K., gm. Choroszcz. W uzasadnieniu złożonego wniosku wskazała, że przeprowadzenie rekultywacji w kierunku leśnym jest niewykonalne, bowiem rekultywacja powinna być wykonana zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy, który przedmiotowe grunty przeznacza pod tereny rolne. Starosta Powiatu Białostockiego decyzją z dnia 20 sierpnia 2025r. odmówił zmiany - za zgodą stron – swojej decyzji z dnia 9 września 2015r. - w części określającej kierunek rekultywacji zdewastowanych gruntów, w działkach nr [...], [...] i [...] położonych w obrębie K., gm. Choroszcz - z kierunku leśnego na kierunek rolny. W uzasadnieniu organ przypomniał, że ww. decyzją z dnia 9 września 2015r. stwierdzono utratę wartości użytkowej gruntów w działkach nr [...], [...] i [...], położonych w obrębie K., gm. Choroszcz i zobowiązano skarżącą H. C. do przeprowadzenia rekultywacji przedmiotowych gruntów w kierunku leśnym, określając termin zakończenia rekultywacji do dnia 31 grudnia 2016r. Leśny kierunek rekultywacji wymienionych gruntów, jak podkreślił organ I instancji, został określony m.in. w oparciu treść ostatecznej decyzji Starosty Powiatu Białostockiego nr RL.V.75121/1/04 z dnia 2 kwietnia 2004r. orzekającej o udzieleniu koncesji na wydobywania kruszywa, z której wynika że " .... Ze względu na położenie omawianych gruntów w otulinie Narwiańskiego Parku Narodowego rekultywację należy przeprowadzić szczególnie starannie i w sposób minimalizujący niekorzystny wpływ na środowisko" eliminując zwłaszcza możliwość wykorzystania zrekultywowanego terenu w sposób kolidujący z wymogami ochrony środowiska oraz przywracając w możliwie największym stopniu walory krajobrazowe terenu zmienionego wskutek eksploatacji poprzez odpowiednie jego zagospodarowanie (ukształtowanie terenu, trwałe zadrzewienie lub zalesienie)" oraz pozytywną opinię Burmistrza Choroszczy, zawartą w postanowieniu z dnia 10 sierpnia 2015r. W uzasadnieniu wskazano też, że z uwagi na niewykonanie przez zobowiązaną rekultywacji gruntów w kierunku określonym w przedmiotowej decyzji i w terminie w niej wskazanym, organ wystawił na Skarżącą tytuł wykonawczy nr GKNlłl.6122.12.2014 z dnia 22 listopada 2017r. wskazując treść nałożonego obowiązku: polegającego na przeprowadzeniu rekultywacji gruntów w działkach nr [...], [...] i [...], położonych w obrębie K., gm. Choroszcz w kierunku leśnym oraz określając jako środek egzekucji grzywnę w celu przymuszenia. Jak podkreślił organ do chwili obecnej trwa egzekucja administracyjna obowiązku określonego w decyzji z dnia 9 września 2015r. i wskazanego ww. tytule wykonawczym, który winien być wykonany w nieprzekraczalnym terminie do dnia 31 grudnia 2016r. Dalej nawiązując do argumentacji wniosku organ podkreślił, że obecnie obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego gminy Choroszcz, na który powołuje się Skarżąca, przeznaczający grunty w działkach nr [...], [...] i [...], położone w K., pod tereny rolnicze został uchwalony w dniu 30 września 2024r. czyli po upływie niemal 10 letniego okresu od wydania decyzji Starosty Powiatu Białostockiego z dnia 9 września 2015r. stwierdzającej utratę wartości użytkowej ww. gruntów i zobowiązującej skarżącą H.C. do przeprowadzenia rekultywacji przedmiotowych gruntów w kierunku leśnym i określającej termin zakończenia rekultywacji do dnia 31 grudnia 2016 r. Zdaniem organu I instancji w chwili uchwalania wymienionego planu, grunty objęte nim, winne być już zrekultywowane w kierunku leśnym i użytkowane jako grunt leśny od 1 stycznia 2017r. Zmiana zatem stanu prawnego, spowodowana uchwalaniem miejscowego planu zagospodarowani przestrzennego, uniemożliwia zmianę decyzji w trybie art. 155 k.p.a. Końcowo organ zaakcentował, że postępowanie w przedmiocie zmiany decyzji z dnia 9 września 2015r., w części określającej kierunek rekultywacji, było już prowadzone na wniosek skarżącej H.C. (za zgodą skarżącego Z.C.) i zostało zakończone ostateczną decyzją z dnia 2 czerwca 2017r. odmawiającą zmiany ww. decyzji. Z powyższą decyzją nie zgodzili się Skarżący i w złożonym odwołaniu zarzucili jej naruszenie art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie a w konsekwencji przyjęcie, iż w chwili obecnej istnieje możliwość rekultywacji w kierunku leśnym oraz naruszenie art. 155 k.p.a. poprzez nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie, że w realiach niniejszej sprawy brak jest podstaw do zmiany ostatecznej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku nie podzieliło zarzutów odwołania i decyzją z dnia 29 września 2025r. utrzymało w mocy decyzję Starosty Powiatu Białostockiego z dnia 20 sierpnia 2025r. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia nawiązując do treści art. 155 k.p.a. Kolegium wyjaśniło, że sprawa prowadzona na podstawie art.155 k.p.a. zapada w sprawie tożsamej z punktu widzenia prawa materialnego ze sprawą zakończoną wydaniem decyzji w sprawie pierwotnej, a z drugiej strony jest nowym postępowaniem administracyjnym. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 k.p.a. dotyczy jednak ostatecznej decyzji pierwotnej, czyli tej, której dotyczy wniosek o zmianę i to ona wyznacza materialne podstawy rozstrzygnięcia, natomiast przedmiotem postępowania w trybie art. 155 k.p.a. jest ustalenie przesłanek zmiany tej decyzji pierwotnej i w tym znaczeniu jest to nowe, samodzielne postępowanie administracyjne. Nie zmierza ono jednak do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy, zakończonej decyzją ostateczną, ale do ustalenia, czy zachodzą przesłanki do jej zmiany. W tym kontekście SKO stwierdziło, że w niniejszej sprawie doszło do zmiany podmiotowej jednej ze stron postępowania, a mianowicie w miejsce adresata decyzji Z.C. weszła D.C., jego następczyni prawna. Zmiana stanu władania nie stanowi jednak przesłanki do odmowy wydania decyzji w trybie art. 155 k.p.a. Tym niemniej w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie było podstaw do uwzględnienia wniosku o zmianę decyzji z 9 września 2015r. albowiem w trybie art 155 k.p.a. niemożliwa jest zmiana stanu prawnego decyzji. Leśny kierunek rekultywacji wymienionych gruntów, został określony m.in. w oparciu o treść ostatecznej decyzji Starosty Powiatu Białostockiego z dnia 2 kwietnia 2004r. orzekającej o udzieleniu koncesji na wydobywanie kruszywa oraz pozytywną opinię Burmistrza Choroszczy, zawartą w postanowieniu z dnia 10 sierpnia 2015r. Zatem podstawę określenia kierunku rekultywacji stanowiły inne przesłanki niż określone obecnie przeznaczenie gruntu w miejscowym palnie zagospodarowania przestrzennego. Aktualna zmiana kierunku rekultywacji przeprowadzona miałby być w warunkach odmiennego stanu prawnego (determinowanego postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego), co w ocenie Kolegium, nie jest dopuszczalne - aktualny stan prawny nie odpowiada stanowi pierwotnemu. Obecnie obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego Choroszcz, przeznacza przedmiotowe grunty pod tereny rolnicze. Tymczasem poprzedni kierunek rekultywacji determinowany był położeniem terenu i koniecznością przywrócenia walorów krajobrazowych, czyli de facto powadziłoby to do orzeczenia w innym stanie prawnym. W ocenie Kolegium, abstrahując od zmiany stanu prawnego, o ile można uznać, że zmiana decyzji jest w interesie strony - w wyznaczonym bowiem terminie nie zakończyła ona rekultywacji w kierunku leśnym i prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, a rekultywacja rolnicza jest łatwiejsza do przeprowadzenia, to zmiana decyzji z 2015r. nie jest w interesie społecznym. Jak zaakcentowało SKO w pierwotnej decyzji określono kierunek rekultywacji jako leśny, a strona w wyznaczonym terminie nie zakończyła rekultywacji. Zmiana decyzji "nagradzałby" i "premiowała" stronę postępowania za jej bierność w podejmowaniu rekultywacji. Założyć bowiem należałoby, że kierunek "leśny" rekultywacji jest łatwiejszy do przeprowadzenia. Po za tym, określając kierunek rekultywacji, wskazano na konieczności przywrócenia istotnych walorów krajobrazowych terenu zmienionego wskutek eksploatacji złoża, przywrócenie tych walorów jest niewątpliwie istotne z punktu widzenia interesu społecznego. Skargę na powyższą decyzję SKO do tut. sądu administracyjnego wnieśli Skarżący zarzucając jej naruszenie: 1) art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie, iż w chwili obecnej istnieje możliwość rekultywacji w kierunku leśnym; 2) art. 155 k.p.a. poprzez nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie, że w realiach niniejszej sprawy brak jest podstaw do zmiany decyzji ostatecznej, podczas gdy dokonanie rekultywacji w kierunku leśnym nie jest możliwe oraz pozostaje w sprzeczności z aktualnym planem zagospodarowania przestrzennego, a w konsekwencji również z interesem społecznym. Powołując się na powyższe zarzuty wnieśli o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi. W uzasadnieniu skargi Skarżący podkreślili, że organ II Instancji wydając zaskarżaną decyzję pominął fundamentalny dla rozstrzygnięcia sprawy fakt - iż w chwili obecnej nie jest możliwe - zgodne z przepisami prawa - przeprowadzenie rekultywacji gruntu w kierunku leśnym. Teren, na którym leżą grunty mające być poddane rekultywacji został bowiem przeznaczony w planie zagospodarowania przestrzennego do upraw polowych z zakazem budowy. Zatem jego przeznaczenie zostało określone jako rolne. Ponadto Burmistrz Choroszczy w postanowieniu z dnia 27 stycznia 2025r. wprost wskazał, że wskazany we wniosku Starosty leśny kierunek rekultywacji jest sprzeczny z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego i jako taki nie może być zaopiniowany pozytywnie. Ponadto Burmistrz stwierdził, że w przypadku zaproponowania rolnego kierunku rekultywacji taki wniosek zostałby zaopiniowany pozytywnie. W ocenie Skarżących prawidłowe zastosowanie normy zawartej w art. 155 k.p.a. powinno doprowadzić do zmiany decyzji Starosty Powiatu Białostockiego z dnia 9 września 2015r. albowiem leży to w interesie społecznym. Rekultywacja gruntu ma doprowadzić do tego by teren wyrobiska pokopalnianego został przywrócony do funkcji zgodnych z aktualnymi planami zagospodarowania terenu, a to nie tylko spowoduje wzrost walorów estetycznych lokalnego krajobrazu, ale przywróci społecznie pożądane funkcje rekultywowanego terenu. Za zmianą ww. decyzji przemawia także słuszny interes strony. Z uwagi bowiem na zmianę planu zagospodarowania przestrzennego, a więc ze względów niezależnych od strony, nie jest dopuszczalne prowadzenie rekultywacji w kierunku leśnym (skoro zgodnie z planem mają być to tereny o przeznaczeniu rolniczym). Z drugiej zaś strony, w obrocie prawnym istnieje obowiązek przeprowadzenia rekultywacji w kierunku leśnym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje; Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrolowana w niniejszej sprawie decyzja nie jest bowiem dotknięta wadami podniesionymi w skardze, jak również innymi, które sąd administracyjny jest zobowiązany uwzględniać z urzędu jako niezwiązany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2026r., poz. 143 ze zm., "p.p.s.a.), a które to wady przemawiałyby za wyeliminowaniem jej z obrotu prawnego. Przy czym dodatkowego podkreślenia wymaga, uwzględniając zakres i charakter podniesionych w skardze zarzutów, że sąd kontrolując zaskarżoną decyzję bada ją wyłącznie pod względem zgodności (legalności) z obowiązującymi przepisami prawa, a nie celowości, a tym bardziej słuszności jej wydania. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest opisana na wstępie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Starosty Powiatu Białostockiego z dnia 20 sierpnia 2025r. o odmowie zmiany, na podstawie art. 155 k.p.a., decyzji własnej z dnia 9 września 2015r. w części określającej kierunek rekultywacji zdewastowanych gruntów w działkach nr [...], [...] i [...] położonych w obrębie K., gm. Choroszcz - z kierunku leśnego na kierunek rolny. W sprawie bezsporne jest, że w decyzji z 9 września 2015r. określony został też termin zakończenia rekultywacji do dnia 31 grudnia 2016r., a leśny kierunek rekultywacji wymienionych gruntów został określony m.in. w oparciu treść ostatecznej decyzji Starosty Powiatu Białostockiego z dnia 2 kwietnia 2004r. nr RL.V.75121/1/04 orzekającej o udzieleniu koncesji na wydobywania kruszywa, z której wynika że " .... Ze względu na położenie omawianych gruntów w otulinie Narwiańskiego Parku Narodowego rekultywację należy przeprowadzić szczególnie starannie i w sposób minimalizujący niekorzystny wpływ na środowisko" eliminując zwłaszcza możliwość wykorzystania zrekultywowanego terenu w sposób kolidujący z wymogami ochrony środowiska oraz przywracając w możliwie największym stopniu walory krajobrazowe terenu zmienionego wskutek eksploatacji poprzez odpowiednie jego zagospodarowanie (ukształtowanie terenu, trwałe zadrzewienie lub zalesienie)" oraz pozytywną opinię Burmistrza Choroszczy, zawartą w postanowieniu z dnia 10 sierpnia 2015r. We wniosku o zmianę decyzji z dnia 9 września 2015r. skarżąca H.C. wskazała z kolei, że przeprowadzenie rekultywacji w kierunku leśnym jest niewykonalne, bowiem powinna być ona wykonana zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy Choroszcz, a ten uległ zmianie i aktualne mają to być tereny rolne. W tej sytuacji, zdaniem Skarżącej, zmiana decyzji jest konieczna i przemawia za nią nie tylko interes społeczny ale i słuszny interes strony. Zgodnie z art. 155 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio. Stosując powołany wyżej przepis przypomnieć jednak trzeba, że postępowanie prowadzone w przedmiocie zmiany decyzji, a więc w trybie nadzwyczajnym, nie polega na merytorycznym rozpoznaniu sprawy w całokształcie, tak jak w postępowaniu zwykłym, lecz jedynie dokonaniu weryfikacji decyzji ostatecznej pod kątem przesłanek określonych w art. 155 k.p.a. Powyższe oznacza, że istotą postępowania prowadzonego na podstawie art. 155 k.p.a. jest ustalenie, czy istnieją szczególne przesłanki, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się jednak, że prawna możliwość zastosowania ww. trybu uwarunkowana jest prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego oraz z udziałem tych samych stron. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 k.p.a. nie może zmierzać do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem. Organ ma zatem za zadanie przeprowadzenie weryfikacji wydanej decyzji tylko z punktu widzenia czy za zmianą, w określonym przez stronę zakresie, przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony (zob. wyroki NSA: z dnia 23 kwietnia 2025r. sygn. akt III OSK 153/24 oraz z 27 czerwca 2023r, sygn. akt II OSK 2327/20, oba dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, CBOSA). Jak wynika z powyższego i co trafnie zaakcentowało Kolegium w zaskarżonej decyzji - zmiana decyzji w trybie art. 155 k.p.a. nie jest możliwa w sytuacji zmiany stanu prawnego. W tym miejscu należy przypomnieć, co zasygnalizowano już wyżej leśny kierunek rekultywacji wymienionych gruntów został określony m.in. w oparciu o treść ostatecznej decyzji Starosty Powiatu Białostockiego z dnia 2 kwietnia 2004r. orzekającej o udzieleniu koncesji na wydobywania kruszywa, z której wynika że "....Ze względu na położenie omawianych gruntów w otulinie Narwiańskiego Parku Narodowego rekultywację należy przeprowadzić szczególnie starannie i w sposób minimalizujący niekorzystny wpływ na środowisko, eliminując zwłaszcza możliwość wykorzystania zrekultywowanego terenu w sposób kolidujący z wymogami ochrony środowiska oraz przywracając w możliwie największym stopniu walory krajobrazowe terenu zmienionego wskutek eksploatacji poprzez odpowiednie jego zagospodarowanie (ukształtowanie terenu, trwałe zadrzewienie lub zalesienie)" oraz pozytywną opinię Burmistrza Choroszczy, zawartą w postanowieniu z dnia 10 sierpnia 2015r. To te dokumenty stanowiły podstawę określenia kierunku rekultywacji, jaki orzeczono w decyzji z 9 września 2015r., a nie postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wprawdzie obecnie obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego gminy Choroszcz, przyjęty uchwałą Rady Miejskiej w Chroszczy z dnia 30 września 2024r., na który powołuje się wnioskodawczyni, przeznacza grunty na działkach nr [...], [...] i [...], położone w K., pod tereny rolnicze. Jednakże poprzedni kierunek rekultywacji determinowany był położeniem terenu i koniecznością przywrócenia przedmiotom terenom walorów krajobrazowych, a nie rodzajem przeznaczenia, jaki moją w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. W konsekwencji przeznaczenie przedmiotowych gruntów w aktualnie obowiązującym na tym terenie miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako terenów rolnych nie jest podstawą do zmiany orzeczonego w 2015r. kierunku rekultywacji. W konsekwencji nie jest też możliwe uzupełnianie decyzji, tak jak tego oczekuje strona skarżąca, o elementy – kierunek, których nie zawarto w decyzji pierwotnej. W okolicznościach przedmiotowej sprawy za wnioskowaną zmianą kierunku rekultywacji nie przemawia też, wbrew przekonaniu strony skarżącej, interes społeczny. O ile można uznać, jak zaakcentowało prawidłowo Kolegium, że zmiana decyzji leży w interesie strony - w wyznaczonym terminie nie zakończyła ona bowiem rekultywacji w kierunku leśnym, od 2017 roku prowadzone jest postępowanie egzekucyjne mające na celu przymuszenie strony skarżącej do wykonania orzeczonego obowiązku rekultywacji, a rekultywacja rolnicza jest łatwiejsza do przeprowadzenia, tym niemiej zmiana decyzji z całą pewnością nie jest w interesie społecznym. Oceniając bowiem, czy w danej sprawie występuje słuszny interes strony przemawiający za zmianą (uchyleniem) decyzji w trybie art. 155 k.p.a., należy wziąć pod uwagę nie tyle subiektywne przekonanie strony o zasadności takiej zmiany, lecz okoliczności, które pozwalają uznać, że żądanie strony jest słuszne i zasługuje na społeczną akceptację. Organ może zatem dokonać zmiany terminu, jeżeli to korzystniejsze dla strony rozwiązanie nie koliduje z obowiązującym porządkiem prawnym. Słuszny interes strony musi mieć oparcie w obowiązujących przepisach prawa oraz nie może być postrzegany jako każdy interes strony, sprowadzający się do chęci uzyskania rozstrzygnięcia organu o treści zgodnej z wolą strony. Chodzi tu więc o wystąpienie szczególnych okoliczności niebędących zarazem przejawem celowego odwlekania wykonania nałożonych obowiązków, czy też obejścia konieczności ich realizacji. Za uchyleniem lub zmianą decyzji ma przemawiać obiektywna, społeczna akceptacja dla takiego wyjątkowego działania organu, a nie subiektywne przekonanie strony o słuszności swojej potrzeby (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 12 listopada 2015 r. sygn. II OSK 561/14, z 23 kwietnia 2020 r. sygn. II OSK 650/19, z 22 października 2024 r. sygn. I OSK 2207/22, z 17 czerwca 2025 r. sygn. II OSK 2713/22, wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Przy rozważaniu możliwości zastosowania art. 155 k.p.a. organ winien mieć na uwadze, że słuszny interes strony przemawiający za zmianą czy uchyleniem decyzji ostatecznej nie może być sprzeczny z interesem społecznym. Słuszny interes strony to bowiem interes zgodny z prawem i zasadami współżycia społecznego, a modyfikacja stosunku administracyjnego musi być społecznie akceptowalna (zob. wyrok NSA z 15 lutego 2018 r. sygn. II OSK 1809/17, CBOSA). Odnosząc powyższe uwagi na okoliczności przedmiotowej sprawy przypomnieć jeszcze raz trzeba, że w pierwotnej decyzji z 2015r. określono kierunek rekultywacji gruntów należących do skarżących jako leśny, w sprawie niesporne jest, że strona skarżącą w wyznaczonym terminie nie zakończyła rekultywacji. W tych okolicznościach zmiana decyzji "nagradzałby" i "premiowała " stronę postępowania za jej bierność w podejmowaniu rekultywacji zgodnie z orzeczonym pierwotnie kierunkiem. Nie ulega bowiem wątpliwości, że kierunek "leśny" rekultywacji jest łatwiejszy do przeprowadzenia. Po za tym, określając kierunek rekultywacji, wskazano na konieczności przywrócenia istotnych walorów krajobrazowych terenu zmienionego wskutek eksploatacji złoża, przywrócenie tych walorów jest niewątpliwie istotne z punktu widzenia interesu społecznego. Ponadto, wbrew twierdzeniom Skarżących nie jest tak, że postanowienia aktualnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Choroszcz uniemożliwiają zakończenie rekultywacji. Podkreślić należy, że plan ten został uchwalony w dniu 30 września 2024r. czyli po upływie niemal 10 letniego okresu od wydania orzeczenia Starosty Powiatu Białostockiego z dnia 9 września 2015r., stwierdzającego utratę wartości użytkowej gruntów, w działkach nr [...], [...] i [...] położonych w obrębie K., gm. Choroszcz i zobowiązującego skarżącą H.C. do przeprowadzenia rekultywacji w kierunku leśnym i określającego termin zakończenia rekultywacji do dnia 31 grudnia 2016r. Zatem w chwili uchwalania przedmiotowego planu miejscowego, grunty objęte nim, powinny być już zrekultywowane w kierunku leśnym i użytkowane jako grunt leśny od 1 stycznia 2017r. W okolicznościach przedmiotowej sprawy nie można pominąć też faktu, na który zwrócił uwagę organ I instancji, że postępowanie w przedmiocie zmiany decyzji z dnia 9 września 2015r., w części określającej kierunek rekultywacji, było już prowadzone na wniosek skarżącej H.C. i zostało zakończone ostateczną decyzją z dnia 2 czerwca 2017r. odmawiającą zmiany ww. decyzji. W zaistniałym stanie faktycznym i prawnym organy dokonały zatem prawidłowej interpretacji art. 155 k.p.a. stwierdzając, że nie została spełniona przesłanka interesu społecznego i słusznego interesu strony, który przemawiałby za zmianą decyzji Starosty Białostockiego z dnia 9 września 2025r. Z tych też względów, Sąd uznał skargę za nieuzasadnioną i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o jej oddaleniu. A. Bartłomiejczuk E. Lemańska M. Leszczyński
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 25 listopada 2025
- Symbol z opisem
- 6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych
- Hasła tematyczne
- Administracyjne postępowanie
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Anna Bartłomiejczuk /sprawozdawca/ Elżbieta Lemańska /przewodniczący/ Marek Leszczyński
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
art. 155 · Dz.U. 2022 poz. 2000
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 151 · Dz.U. 2026 poz. 143
Powiązane dokumenty
Sygnatura: I OSK 1688/24 · 24 marca 2026
Postanowienie NSA z 24 marca 2026 r., I OSK 1688/24 – ochrona gruntów rolnych i leśnych
Sygnatura: II SA/Kr 28/26 · 23 marca 2026
Postanowienie WSA w Krakowie z 23 marca 2026 r., II SA/Kr 28/26 – ochrona gruntów rolnych i leśnych
Sygnatura: II SA/Bk 1841/25 · 19 marca 2026
Wyrok WSA w Białymstoku z 19 marca 2026 r., II SA/Bk 1841/25 – ochrona gruntów rolnych i leśnych
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny