Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Bk 174/26

Wyrok WSA w Białymstoku z 9 czerwca 2026 r., II SA/Bk 174/26 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia
9 czerwca 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Bartłomiejczuk (spr.), Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Lemańska, sędzia WSA Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 czerwca 2026 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. D. na postanowienie Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia 26 stycznia 2026 r. nr WOP.7722.1.2026.MW w przedmiocie oddalenia zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego w Białymstoku (dalej: PWINB") zaskarżonym do tut. sądu postanowieniem z dnia 26 stycznia 2026r. nr WOP.7722.1.2026.MW utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku (dalej: "PINB") z dnia 11 grudnia 2025r. nr WOP.52.2.2025.KŁ w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. Powyższe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: PINB w Białymstoku decyzją z 20 kwietnia 2017 r. nr WOP.5160.4.2017.ZP nakazał J.D. (dalej w skrócie: "inwestor") dokonać rozbiórki części budynku mieszkalnego jednorodzinnego o powierzchni 24 m², położonego na działce nr ew. [...] w miejscowości Z., gm. S. w terminie do 31 grudnia 2017r. ze względu na brak prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zastrzegł, że rozbiórki należy dokonać w taki sposób, aby od narożnika ściany wschodniej strony południowej w odległości 1,35 m w głąb budynku 2,34 m rozebrać część zajmującą działkę nr ew. [...] w linii prostej po skosie, zostawiając część budynku jedynie na własnej działce nr ew. [...]. Jednocześnie nakazano inwestorowi wykonanie ściany wschodniej pełnej oddzielenia przeciwpożarowego wyprowadzoną 30 cm ponad połać dachową przy granicy z działką nr [...], a także przedłożenie 4 egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego powyższe roboty w terminie do 30 marca 2018 r. Na skutek odwołania inwestora PWINB decyzją z dnia 9 czerwca 2017 r. nr WOP.7721.56.2017.MW uchylił ww. rozstrzygnięcie PINB i nakazał inwestorowi dokonanie rozbiórki części budynku zaznaczając, że rozbiórki należy dokonać po uprzednim wytyczeniu lub wskazaniu przez uprawnionego geodetę faktycznego przebiegu granicy pomiędzy nieruchomością nr ew. [...] i [...]. Dodatkowo nakazał przedłożyć w terminie do 30 marca 2019r.: (-) 4 egzemplarze projektu budowlanego zamiennego, (-) oświadczenia potwierdzające wytyczenie bądź wskazanie przebiegu granicy działek nr ew. [...] i [...] oraz rozebranie omawianej części nieruchomości i wykonanie ściany przeciwpożarowej zgodnie ze sztuką budowlaną z zachowaniem warunków bezpieczeństwa (osoby z uprawnieniami konstrukcyjno- budowlanymi bez ograniczeń). Rozstrzygnięcie to stało się przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, który wyrokiem z 26 października 2017 r., sygn. akt II SA/Bk 516/17, oddalił skargę inwestora. Powyższy wyrok stał się prawomocny na skutek oddalenia przez NSA - wyrokiem z dnia 8 lipca 2021r., sygn. akt II OSK 3068/18 - skargi kasacyjnej inwestora. Po otrzymaniu ww. wyroku wraz z aktami sprawy i sprawdzeniu w trakcie kontroli w dniu 10 listopada 2021r., że obowiązek wynikający z prawomocnej decyzji nie został przez inwestora - wykonany, PINB działając jako wierzyciel, wystosował do inwestora jako zobowiązanego upomnienie z dnia 24 stycznia 2022r. wzywające do wykonania częściowej rozbiórki oraz innych czynności i robót, celem doprowadzenia budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr geod. [...] w Z., gm. S. do stanu zgodnego z prawem. W dniu 25 kwietnia 2022r. inwestor, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył do PINB wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, wskazując, że w dniu 10 listopada 2021r. wniósł do NSA skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie z dnia 19 sierpnia 2021r., sygn. akt VII SA/Wa 1655/18 oddalającego jego skargę na postanowienie GINB z dnia 10 maja 2018r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji PWINB z dnia 9 czerwca 2017r. W odpowiedzi na powyższy wniosek PINB wskazał, iż jest on bezprzedmiotowy, albowiem nie został jeszcze wystawiony tytuł egzekucyjnym a jedynie upomnienie, które zgodnie z procedurą egzekucyjną nie wszczyna postępowania egzekucyjnego. W dniu 9 sierpnia 2022r. do PINB w Białymstoku wpłynęło pismo Pawła Kozaka, wzywające do wykonania prawomocnego wyroku WSA w Białymstoku z dnia 26 października 2017r. sygn. akt II SA/Bk 516/17. W dniu 7 października 2022r. PINB w Białymstoku wystawił w przedmiotowej sprawie tytuł wykonawczy nr WOP.52.1.2022.PK stosowany w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Powyższy tytuł został skutecznie dręczony dorosłemu domownikowi zobowiązanego w dniu 10 października 2022r. W stosunku do ww. tytułu wykonawczego inwestor wniósł zarzuty powołując się na art. 33 § 2 pkt 2 i 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2022r. poz. 479 poźn.zm.) Zobowiązany podniósł zarzut błędu co do określenia obowiązku oraz zarzut błędu co do osoby zobowiązanego. PINB postanowieniem z dnia 18 listopada 2022r. oddalił podniesione zarzuty jako nieuzasadnione i postanowieniem z dnia 7 grudnia 2022r. zawiesił z urzędu prowadzone postępowanie egzekucyjne do czasu zawiadomienia organu egzekucyjnego o wydaniu ostatecznego postanowienia w sprawie zarzutu. PINB prowadząc dalsze postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanego J.D. stwierdził protokolarnie niewykonanie nałożonego uprzednio obowiązku. Jednocześnie organ ustalił, że inwestor J.D., że na mocy umowy darowizny sporządzonej przed notariuszem w Białymstoku U.N. Rep. A [...] w dniu 17 października 2024r. darował swojemu synowi D.D. własność nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] położonej w miejscowości Z. , gm. S. W ten sposób to D.D. stał się właścicielem całej nieruchomości oraz wybudowanego na niej i częściowo na działce sąsiedniej nr geod [...] (aktualnie dz. nr geod. [...]) budynku mieszkalnego jednorodzinnego, który zgodnie z wymienioną wyżej decyzją PWINB z 9 czerwca 2017r. podlega nakazowi częściowej rozbiórki. PINB w Białymstoku, uwzględniając zaistniałą zmianę stanu prawnego, tj. przejście praw oraz obowiązków związanych z nabytą nieruchomością na aktualnego właściciela nieruchomości – D. D., wszczął postępowanie egzekucyjne w stosunku do ww. zobowiązanego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 30 października 2025 r. znak: WOP.52.2.2025.KŁ w sprawie niewykonania obowiązku wynikającego z prawomocnej decyzji PWINB w Białymstoku z dnia 9 czerwca 2017r. nr WOP.7721.56.2017.MW. Powyższy tytułu wykonawczy został doręczony D.D. (dalej powoływanemu też jako: "skarżący") w dniu 3 listopada 2025r. Skarżący pismem z dnia 6 listopada 2025r. wniósł dwa zarzuty do wystawionego tytułu wykonawczego. Powołując się na art. 33 § 2 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 1302 poźn.zm., dalej w skrócie: "u.p.e.a."). wskazał na nieistnienie obowiązku, albowiem obowiązek określony decyzją PWINB z 9 czerwca 2017r. nigdy nie zaistniał względem skarżącego. W tym zakresie pełnomocnik wskazał, że skarżący nie był ani inwestorem, ani adresatem ww. decyzji, ani też stroną postępowania administracyjnego zakończonego ww. decyzją. Dodatkowo powołując się na art. 33 §2 pkt 3 u.p.e.a. podniósł zarzut błędu co do osoby zobowiązanego, podkreślając, że wystawiony tytuł wykonawczy błędnie wskazuje osobę skarżącego, tymczasem skarżący nie był adresatem decyzji z 9 czerwca 2017r., a tym samym nie istnieje względem niego obowiązek o charakterze niepieniężnym. PINB w Białymstoku postanowieniem z dnia 17 listopada 2025r. WOP.52.2.2025.KŁ zawiesił postępowanie egzekucyjne wszczęte w urzędu na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 30 października 2025r. do czasu zawiadomienia organu egzekucyjnego o wydaniu ostatecznego postanowienia w sprawie zarzutu. Następnie postanowieniem z dnia 11 grudnia 2025r. nr WOP.52.2.2025.KŁ oddalił podniesione przez skarżącego zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej, uznając je za nieuzasadnione. Zażalenie na to postanowienie wniósł skarżący podtrzymując w nim zarzut niewykonalności obowiązku rozbiórki oraz błąd co do osoby zobowiązanego. PWINB postanowieniem z dnia 26 stycznia 2026r. utrzymał w mocy postanowienie PINB uznając, że PINB zasadnie odmówił uwzględnienia zarzutów. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji zasadnie ocenił postawę zobowiązanego jako "uchylane się od wykonania obowiązku" co obligowało do uruchomienia środków prawnych niezbędnych do realizacji obowiązków wynikających z decyzji. Dalej PWINB podkreślił, że egzekwowany obowiązek istnieje, a dowodem tego jest ostateczna decyzja PWINB z dnia 9 czerwca 2017r. nr WOP.7721.56.2017.MW. Ponadto rozstrzygnięcie to i obowiązek nim nałożony stanowiły przedmiot postępowania sądowo-administracyjnego przed WSA w Białymstoku i NSA. Jak wynika z powyższego decyzja PWINB istnieje w obiegu prawnym, a jej wykonanie nie zostało wstrzymane, stąd też istnieją podstawy do prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Dalej organ stwierdził, że treść obowiązku została w tytule wykonawczym przywołana prawidłowo, a skoro zobowiązany uchyla się od wykonania decyzji to PINB zobligowany był do zastosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W niniejszej sprawie wydany nakaz mieści się bowiem w regulacji art. 2 § 1 pkt 10 w/w ustawy, tj. stanowi podlegający egzekucji administracyjnej obowiązek o charakterze niepieniężnym pozostający we właściwości organów administracji rządowej i samorządowej. W zakresie zarzutu co do osoby zobowiązanego organ, powołując się na treść art. 28a u.p.e.a. wyjaśnił, że wystąpienie zmiany zobowiązanego przez następstwo prawne powoduje, że postępowanie egzekucyjne nie staje się bezprzedmiotowe. Czynności egzekucyjne prowadzone są wówczas wobec następcy prawnego zobowiązanego. Warunkiem prowadzenia egzekucji jest wystawienie nowego tytułu wykonawczego, a nie wydanie nowej decyzji nakładającej egzekwowany obowiązek na następcę prawnego zobowiązanego. Skoro dokonane w toku prowadzonego postępowania - kontrole potwierdziły istnienie powyższego obowiązku, to zgodnie z tym zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanego D. D., co wynika z następstwa prawnego własności nieruchomości. W konsekwencji organ stwierdził, że nie może być mowy o błędzie co do osoby zobowiązanego. Zobowiązanym we wcześniejszej facie postępowania egzekucyjnego był J.D. – ojciec skarżącego i to na nim, jako na adresacie decyzji z dnia 9 czerwca 2017r. spoczywał obowiązek rozbiórki. Jednakże, jak ustalono w toku postępowania na mocy umowy darowizny sporządzonej przed notariuszem (Rep. A Nr [...]) J.D. w dniu 17 października 2024r. darował swojemu synowi D.D. własność nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] położonej w miejscowości Z. , gm. S.. W ten sposób doszło do następstwa prawnego, co oznacza wejście w ogół praw i obowiązków byłego zobowiązanego w sprawie J.D. - darczyńcy. W analizowanej sprawie w związku ze zmianą właściciela nieruchomości PINB prawidłowo wystosował w dniu 21 lipca 2025r. – upomnienie, a następnie wystawił nowy tytuł wykonawczy na skarżącego jako nowego właściciela zabudowanej działki, który jest następcą prawnym poprzedniego właściciela i wszedł w prawa i obowiązki wiążące się z tą nieruchomością. W konsekwencji decyzja o nakazie rozbiórki nie utraciła mocy prawnej w związku ze zmianą właściciela obiektu i podlega wykonaniu. W tym zakresie organ powołał się na art. 28a u.p.e.a. wskazując, że w przypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego (na przykład w wyniku zmiany właściciela rzeczy), postępowanie egzekucyjne jest kontynuowane. Na tej podstawie PWINB doszedł do wniosku, że PINB słusznie skierował swoje rozstrzygnięcia do następcy prawnego zobowiązanego, którym w wyniku umowy darowizny stał się skarżący. Okoliczność ta jest w przedmiotowej sprawie bezsporna i wynika jednoznacznie – umowy darowizny. Zmiana właściciela nieruchomości nie jest wobec tego przesłanką do ponownego prowadzenia postępowania legalizacyjnego, ponieważ wynikający z decyzji obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego nie jest obowiązkiem o charakterze osobistym, tym samym wszelkie obowiązki wynikające z władztwa nad nieruchomością, w tym obowiązek rozbiórki obiektu posadowionego na działce obciąża aktualnego właściciela nieruchomości. Końcowo organ zasygnalizował, że postępowanie egzekucyjne w administracji nie jest kontynuacją jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego, co przekłada się na niedopuszczalność zgłaszania zarzutów względem treści nałożonego na zobowiązanego obowiązku z pominięciem ram prawnych, które zawężają dopuszczalność podważania mocy prawnej tego rodzaju decyzji. W skardze wywiedzionej do tut. sądu administracyjnego skarżący zarzucił postanowieniu PWINB naruszenie: 1) art. 33 § 2 pkt. 1 u.p.e.a. wobec jego niezastosowania i nieuwzględnienia zarzutu strony w drodze uznania, iż D.D. jest zobowiązany do wypełnienia obowiązku ciążącego na poprzedniku prawnym, tj. jego ojcu J.D. mimo, iż decyzja, na podstawie której wszczęto przedmiotową egzekucję administracyjną została wydana wobec J.D., a nie D. D.; 2) art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a. wobec jego niezastosowania i nieuwzględnienia zarzutu strony w drodze uznania, iż w sprawie nie ma błędu co do zobowiązanego mimo iż zaskarżony tytuł wykonawczy błędnie wskazuje osobę zobowiązanego, który nie był adresatem decyzji PWINB z dnia 9 czerwca 2017r. oraz odnosi się do nieistniejącego względem niego obowiązku o charakterze niepieniężnym. Powołując się na powyższe okoliczności pełnomocnik skarżącego wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia PINB i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi podkreśliła, że organ II instancji w sposób niewłaściwy uznał, że w okolicznościach przedmiotowej sprawie możliwym jest procedowanie egzekucji administracyjnej wobec skarżącego w sytuacji, gdy doręczony mu w dniu 3 listopada 2025 r. tytuł wykonawczy zawiera błąd co do zobowiązanego, albowiem skarżący nie jest adresatem decyzji PWINB z 9 czerwca 2017 r. W dacie wydania wskazanej decyzji skarżący nie był właścicielem nieruchomości położonej w m. Z. , gm. S., gdyż nabył ją dopiero w dn. 17 października 2024r. W konsekwencji, w okolicznościach niniejszej sprawy zachodzi brak tożsamości zobowiązanego z adresatem decyzji administracyjnej. PWINB w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia, działając w granicach sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi - t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143, dalej w skrócie "p.p.s.a."), sąd nie dopatrzył się bowiem w działaniu organów orzekających w sprawie nieprawidłowości, które uzasadniałyby wyeliminowanie zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego. Przy czym, uwzględniając charakter podniesionych w skardze zarzutów, dodatkowego podkreślenia wymaga, że sąd administracyjny kontrolując zaskarżone postanowienie bada ją wyłącznie pod względem zgodności z prawem – legalności, a nie celowości, czy też słuszności. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie PWINB utrzymujące w mocy postanowienie PINB oddalające zarzuty skarżącego w sprawie prowadzonej przeciwko niemu - egzekucji administracyjnej obowiązku o charakterze niepieniężnym polegającym na dokonaniu rozbiórki części budynku mieszkalnego jednorodzinnego zgodnie z ostateczną decyzją PWINB z dnia 9 czerwca 2017r. W przedmiocie samego środka zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym jakim jest zarzut należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Z kolei w myśl art. 33 § 2 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: (1) nieistnienie obowiązku; (2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: (a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, (b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1, (c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; (3) błąd co do zobowiązanego; (4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; (5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; (6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: (a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, (b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, (c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. W orzecznictwie podkreśla się, że postępowanie dotyczące zgłoszonego zarzutu egzekucyjnego nie dotyczy sprawy administracyjnej, lecz jest toczącym się w ramach sprawy egzekucyjnej postępowaniem, w którym bada się ten szczególny środek zaskarżenia zobowiązanego, kwestionujący dopuszczalność wszczęcia lub dalszego prowadzenia egzekucji administracyjnej albo dopuszczalność lub zasadność zastosowania określonego środka egzekucyjnego. Postępowanie to ma zatem charakter wpadkowy i szczególny w stosunku do toczącego się postępowania egzekucyjnego. Ustalenia faktyczne mogą zatem dotyczyć jedynie podstaw zgłoszonych zarzutów, a nie kwestii związanych z oceną prawną zasadności lub prawidłowości obowiązku określonego w tytule wykonawczym, co wprost wynika z art. 29 § 1 u.p.e.a. (tak m.in. NSA w wyroku z 29 marca 2022 r., III FSK 546/21 oraz WSA w Poznaniu z 11 lipca 2025r., III SA/Po 206/25; WSA w Łodzi z 22 października 2022 r., III SA/Łd 484/22, pub. CBOSA). W przedmiotowej sprawie skarżący zgłosił dwa zarzuty: nieistnienie obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.) oraz błąd co do osoby zobowiązanego (art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a.). W opinii sądu organy słusznie uznały, że w sprawie nie została spełniona żadna z powyższych przesłanek warunkujących uwzględnienie wskazanych zarzutów. Przede wszystkim w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy PWINB zasadnie ocenił, że nie ma podstaw do uznania, że obowiązek o charakterze niepieniężnym, którego wykonania dotyczy prowadzone wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne, nie istnieje. Pojęcie "nieistnienia obowiązku" w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 1 komentowanej ustawy oznacza sytuacje, w których obowiązek ten nigdy nie powstał, np. z mocy prawa albo nie wydano decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji, bądź też decyzja taka została wydana, lecz następnie ją uchylono, stwierdzono jej nieważność lub wygaśnięcie, bądź też gdy obowiązek podlegający egzekucji wygasł w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w ustawie, lecz przed rozpatrzeniem zarzutów. Z żadną z wymienionych sytuacji nie mamy do czynienia w sprawie. Zgodnie z art. 2 § 1 pkt 10 ustawy egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków o charakterze niepieniężnym pozostających we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub przekazanych do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego. Egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo - w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego - bezpośrednio z przepisu prawa, chyba że przepis szczególny zastrzega dla tych obowiązków tryb egzekucji sądowej (art. 3 § 1 ustawy). Z dołączonych do niniejszej sprawy akt administracyjnych wynika jednoznacznie, że PWINB decyzją z dnia 9 czerwca 2017r. nr WOP.7721.56.2017.MW uchylił decyzję PINB w Białymstoku z dnia 20 kwietnia 2017r. w całości i nakazał J.D. jako inwestorowi (pkt 1) dokonanie rozbiórki części własnego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, która to część zlokalizowana jest na działce sąsiedniej nr geod. [...] w m. Z. , gm. S., co do której inwestor nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (2) wykonanie ściany wschodniej pełnej oddzielenia przeciw-pożarowego wyprowadzoną 30 cm ponad połać dachową przy granicy z działką nr geod. [...] ; (3) przedłożenie w terminie do 30 marca 2018r. w PINB w Białymstoku (-) 4 egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego jednorodzinnego uwzględniającego w/w roboty budowlane, celem zatwierdzenia; (-) oświadczenia potwierdzające o wytyczeniu bądź wskazaniu przebiegu granicy działek nr geod. [...] i [...] (geodety), (-) rozebranie w/w części budynku i wykonanie ściany przeciwpożarowej zgodnie ze sztuką budowlaną z zachowaniem warunków bezpieczeństwa. Powyższa decyzja jest ostateczna, prawomocna (nie służy już od niej skarga do sądu administracyjnego, gdyż droga ta została wyczerpana przez inwestora), istnieje w obiegu prawnym, a jej wykonanie nie zostało wstrzymane. Nie ulega zatem wątpliwości, że zaistniały podstawy do wszczęcia postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie. W ocenie sądu organy egzekucyjne prawidłowo skierowały też egzekucję do aktualnego właściciela, na którym znajduje się budynek objęty nakazem rozbiórki, czyli do D. D. – syna inwestora. Jak ustalono w toku postępowania na mocy umowy darowizny sporządzonej przed notariuszem (Rep. A Nr [...]) w dniu 17 października 2024r. J.D. darował swojemu synowi D.D. własność nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] położonej w miejscowości Z. , gm. S.. Podstawę przejścia egzekwowanego ww. decyzją obowiązku rozbiórki na skarżącego, co trafnie wskazał PWINB, stanowił bowiem art. 28a u.p.e.a. Zgodnie z treścią tego przepisu w przypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego, postępowanie egzekucyjne jest kontynuowane, a dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy. Zastosowanie dalszych środków egzekucyjnych może jednak nastąpić po wystawieniu przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego i skierowaniu go do organu egzekucyjnego wraz z urzędowym dokumentem wykazującym przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego. W orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, że art. 28a u.p.e.a. nie reguluje kwestii podstaw przejścia egzekwowanego obowiązku na inną osobę, lecz wprowadza możliwość kontynuowania postępowania egzekucyjnego w stosunku do innej osoby niż ta, przeciwko której wystawiony został tytuł wykonawczy, jeżeli na tę inną osobę, jako następcę prawnego zobowiązanego, w toku postępowania egzekucyjnego, przeszedł obowiązek objęty tytułem wykonawczym (por.m.in.: wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2012 r. sygn. akt II OSK 243/11; wyrok NSA z dnia 6 lipca 2006 r. sygn. akt II OSK 1071/05, CBOSA). Przejście obowiązku administracyjnego następuje, gdy wskutek czynności cywilnoprawnych dochodzi do przekształcenia zobowiązanego w nowy podmiot prawa albo do zmiany właściciela rzeczy, z którą jest związany egzekwowany obowiązek. Ta ostatnia sytuacja może wystąpić gdy dojdzie do sprzedaży (czy też darowizny, czy też spadkobrania) obiektu budowlanego, w stosunku do którego wydano nakaz rozbiórki (Piotr Przybysz "Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz", WKP 2018, pkt 1 do art. 28a; Cezary Kulesza (w:) "Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz", pod red. Dariusza Ryszarda Kijowskiego, Lex 2015, pkt 3-6 do art. 28a, tak też WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 21 maja 2026r. II SA/Gl 132/26, CBOSA). Zaprezentowana wykładnia art. 28a u.p.e.a. ma ten skutek, że co do zasady zmiana przez następstwo prawne zobowiązanego nie powoduje, że postępowanie egzekucyjne staje się bezprzedmiotowe. Czynności prowadzone są wobec następcy prawnego zobowiązanego. Nie ma zatem podstaw w razie następstwa prawnego do umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przed wejściem w obowiązek poddany egzekucji następcy prawnego (por. wyrok NSA z dnia 26 marca 2019 r. sygn. akt II OSK 1032/17, CBOSA). Stąd też czynności egzekucyjne wykonane w stosunku do skarżącego w celu wyegzekwowania obowiązku rozbiórki części budynku pozostają w mocy, zgodnie z przywołanym art. 28a u.p.e.a. W analizowanej sprawie w związku ze zmianą właściciela nieruchomości PINB prawidłowo wystosował upomnienie z dnia 21 lipca 2025r., a następnie wystawił nowy tytuł wykonawczy na skarżącego jako nowego właściciela zabudowanej działki, który jest bezspornie następcą prawnym poprzedniego właściciela i wszedł w prawa i obowiązki wiążące się z tą nieruchomością. W konsekwencji, wbrew oczekiwaniom autora skargi, decyzja o nakazie rozbiórki nie utraciła mocy prawnej w związku ze zmianą właściciela działki i podlega wykonaniu. W tym miejscu należy dodatkowo zaakcentować, że prawo własności nieruchomości jest prawem zbywalnym i dziedzicznym, co skutkuje powstaniem następstwa prawnego, a tym samym przejściem z mocy prawa obowiązku administracyjnego na następcę prawnego zobowiązanego. Przyjęcie odmiennego poglądu uniemożliwiałoby wykonanie decyzji i umożliwiałoby obejście prawa przez przeniesienie prawa własności po wydaniu decyzji nakazującej rozbiórkę. Skoro zatem ostateczna decyzja obejmująca obowiązek o charakterze niepieniężnym - nakaz rozbiórki części budynku mieszkalnego jednorodzinnego podlegający egzekucji administracyjnej nadal pozostaje w obrocie prawnym, to zarzut oparty o art. 33 § 2 pkt 1 ustawy należy uznać za nieuzasadniony. W ocenie sądu organy egzekucyjne prawidłowo nie uwzględniły też drugiego ze zgłoszonych zarzutów, czyli zarzutu błędu co do osoby zobowiązanej. W tym miejscu należy wyjaśnić, że taki błąd może nastąpić w dwojakiej sytuacji. Może do niego dojść kiedy organ egzekucyjny podjął czynności egzekucyjne wobec osoby, którą błędnie uznał za zobowiązanego, w związku z czym doręczył takiej błędnie określonej osobie tytuł wykonawczy oraz pouczył ją o prawie zgłoszenia zarzutów. Z błędem co do osoby zobowiązanego mamy też do czynienia w sytuacji wskazania w tytule wykonawczym osoby, na której nie ciąży obowiązek. Weryfikacja stwierdzonego błędu sprowadza się do porównania danych osoby wskazanej w tytule wykonawczym z danymi adresata orzeczenia lub innego dokumentu, stanowiącego podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Zaistnienie różnicy w tym zakresie może być zarówno wynikiem popełnienia przez wierzyciela błędu przy sporządzaniu tytułu wykonawczego, jak również skutkiem przejścia obowiązku na inny podmiot przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. W przedmiotowej sprawie tytuł wykonawczy został wprawdzie wystawiony na skarżącego, a obowiązek rozbiórki wynikający z decyzji PWINB z 9 czerwca 2017r. został nałożony na ojca skarżącego jako inwestora, tym niemniej w okolicznościach przedmiotowej sprawy w związku z dokonanym i opisanej powyżej następstwem prawnym do jakiego doszło w związku z zawartą pomiędzy skarżącym i jego ojcem – umową darowizny, nie może być mowy o błędzie co do zobowiązanego. W tym miejscu należy jeszcze raz zaakcentować, że obowiązek rozbiórki nie ma charakteru osobistego i może przechodzić na kolejnych właścicieli nieruchomości. Fakt bowiem, że decyzja administracyjna wskazuje - jako zobowiązanego do rozbiórki części budynku mieszkalnego ojca skarżącego, wynika z regulacji Prawa budowlanego i jego uprawnień właścicielskich, które w drodze umowy darowizny przeszły skutecznie na skarżącego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że obowiązek rozbiórki obciąża osobę określoną w decyzji o rozbiórce i w wydanym na jej podstawie tytule wykonawczym. Obowiązek ten obciąża daną osobę, ale dotyczy określonej nieruchomości. Jeśli prawo własności tej nieruchomości przechodzi na podstawie skutecznie zawartej umowy sprzedaży na inną osobę, to następuje następstwo prawne w zakresie obowiązku stwierdzonego wydaną decyzją rozbiórkową. Podstawę do prowadzenia egzekucji administracyjnej obowiązku niepieniężnego w postaci nakazu rozbiórki wobec nabywcy nieruchomości stanowi – jak już wskazano wyżej - art. 28a u.p.e.a. W konsekwencji organy słusznie skierowały swoje rozstrzygnięcia do następcy prawnego zobowiązanego, którym w wyniku umowy darowizny stał się bezspornie - skarżący. Wobec powyższego bezzasadne okazały się zarzuty naruszenia art. 33 § 1 pkt 1 i 3 u.p.e.a., organy słusznie odmówiły bowiem uwzględnienia podniesionych zarzutów egzekucyjnych. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd orzekł jak w sentencji. Skarga została rozpatrzona na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z powyższym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Anna Bartłomiejczuk Elżbieta Lemańska Barbara Romanczuk

Informacje o sprawie

Data wpływu
13 marca 2026
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Sędziowie
Anna Bartłomiejczuk /przewodniczący sprawozdawca/ Barbara Romanczuk Elżbieta Lemańska

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny