II SA/Bk 1560/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Barbara Romanczuk, Sędziowie sędzia WSA Marta Joanna Czubkowska, sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Jakub Dębowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 maja 2026 r. sprawy ze skarg L. B. oraz E. B. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia 25 lipca 2025 r. nr WOP.7721.36.2025.MM w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych oddala skargi.

Decyzją z 25 lipca 2025 r., nr WOP.7721.36.2025.MM, Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Białymstoku (dalej: "PWINB", "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 418; dalej: "P.b."), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Białymstoku (dalej: "PINB", "organ I instancji") z 16 kwietnia 2025 r., nr PINB.5160.4.2025.JK, zatwierdzającej projekt budowlany zamienny budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr ew. gr. [...]/7, obręb [...] S. przy ul. B. [...] w B. – projekt z dnia 20 sierpnia 2024 r. sporządzony przez mgr inż. arch. W. G., udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych oraz nakładającej obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Decyzja PWINB została wydana na podstawie następujących okoliczności faktycznych i prawnych. W dniu 22 listopada 2016 r. wpłynęła do PINB interwencja E. B. (dalej: "skarżąca"), zawierająca informację, że na sąsiedniej działce o nr [...]/7 przy ul. B. [...] w B. prowadzona jest przebudowa i rozbudowa budynku mieszkalnego niezgodnie z wydanym pozwoleniem na budowę - wyburzono całkowicie budynek objęty tym pozwoleniem. W dniu 24 listopada 2016 r. PINB dokonał kontroli stwierdzając, że roboty budowlane są prowadzone przez E. i M. S. (dalej: "inwestorzy") na podstawie decyzji z 15 lipca 2016 r. Organ ocenił, że prowadzone roboty budowlane są niezgodne z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę: 1) dokonano rozbiórki budynku w części istniejącej do przebudowy – pozostawiono niewielki fragment ok. 2 m długości i 1,5 m wysokości od strony ul. B.; 2) dokonano rozbiórki stropu w części istniejącej do przebudowy na całej wysokości ściany; 3) od strony działki przy ul. B. [...] (współwłasność E. B.) położony został styropian o różnej grubości - zamiast wełny mineralnej według projektu; 4) brak rdzeni żelbetowych w ścianie od strony ul. B. [...]. Ponadto w trakcie kontroli ustalono, że w budynku mieszkalnym przy ul. B. [...] w narożach ścian przy granicy z terenem inwestycji widoczne są pionowe spękania. Spękania tynku widoczne są również na ścianie od strony ul. B. W związku z powyższymi ustaleniami zobowiązano inwestorów do przedłożenia oceny oddziaływania przedmiotowej budowy na istniejący budynek mieszkalny sąsiadów przy ul. B. [...] (pierwotnie oba budynki były połączone). Z przedłożonej w dniu 29 listopada 2016 r. oceny oddziaływania wynikało, że w budynku przy ul. B. [...] w B. widoczne są zarysowania tynku oraz pęknięcia, które mogły powstać wskutek robót budowlanych prowadzonych przy budowie na działce sąsiedniej przy ul. B. [...]. Natomiast z uwagi na miejsce ich występowania nie stwierdzono zagrożenia dla życia i mienia. Następnie PINB postanowieniem z 5 stycznia 2017 r., wydanym na podstawie art. 81c ust. 2 P.b., zobowiązał inwestorów do przedłożenia oceny technicznej dotyczącej prawidłowości i zgodności z obowiązującymi przepisami elementów budynku wykonanych niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. Z przedłożonej w dniu 28 lutego 2017 r. oceny wynika, że rozebrane ściany i stropy, które miały być wykorzystane w procesie budowlanym zastąpiono nowymi elementami, które są wystarczające do przejęcia sił wewnętrznych spowodowanych obciążeniami stałymi i eksploatacyjnymi. Ponadto stwierdzono, że wykonana izolacja z wełny mineralnej gr. 5 cm pomiędzy istniejącą ścianą szczytową budynku sąsiedniego i ścianą murowaną budynku realizowanego spełnia warunki oddzielenia pożarowego. Wykonane zgodnie z dokumentacją techniczną rdzenie w ścianie szczytowej od strony przyległego budynku zapewniają wystarczającą sztywność ściany. Osoba uprawniona potwierdziła realizację budynku przy ul. B. [...] zgodnie ze sztuką budowlaną. W dniu 6 marca 2017 r., w związku z interwencjami z 19 stycznia 2017 r. i z 23 lutego 2017 r. E. B., PINB dokonał kontroli dotyczącej wysokości realizowanego budynku mieszkalnego. Stwierdzono, że zrealizowany mur ogniowy wzdłuż działki przy ul. B. [...] w najniższym punkcie od strony ul. B. ma wysokość 5,30 m, po wykonaniu posadzek wysokość ta wyniesie 5,12 m (zamiast projektowanych 5,20 m). Z kolei drugi pomiar muru ogniowego wykonano przy kalenicy budynku i wysokość ta wynosi 8,22 m przy projektowanej 8,05 m. W piśmie z 16 marca 2017 r. adresowanym do E. B. jak i inwestorów organ I instancji poinformował, że stwierdzone zmiany w stosunku do projektu budowlanego kwalifikować należy jako mało istotne. W związku z zażaleniem na bezczynność, wniesionym przez L. B. (dalej: "skarżący"), współwłaściciela posesji przy ul. B. [...] w Białymstoku, sąsiadującej z terenem inwestycji, PWINB postanowieniem z 13 kwietnia 2017 r. zobowiązał organ I instancji w terminie 30 dni od daty otrzymania niniejszego postanowienia, do wszczęcia postępowania administracyjnego i wydania rozstrzygnięcia merytorycznego, w sprawie odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego dotyczącego rozbudowy, przebudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego działce nr geod. [...] przy ul. B. [...] w Białymstoku, realizowanej przez E. i M. S. W dniu 4 maja 2017 r. PINB skierował do stron zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie prowadzenia robót budowlanych związanych z rozbudową, nadbudową i przebudową ww. budynku mieszkalnego, a następnie wydał decyzję z 15 maja 2017 r. którą odmówił, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1-3 P.b., nakazania inwestorom E. i M. S. sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego w sprawie realizacji inwestycji polegającej na rozbudowie, nadbudowie i przebudowie budynku mieszkalnego na działce nr geod. [...] przy ul. B. [...] w Białymstoku na podstawie decyzji z 15 lipca 2016 r. W uzasadnieniu tej decyzji PINB stwierdził, że odstępstwa od udzielonego pozwolenia na budowę nie mieszczą się w regulacji przepisów art. 36a ust. 5 i ust. 5a P.b. Działający w trybie odwoławczym PWINB decyzją z 6 lipca 2017 r. utrzymał tę decyzję w mocy. Skarga wywiedziona przez E. i L. B. na tę decyzję została oddalona wyrokiem WSA w Białymstoku z 13 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Bk 652/17. W międzyczasie roboty budowlane przy budynku mieszkalnym na działce nr ew. gr. [...] przy ul. B. [...] w Białymstoku zostały zakończone, inwestorzy złożyli 16 listopada 2017 r. zawiadomienie o zakończeniu budowy i przedmiotowy obiekt został przyjęty do użytkowania milczącą zgodą organu. Następnie NSA wyrokiem z 28 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1697/18, uchylił wyrok WSA z 13 lutego 2018 r. i przekazał sprawę sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Po ponownym rozpoznaniu sprawy WSA w Białymstoku wyrokiem z 10 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Bk 696/19, uchylił decyzje organów obydwu instancji. W ponownie prowadzonym postępowaniu PINB w dniu 29 października 2020 r. przeprowadził oględziny nieruchomości z udziałem stron. Następnie w dniu 14 stycznia 2021 r. wydał, na podstawie art. 77 § 1 k.p.a., postanowienie zobowiązujące inwestorów do dostarczenia decyzji o warunkach zabudowy na zrealizowaną inwestycję. W tym samym dniu zostało wydane na podstawie art. 81c ust. 2 P.b., postanowienie nakładające na inwestorów obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej prawidłowości wykonania robót budowlanych, związanych z budową budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ew. gr. [...] przy ul. B. [...] w Białymstoku, w oparciu o decyzję z 15 lipca 2016 r., w związku istotnymi zmianami wprowadzonymi w trakcie realizowanej inwestycji. PWINB postanowieniem z 1 marca 2021 r. utrzymał powyższe postanowienie w mocy. Termin przedłożenia ekspertyzy był kilkakrotnie wydłużany na wniosek inwestorów. W dniu 1 grudnia 2021 r. do PINB wpłynęła ekspertyza techniczna z października 2021 r. oraz ekspertyza techniczna z listopada 2021 r. dotycząca sprawdzenia wymagań w zakresie ochrony p.poż. części konstrukcyjnej budynku. Z przedłożonych dokumentów wynika, że ściana w budynku mieszkalnym na działce nr ew. gr. [...] może stanowić stabilny element. Ponadto brak jest symptomów zagrożenia utraty stateczności konstrukcji nośnej obiektu. Z kolei budynek na działce nr ew. gr. [...] przy ul. B. [...] w Białymstoku spełnia wymagania ochrony p.poż., gdyż między spornymi budynkami została zamontowana wełna mineralna w obrębie całej powierzchni ściany szczytowej. W związku z zarzutami skarżących, którzy kwestionowali przedłożone dokumenty zarówno pod kątem treści, jak i sposobu sporządzenia, organ I instancji przesłuchał w dniu 9 lutego 2022 r., przy udziale stron postępowania, osobę która sporządzała ekspertyzę techniczną z listopada 2021 r. w aspekcie sprawdzenia wymagań w zakresie ochrony p.poż. części konstrukcyjnej. Z treści protokołu wynika, że wełna mineralna znajduje się na ścianach budynku pp. S. od strony ul. B. i od strony ogrodu. Po granicy z działką sąsiednią jest wykonana pełna ściana z betonu komórkowego, na całej wysokości, bez otworów okiennych. Ponadto część szczytu przy granicy, znajdująca się powyżej dachu niższego budynku sąsiadów, również została zaizolowana wełną - materiałem niepalnym. Ściana ta stanowi sama w sobie przegrodę o klasie odporności ogniowej El 60. W sytuacji, gdy w dylatacji znajduje się warstwa styropianu, to nie wpływa to na warunki pożarowe, gdyż dostęp do tego styropianu wokół zabezpieczony jest materiałem niepalnym - wełną, ze wszystkich stron. Nadto postanowieniem z 10 czerwca 2022 r. PINB zwrócił inwestorom do uzupełnienia przedłożoną ekspertyzę techniczną z października 2021 r. z tego powodu, że zabrakło w niej jednoznacznego ustalenia odnośnie ściany dzielącej pierwotny budynek na dwie części - czy ściana ta miała parametry ściany wewnętrznej oraz czy może pozostać obecnie jako ściana zewnętrzna. W uzupełnieniu ekspertyzy, które wpłynęło 21 lutego 2023 r., stwierdzono że wykonana została odkrywka od strony nieruchomości inwestorów, która uwidoczniła ławę betonową wys. ok. 0,3 m pod otynkowaną ścianą z gazobetonu. Poniżej ławy wykonane podbicie. Szczegółowy zaś opis techniczny istniejącej ściany podziału, sporządzony przez autora ekspertyzy, znajduje się w punkcie 4 lit. a ekspertyzy z października 2021 r. Wzmocnienie betonem podłoża pod istniejącą ławą zostało wykonane wcześniej niż fundament pod ścianą przyległą pp. S.. Odkrywka potwierdza prawidłowość wykonania robót fundamentowych w rejonie granicy sąsiednich obecnie nieruchomości. Podbita ściana może "stanowić stabilny element niezależnej części pod nr. [...]". Dodatkowo ściana spełnia warunki przegrody pomiędzy przyległymi pomieszczeniami o zbliżonej izolacji termicznej. W ocenie osoby uprawnionej likwidacja przewodu po stronie inwestorów (i pozostawienie jednego przewodu spalinowego po stronie nieruchomości pp. B.) nie wpływa na techniczną przydatność pozostałej części. W kwestii pozostawienia części ściany zewnętrznej wskazano, że odnosi się do niej pkt 4 lit. b ekspertyzy technicznej i powtórzono, że brak jest symptomów wpływu na kondycję tej ściany po stronie pp. B.. Nie stwierdzono zarysowania ściany w strefie granicy. Mając na uwadze powyższe ustalenia PINB decyzją z 20 czerwca 2023 r. nałożył na inwestorów obowiązek sporządzenia i przedstawienia 4 egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego na działce nr ew. gr. [...], przy ul. B. [...] w Białymstoku, zrealizowanego z istotnym odstępstwem od projektu budowlanego, zatwierdzonego decyzją z 15 lipca 2016 r., wraz z opiniami, uzgodnieniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, uwzględniającego wszystkie wprowadzone zmiany, sporządzonego przez osoby posiadające stosowne uprawnienia budowlane wraz z aktualnymi zaświadczeniami na dzień opracowania projektu o przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego. Od decyzji zostały złożone odwołania przez L. B.a i Elżbietę B.. Po rozpoznaniu odwołania, PWINB decyzją z dnia 12 września 2023 r. utrzymał w mocy tę decyzję i stwierdził, że decyzja została wydana prawidłowo. Organ odwoławczy podzielił stanowisko, że inwestorzy zrealizowali budynek mieszkalny na działce nr ew. gr. [...] z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu, stosownie do art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b. Zasadnie zatem zobowiązano inwestorów do przedłożenia projektu budowlanego zamiennego wraz z opiniami, uzgodnieniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, uwzględniającego wszystkie zmiany wprowadzone w trakcie budowy. Działania organu pierwszej instancji znajdują oparcie w przepisach prawa, w tym w art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 7 P.b. Jednocześnie, stwierdzono, że ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, aby wystąpiła przesłanka wymieniona w 50 ust. 1 pkt 2 P.b. W toku prowadzonego postępowania nie stwierdzono, aby roboty były wykonywane w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska. Na powyższą decyzje skarżący L. B. wywiódł skargę do WSA w Białymstoku, który wyrokiem z dnia 5 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Bk 793/23, skargę tę oddalił. Skargę kasacyjną od przywołanego wyroku wywiedli skarżący, tj. E. B. i L. B.. Na datę wydawania decyzji przez organ odwoławczy sprawa jest zawisła przed NSA pod sygn. akt II OSK 1436/24. Organ odwoławczy wskazał też, że ani WSA w Białymstoku, ani NSA nie wstrzymali wykonania zaskarżonej decyzji ostatecznej z dnia 12 września 2023 r., nr WOP.7721.93.2023.MM, co umożliwiło organom nadzoru budowlanego dalsze prowadzenie postępowania w niniejszej sprawie. Dalej PWINB wyjaśnił, że inwestorzy przedłożyli w dniu 30 października 2023 r. projekt budowlany zamienny rozbudowy, przebudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ew. gr. [...], obręb [...] S. przy ul. B. [...] w Białymstoku. PINB stwierdził, że w/w projekt wymaga poprawienia i postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2024 r. zobowiązał inwestorów do usunięcia, w terminie do 31 lipca 2024 r., poniższych nieprawidłowości w przedłożonym projekcie budowlanym zamiennym: 1) prawidłowo określić nazwę inwestycji w całej dokumentacji projektowej oraz w oświadczeniach projektantów; 2) do projektu budowlanego przedłożyć oświadczenia projektantów w branży sanitarnej i elektrycznej o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej oraz przedłożyć część opisową i rysunkową branży sanitarnej i elektrycznej; 3) nazewnictwo użyte w projekcie budowlanym doprowadzić do zgodności z nomenklaturą ustawy Prawo budowlane i Ustawą o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków tj. prawidłowo nazwać instalacje i przyłącza kanalizacji sanitarnej i wodociągowej wskazując jednocześnie podstawę ich realizacji.; 4) projekt budowlany opracować stosując zasady wymiarowania oraz oznaczenia graficzne i literowe określone w Polskich Normach wymienionych w załączniku do rozporządzenia; 5) na projekcie zagospodarowania terenu: (-) wskazać powiązania instalacji z przyłączy z sieciami zewnętrznymi, (-) wskazać niezbędne charakterystyczne rzędne przy budynku, oraz wszystkich instalacji doziemnych lub załączyć profile wszystkich instalacji doziemnych, (-) wskazać nieprzekraczalną linię zabudowy, (-) prawidłowo określić dostęp do drogi publicznej wykazując legalność wykonanego zjazdu, (-) wykazać legalność istnienia budynku gospodarczego; 6) w części rysunkowej architektoniczno-budowlanej opisać ściany oddzielenia przeciwpożarowego; 7) w części opisu technicznego projektu architektoniczno-budowlanego ująć układ konstrukcyjny obiektu, zastosowane schematy konstrukcyjne statyczne, założenia przyjęte do obliczeń w tym tyczące obciążeń oraz podstawowe wyniki tych obliczeń. W dniu 22 listopada 2024 r. do PINB wpłynął poprawiony projekt budowlany zamienny. Projekt uwzględnia zmiany wprowadzone w trakcie budowy oraz niezbędne do wykonania elementy w celu dostosowania budynku do obowiązujących przepisów. PINB wyznaczył na dzień 17 stycznia 2025 r. oględziny w terenie, obejmujące sąsiadujące budynki mieszkalne przy ul. B. [...] oraz [...] w Białymstoku. W ich trakcie stwierdzono, że rozkład pomieszczeń w budynku inwestorów odpowiada układowi przedstawionemu w projekcie zamiennym, brak również innych odstępstw, co wynika z oględzin elewacji budynku. Z kolei obecni w trakcie oględzin skarżący L. B. i M. B. - pełnomocnik skarżącej E. B., nie udostępnili budynku skarżących do oględzin. Dalej PWINB wyjaśnił, że PINB postanowieniem z 18 lutego 2025 r. odmówił zawieszenia postępowania do czasu zakończenia postępowania przed NSA w sprawie II OSK 1436/24. Z kolei Prezydent Miasta Białegostoku decyzją z dnia 12 marca 2025 r., znak: DAR-I.6740.80.2025, wydaną na podstawie art. 36a ust. 2 P.b., uchylił własną decyzję z dnia 15 lipca 2016 r., znak: DAR-I.6740.126.2016, w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wykonanie robót budowlanych polegających na rozbudowie, przebudowie i nadbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr geod. [...] przy ul. B. [...] w Białymstoku. Po rozpoznaniu sprawy, PINB decyzją z dnia 16 kwietnia 2025 r., nr PINB.5160.4.2025.JK, wydaną na podstawie art. 51 ust. 4 pkt 1 i pkt 2 P.b., zatwierdził projekt budowlany zamienny budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ew. gr. [...], obręb [...] S.. przy ul. B. [...] w Białymstoku, udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych oraz nałożył obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (inwestorzy p. E. S. i p. M. S.). Odwołanie od powyższej decyzji wniósł w dniu 26 kwietnia 2025 r. skarżący L. B. (zostało ono rozszerzone w pismach z dnia 18 maja 2025 r. i z dnia 3 czerwca 2025 r. W ramach postępowania odwoławczego przedstawiciele PWINB dokonali w dniu 28 maja 2025 r. oględzin budynku mieszkalnego na działce nr ew. gr. [...] przy ul. B. [...] w Białymstoku, stwierdzając że zarówno układ parteru, jak i piętra, odpowiada stanowi uwidocznionemu w projekcie budowlanym zamiennym. Dokonali oni również razem ze skarżącymi oględzin budynku mieszkalnego zlokalizowanego na sąsiedniej działce o nr ew. gr. [...] przy ul. B. [...] w Białymstoku, pod kątem uszkodzenia ścian obiektu, przy granicy z działką inwestorów. Nie stwierdzono uszkodzeń, które wymagałyby wydania decyzji nakazowej, co odzwierciedla wykonana dokumentacja fotograficzna. Po rozpoznaniu odwołania, PWINB decyzją z 25 lipca 2025 r., nr WOP.7721.36.2025.MM, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję PINB z 16 kwietnia 2025 r., nr PINB.5160.4.2025.JK. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania i wyjaśnił, że w sprawie niniejszej PINB wszczął postępowanie w dniu 4 maja 2017 r. W międzyczasie, w dniu 19 września 2020 r. weszła w życie duża nowelizacja ustawy Prawo budowlane, wprowadzona ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2020r. poz. 471). Zgodnie z art. 25 przywołanej ustawy zmieniającej, do spraw wszczętych a niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, stosuje się przepisy dotychczasowe, a zatem sprzed nowelizacji. Jednocześnie, zgodnie z art. 28 ustawy zmieniającej, w kwestii kwalifikacji dokonanych odstępstw (jako istotnych lub nieistotnych) stosuje się przepisy w zmienionym brzmieniu, tj. art. 36a ust. 5 i ust. 5b ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. Powyższe oznacza, że w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia organów nadzoru budowlanego, na gruncie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, winny być wydawane w oparciu o stan prawny obowiązujący do dnia 18 września 2020 r. (poza kwalifikacją dokonanych odstępstw). Fakt ten pominął PINB w zaskarżonej decyzji z dnia 16 kwietnia 2025 r., nr PINB.5160.4.2025.JK, jednak nie ma to wpływu na wydane rozstrzygnięcie. W ocenie bowiem PWINB, regulacje dotyczące procedury naprawczej w przedmiocie istotnych odstępstw od pozwolenia na budowę, zawarte w art. 51 ust. 4 P.b. w brzmieniu obowiązującym do dnia 18 września 2020 r. oraz w aktualnym brzmieniu są analogiczne, a wprowadzona zmiana miała jedynie charakter porządkujący. W efekcie zarówno przed w/w nowelizacją, jak i po niej, w nowo wszczętych postępowaniach naprawczych, organy nadzoru budowlanego wydawały decyzje administracyjne zawierające identyczne elementy składowe, tj. zatwierdzenie projektu zamiennego, udzielenie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, gdy roboty te nie były zakończone, a także zobowiązanie inwestora lub jego następcy prawnego do uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Z tego powodu tutejszy organ stwierdził, że dopuszczalne jest dokonanie korekty podstawy prawnej w niniejszej sprawie, gdyż faktycznie należy wydać rozstrzygnięcie merytoryczne analogiczne z zaskarżonym. Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzja PINB z dnia 16 kwietnia 2025 r. co do meritum, jest zgodna z prawem. Zatwierdzana dokumentacja projektowa odpowiada wymogom zawartym art. 34 ust. 1-3d P.b. Inwestycja jest także zgodna z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonym uchwałą nr LI/622/17 Rady Miasta Białystok z dnia 25 września 2017 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części osiedla Leśna Dolina w Białymstoku (rejon ul. Św. A. Boboli i ul. B.) - etap I, opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa Podlaskiego z dnia 10 października 2017 r., poz. 3755. Ponadto zakres i treść zatwierdzanego projektu uwzględnia fakt, że przedmiotowy obiekt to budynek mieszkalny jednorodzinny, zlokalizowany w bliskiej odległości z budynkiem mieszkalnym, istniejącym na działce sąsiedniej o nr ew. gr. [...]. Uwzględnione zostały także warunki ochrony przeciwpożarowej (pkt 9 zatwierdzanego projektu). W ocenie PWINB zatwierdzany projekt budowlany zamienny odpowiada także przepisom zawartym w rozporządzeniu Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1679 z późn. zm.), które weszły w życie w toku prowadzonego postępowania naprawczego. Zatwierdzana dokumentacja projektowa spełnia również wymogi wynikające z art. 35 ust. 1 pkt 1-4 P.b., w tym dotyczące ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wymagań ochrony środowiska oraz w zakresie kompletności przedłożonej dokumentacji. Organ odwoławczy stwierdził ponadto zgodność zatwierdzanego projektu zamiennego z przepisami techniczno-budowlanymi, zawartymi w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1225 z późn. zm.). Zdaniem organu odwoławczego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji PINB z dnia 16 kwietnia 2025r. nr PINB.5160.4.2025.JK zabrakło dokonanej powyżej analizy zgodności zatwierdzanego projektu budowlanego z przepisami prawa. Nie daje to jednak podstaw do wydania decyzji ostatecznej w trybie art. 138 § 2 k.p.a., gdyż zgromadzony materiał dowodowy jest kompletny. Jednocześnie organ I instancji dokonywał takiej analizy, o czym świadczy przywołane powyżej postanowienie z dnia 19 kwietnia 2024 r., nr NB.I.5160.51.2020.MB, nakazujące inwestorom poprawić przedłożony projekt. W odpowiedzi na zarzuty zawarte w odwołaniu z dnia 26 kwietnia 2025 r. L. B., a także odpowiadając na wystąpienia strony z dnia 18 maja 2025 r. i z dnia 3 czerwca 2025 r., organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzja z dnia 12 września 2023 r., nr WOP.7721.93.2023.MM, tutejszego organu jest ostateczna, a jej wykonanie nie zostało wstrzymane na etapie postępowania sądowo-administracyjnego. Zatem brak jest podstaw prawnych do czasowego zaprzestania prowadzenia postępowania naprawczego. Z kolei w kwestii wpływu zawisłości sprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym na to postępowanie, PWINB wypowiedział się w ostatecznym postanowieniu z dnia 24 lipca 2025r. nr WOP.7721.36.2025.MM. Także wszczęcie postępowania wznowieniowego o nr WOP.771.1.3.2025.MW, które obecnie jest zawieszone, nie powoduje, że objęta nim decyzja ostateczna nie istnieje w obiegu prawnym. Bezpodstawny jest zatem zarzut skarżącego, że poprzez dalsze prowadzenie postępowania, zostało naruszone prawo strony do wniesienia skargi na decyzje administracyjne do sądu administracyjnego. PWINB stwierdził też, że w orzecznictwie administracyjnym niekwestionowany jest pogląd, że tryb odwoławczy ma pierwszeństwo przed trybem nadzoru, obejmującym między innymi stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 k.p.a., co wynika z faktu, iż organ odwoławczy ma szersze uprawnienia orzecznicze. W ocenie organu odwoławczego, E. S. pozostaje inwestorem w rozumieniu przepisów ustawy Prawo budowlane. Zasadnym jest zatem, aby procedura naprawcza w trybie art. 50-51 tej ustawy, dotycząca istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, była prowadzona z udziałem obojga uczestników procesu budowlanego. Należy przy tym podkreślić, że przepis art. 48 w/w ustawy, właściwy przy samowolnej realizacji obiektu budowlanego lub jego części, nie ma w niniejszej sprawie zastosowania, co zostało przesądzone na poprzednich jej etapach. Zdaniem organu odwoławczego, stosownie do art. 36a ust. 2 P.b., organ administracji architektoniczno-budowlanej uchyla decyzję o pozwoleniu na budowę, w przypadku wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 w/w ustawy. Umożliwienie dokończenia inwestycji należy do właściwości organów nadzoru budowlanego, co wynika z art. 83 ust. 1 przywołanej ustawy. Błędne jest stanowisko skarżącego w opisywanej kwestii odnośnie kompetencji organów administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego. PWINB podkreślił też, że przedmiot postępowania w niniejszej sprawie został określony w sposób jednoznaczny, na poprzednich jej etapach, jako odrębny budynek, zlokalizowany na odrębnej nieruchomości gruntowej, a nie część innego budynku, podzielonego czy stanowiącego współwłasność inwestorów i skarżących. Kwestionowanie tego faktu i domaganie się uzyskania dokumentów, które nie istnieją (ze zniesienia współwłasności), jest bezpodstawne. Zagadnienie to zostało także poruszone w uzasadnieniu do wyroku Sądu Okręgowego w Białymstoku z dnia 16 stycznia 2025 r., sygn. I C 824/21, który skarżący L. B. dostarczył do organu odwoławczego przy piśmie z dnia 18 maja 2025 r. Dodatkowo, w ocenie organu odwoławczego, ze zgromadzonego materiału dowodowego, w tym dokumentów przedłożonych przez strony postępowania, nie wynika, aby bryła budynku pp. S. naruszała granice nieruchomości pp. B.. Odpowiadając na zarzut niezgodności lokalizacji budynku na działce nr ew. gr. [...] przy ul. B. [...] w Białymstoku z przepisami warunków technicznych w zakresie zbliżenia do granicy mniejszej niż 3m, PWINB wyjaśnił, że zarzut ten nie jest uzasadniony. Należy przypomnieć, że pierwotne pozwolenie na budowę dopuszczało taką lokalizację, a ponadto budynek posiada odpowiednie zabezpieczenie przeciwpożarowe, co zostało wyczerpująco ujęte w zatwierdzanym projekcie budowlanym zamiennym. W kwestii uprawnień osoby, która w niniejszej sprawie sporządzała ekspertyzę, PWINB wypowiedział się w decyzji ostatecznej z dnia 12 września 2023 r., nr WOP.7721.93.2023.MM (str. 7) oraz w odpowiedzi z dnia 19 października 2023 r. do WSA w Białymstoku na skargę p. L. B. na w/w decyzję. Na koniec PWINB, w odpowiedzi na wystąpienie L. B. z dnia 3 czerwca 2025 r. wyjaśnił, że organy administracji publicznej wydając rozstrzygnięcie merytoryczne opierają się na dowodach, które odzwierciedlają określone fakty. W niniejszej sprawie brak jest dowodów wskazujących na - wymagający decyzji nakazowej - zakres uszkodzeń ścian, zlokalizowanych przy granicy nieruchomości, od strony działki inwestorów. Z kolei zebrany materiał dowody świadczy, że ściana budynku pp. B., od strony zewnętrznej, po zakończeniu inwestycji będzie zabezpieczona w sposób należyty. Jednocześnie zatwierdzany projekt przewiduje rozcięcie fragmentu ściany fundamentowej łączącej budynki, co stanowi odpowiedź na zarzut skarżącego, zawarty w w/w wystąpieniu. Skargę na powyższą decyzję, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wniósł L. B., w której zarzucił naruszenie: 1. art. 97 § 4 k.p.a., gdyż wydana została pomimo, iż nie ma rozstrzygnięcia co do skargi kasacyjnej NSA w Warszawie sygn. akt II OSK 1436/24 od wyroku WSA w Białymstoku z dnia 05 stycznia 2024 r. sygn. akt II SA/Bk 793/23, które rozstrzygnie kwestie sporne, jak np. naruszenie przez inwestorów przepisów Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz brak prawa inwestorów do całkowitej rozbiórki wynikający z art. 4 ustawy Prawo Budowlane itd. 2. art. 156 § 1 ust. 6 k.p.a. w powiązaniu z art. 4 ustawy Prawo budowlane, gdyż zezwala inwestorom na wznowienie prac budowlanych pomimo, że Sąd Okręgowy w Białymstoku w wyroku z dnia 16 stycznia 2025 r., sygn. akt I C 824/21 stwierdził, że E. S. nie była właścicielem działki [...] w Białymstoku a tym samym, zgodnie z art. 4 ustawy Prawo budowlane nie miała i nie ma dalej prawa niczego budować na działce [...] w Białymstoku a w związku z unieważnieniem pozwolenia na budowę i projektu budowlanego wszelkie prace dotąd wykonane straciły oparcie w dokumentacji. Art. 28 ustawy Prawo budowlane zabrania budowy bez pozwolenia na budowę. 3. art. 51 § 3 Prawa budowlanego, który stwierdza, że tylko w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - organ nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego a nie w przypadku naruszenia art. 28 § 1 przez inwestorów. 4. art. 156 § 1 ust. 6 k.p.a. w powiązaniu z art. 22 § 2 oraz art. 22 § 3 ust. 5 ustawy o własności lokali, który stanowi, że nie można rozebrać części budynku wielorodzinnego bez uzyskania zgody wszystkich współwłaścicieli, gdyż czynność ta wykracza poza zakres zwykłego zarządu. Jako współwłaściciel nie wyraziłem zgody na przecięcie budynków i fundamentu je łączącego co zatwierdzają obie decyzje ani nie wyraziłem zgody na całkowitą rozbiórkę połowy budynku na działce [...] w Białymstoku w 2016 r. 5. art. 156 § 1 ust. 2 k.p.a., gdyż obie decyzje zostały wydane w postępowaniu zawieszonym wcześniejszą decyzją PWINB w Białymstoku z dnia 25 lutego 2025 r. nr WOP.771.1.3.2025 zawieszającą z urzędu postępowanie administracyjne zakończone decyzją z dnia 12 września 2023 r. do czasu zakończenia postępowania przed NSA w Warszawie w sprawie mojej skargi kasacyjnej, a decyzja z dnia 25 lutego 2025 r. nr WOP.771.1.3.2025.MW wznawiająca zakończone postępowanie administracyjne nr NB.1.5160.51.2020.MP w sprawie istotnych odstępstw od udzielonego pozwolenia na budowę podczas rozbudowy części budynku wielorodzinnego znajdującej się na działce [...] w Białymstoku wstrzymuje bieg postępowania od tego terminu oraz wcześniejszą decyzję ostateczną o nakazaniu sporządzenia projektu zamiennego. 6. art. 78 § 1 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a., gdyż w/w decyzje wydano nie uwzględniając mego wniosku o nakazanie dostarczenia przez inwestorów wyroku o zniesieniu współwłasność budynku mieszkalnego położonego na działkach [...] oraz [...] w Białymstoku, Projektu przebudowy budynku wielorodzinnego na dwa niezależne oraz zgody Prezydenta Białegostoku na taka przebudowę . Ma to istotne znaczenie dla określenia charakteru nielegalnej rozbiórki. Brak zniesienia współwłasności powoduje, że inwestorzy zgodnie z art. 4 ustawy Prawo budowlane nie mieli prawa do budynku a tym samym do całkowitej rozbiórki jego połowy bez mojej zgody . Zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Należy nakazać rozbiórkę oraz doprowadzenie budynku do stanu pierwotnego a nie sporządzenia projektu zastępczego. 7. art. 156 § 1 ust. 2 k.p.a. gdyż : - obie decyzje nie uwzględniają sprzeciwu Wydziału architektury Urzędu Miejskiego w Białymstoku z 2016 r. zabraniającego budowy nowego budynku po granicy a tylko w odległości trzech metrów od niej i całkowitej rozbiórki części starego budynku na działce [...]. Zgodnie z art. 49b ust. 1 ustawy P.b. organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej; - obie decyzje nie uwzględniają przepisu Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie zabraniającego budowy nowego budynku po granicy i wyższego o ponad dwa metry od mojego na styku obu budynków jak i użycia palnego styropianu do izolacji ściany oddzielenia p.poż.; - obie decyzje zezwalają na wznowienie robót budowlanych osobie bez prawa do działki [...] w Białymstoku – E. S. pomimo, że zabrania tego art. 4 ustawy P.b.; - obie decyzje nie uwzględniają faktu, iż M. S. był tylko współwłaścicielem budynku i zgodnie z art. 4 ustawy P.b. nie miał prawa bez mojej zgody rozebrać całkowicie połowy budynku; - obie decyzje nie uwzględniają art. 79 w powiązaniu z art. 73 ustawy P.b. nakazującego inwestorom naprawy zniszczeń spowodowanych katastrofą budowlaną i doprowadzenia dawnej ściany działowej do parametrów ściany zewnętrznej, fakt spowodowania zniszczeń stwierdził PINB Powiatu Grodzkiego podczas oględzin w 2016 r.; - obie decyzje nie uwzględniają art. 78 § 1 k.p.a. gdyż postanowienie Sądu Rejonowego w Białymstoku z dnia 23 października 2023 r. w sprawie rozgraniczenia przywraca stan prawny z 1995 r. i przesuwa granicę pomiędzy działkami [...] oraz [...] w Białymstoku o około 0,5 metra w stronę działki [...]. Powoduje to, iż część nowego budynku znajduje się na mojej działce a mapa do celów projektowych straciła ważność bo jest nieaktualna, a tym samym projekt zastępczy stracił ważność. Nigdy nie wyraziłem zgody by budynek inwestorów wybudowany na mojej działce. Dawna ściana działowa dzieląca budynek na dwie części stała się punktem granicznym a inwestorzy zgodnie z ustawą Prawo Geodezyjne stali się odpowiedzialni za usunięcie spowodowanych przez nich zniszczeń w tej ścianie. 8. art. 156 § 1 ust. 7 k.p.a. gdyż obie decyzje poświadczają nieprawdę co do faktów i przepisów, są oszustwem, gdyż zostały podjęte bez dokumentów, które wszystkie winny znajdować się w NSA w Warszawie w związku ze skargą kasacyjną, wobec tego PWINB w Białymstoku kłamie, że są wszystkie dostępne i na ich podstawie wydano obie decyzje albo nie wysłał ich wszystkich. 9. art. 32 ust. 4a ustawy P.b., zgodnie z którym nie wydaje się pozwolenia na budowę w przypadku rozpoczęcia robót budowlanych z naruszeniem przepisu art. 28 ust. 1 ustawy P.b . W tym przypadku budowa nowego budynku jest bez pozwolenia. 10. art. 47 ust. 3 ustawy P.b. poprzez nienakazanie inwestorom naprawy zniszczeń w pozostałej części budynku na działce [...] w Białymstoku. Wszelkie działania obu Nadzorów Budowlanych mają na celu jedynie ochronę inwestorów przed odpowiedzialnością za oszustwo przy uzyskaniu pozwolenia na budowę, odpowiedzialnością za nielegalną rozbiórką, budowy nowego budynku niezgodnie z przepisami , spowodowania zagrożenia dla życia mojego i mojej rodziny, gdyż rozbiórkę prowadzono koparką, zatwierdzenia projektu zastępczego budynku, który stanowi zagrożenie mojemu poprzez pozostawienie palnego styropianu do izolacji ściany oddzielenia p.poż , negowanie faktu , że pozwolenie na budowę wydano dla budynku wielorodzinnego, którego tylko połowa znajdowała się na działce [...], a po jej rozbiórce część budynku na działce [...] w Białymstoku straciła byt prawny i budowa nowego budynku była prowadzona bez pozwolenia i projektu co stanowi zatem samowolę budowlaną. Wypełnia to przestępstwo poplecznictwa zgodnie z art. 239 Kodeksu Karnego i winno być ścigane w oparciu o art. 252 § 1 KK. Dotyczy to pracowników obu organów Nadzoru Budowlanego. Dalej skarżący zarzucił poświadczenia nieprawdy w decyzji PWINB w Białymstoku z 25 lipca 2025 r.: 1. Nieprawdą jest, że kiedykolwiek stwierdziliśmy, że zniesiono współwłasność i zawiadomiliśmy PINBPG w Białymstoku, iż na działce [...] w Białymstoku prowadzona jest przebudowa budynku mieszkalnego niezgodnie z pozwoleniem. Zawiadomiliśmy, że nielegalnie rozebrano połowę budynku, którego jesteśmy współwłaścicielami. Pan Stachurski kpi sobie z prawa nakazując mi dostarczyć nieistniejące dokumenty potwierdzające zniesienie współwłasności, jednocześnie kłamie, że takie dokumenty istnieją. 2. Kłamstwem jest, iż w 2016 r. inspektorzy PINBPG w Białymstoku nie stwierdzili zamiany wełny mineralnej przewidzianej w projekcie do izolacji ściany oddzielenia p-poż na styropian. Nakazali jego wymianę na wełnę co nie zostało dokonane do dzisiaj. Stanowi to o obowiązku nakazu rozbiórki nowego budynku na działce [...] w Białymstoku w oparciu o przepisy ustawy P.b. 3. Poświadczeniem nieprawdy jest fakt, iż ZPWINB Wiesław Stachurski przemilcza fakt, iż w 2016 r. Wydział Architektury Urzędu Miejskiego w Białymstoku wyraził sprzeciw co do możliwości budowy nowego budynku przy granicy i rozbiórki całkowitej części budynku na działce [...] w Białymstoku. Stanowi to, iż zgodnie z ustawą P.b. inwestorzy powinni dostać decyzję o rozbiórce nowego budynku a nie sporządzenie projektu zamiennego. 4. Nieprawdą jest, że nie stwierdzono uszkodzeń powstałych w wyniku nielegalnej rozbiórki w ścianie konstrukcyjnej oraz działowej mojej części budynku, stwierdzono pęknięcia w ścianie konstrukcyjnej oraz działowej dzielącej budynek wielorodzinny na dwie części, dodatkowo naruszono spoistość ściany działowej ze ścianą konstrukcyjną od strony ogrodu. Nie mogliśmy sami naprawić uszkodzeń po wybudowaniu nowego budynku, gdyż nie mamy dostępu do ściany działowej, inwestor sam przyznał się do spowodowania uszkodzeń lecz naprawę przewidział po zakończeniu budowy. Pomimo naszych wniosków z 2016 r. PINBPG nie nakazał inwestorom naprawy uszkodzeń do czego zobowiązuje go ustawa P.b. , brak nakazu usunięcia uszkodzeń w 2016 r. utrudnia ich naprawę obecnie. 5. Kłamstwem jest, że ściana nowego budynku na styku obu budynków od strony ogrodu nie jest wyższa od mojego o ponad 2 metry. Dokumentuje to zdjęcie jak i fakt ten został przedstawiony inspektorom PWINB podczas oględzin. Przez 8 lat PWINB wydawał decyzje bez oględzin czyli nie widząc stanu rzeczywistego. Projekt państwa S. wbrew kłamstwom inż. H. nie przewidywał ściany wyższej od mojej o 2 metry. 6. Poświadczeniem nieprawdy jest fakt, iż pan Wiesław Stachurski przemilcza fakt, iż WSA w Białymstoku wyrokiem z dnia 10 grudnia 2019 r. unieważnił dotychczasowe ustalenia obu nadzorów i nakazał przeprowadzenie postępowania administracyjnego od początku. Straciły ważność dotychczasowe ustalenia PIMBPG w Białymstoku, że budowa na działce [...] prowadzona jest zgodnie z prawem i przepisami. 7. Kłamstwem jest, że ściana działowa budynku wielorodzinnego została wykonana niezgodnie z warunkami technicznymi dla ściany działowej. Ściana dzieliła budynek na dwie części a nie na dwa niezależne budynki bo nie zniesiono współwłasności budynku, nigdy nie miała być ścianą konstrukcyjną. Dodatkowo na lewo od komina ma tylko 12 cm, została wykonana z cegły rozbiórkowej, zawierała szczeliny, które uszczelniłem pianką montażową by nie zalewało mi mojej części budynku. Ten odcinek ściany budowali dziadkowie M. S. Projekt państwa S. zakładał doprowadzenie ściany do grubości 24 cm. Do dnia dzisiejszego nie wykonano tego, nie nakazuje tego projekt zastępczy. Dodatkowo naruszono spoistość tej ściany ze ścianą konstrukcyjną podczas rozbiórki. 8. Kłamstwem jest, iż przepisy nie zabraniają użycia styropianu do izolacji ściany oddzielenia p.poż. To, że styropian jest do dzisiaj dokumentuje zdjęcie odkrywki dokonanej przez osobę powołaną przez inwestorów jak i ustalenia powołanego przez nas rzeczoznawcy, który stwierdził obecność styropianu dokonując odwiertów. 9. Kłamstwem jest, że obaj inżynierowie byli uprawnieni do sporządzenia ekspertyz budowlanej i p.poż. Nie byli rzeczoznawcami, którzy są uprawnieni do sporządzania ekspertyz. Dodatkowo inż. K. nie miał wykształcenia w specjalności ochrona p.poż i nie był uprawniony do sporządzenia opinii p.poż a co dopiero ekspertyzy p.poż. Autor Ekspertyzy Technicznej budynku zastępczego dalej nie jest rzeczoznawcą i nie jest uprawniony do sporządzenia ekspertyzy technicznej a jedynie opinii. Jego opinia to stek kłamstw, pojawił się u nas tylko raz by nam oznajmić, że niczego nie będzie sprawdzał, nigdy z nami nie uzgodnił swoich ustaleń a tym samym nie zezwolił na sprostowanie tych kłamstw i wyjaśnienie niejasności. Nieprawdą jest, że PINBPG w Białymstoku miał prawo wydać decyzję z dnia 16 kwietnia 2025 r. zatwierdzającą projekt budowlany zamienny gdyż : - decyzja o nakazaniu sporządzenia projektu zastępczego jest nieprawomocna bo została zaskarżona skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z uwagi na nieprawdziwe fakty w niej przedstawione i pominięcie innych istotnych jak np. wybudowanie nowego budynku przy granicy, wyższego ponad dwa metry od starej części, pozostawienie styropianu w izolacji ściany oddzielenia p-poż. pomimo nakazu o jego wymianie na wełnę mineralną, nielegalna rozbiórka bez posiadania prawa do budynku, - wydanie przez PWINB w Białymstoku decyzji WOP. 771.1.3.2025. MW z dnia 25 lutego 2025 r. o wznowieniu postępowania administracyjnego odnośnie istotnych odstępstw od projektu i pozwolenia na budowę, zakończonego decyzją z dnia 12 września 2023 r. blokuje wcześniejszą decyzję ostateczną o nakazaniu sporządzenia projektu zamiennego a decyzja z dnia 25 lutego 2025 r. zawieszającą z urzędu postępowanie w sprawie istotnych odstępstw przez inwestorów na budowie do czasu ogłoszenia wyroku NSA w Warszawie w sprawie skargi kasacyjnej blokuje możliwość zatwierdzenia projektu zastępczego jak i wydanie nowego rozstrzygnięcia merytorycznego. 10. Nieprawdą jest, że wcześniejsze ustalenia PINBPG w Białymstoku do dnia 10 grudnia 2019 r. są ważne. Zostały unieważnione wyrokiem WSA w Białymstoku dnia 10 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Bk 696/19, nakazującym przeprowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie istotnych odstępstw na rozbudowie części budynku mieszkalnego położonego na działce [...] w Białymstoku od początku. Tym samym unieważniono kłamstwa : - że istniały dwa niezależne budynki - że nie było nieprawidłowości podczas rozbudowy - że inwestorzy mieli prawo rozebrać całkowicie część budynku bez zniesienia współwłasności - że wymieniono styropian użyty do izolacji ściany oddzielenia przeciwpożarowego na wełnę mineralną - że inwestorzy nie są odpowiedzialni za uszkodzenie pozostałej połowy budynku należącej do mnie i wiele innych. 11. Nieprawdą jest, że mój budynek ocieplony jest wełną mineralną o grubości 20 cm , ocieplony jest styropianem. Nie istnieje przepis jak kłamie Wiesław Stachurski, zezwalający na pozostawienie styropianu do izolacji ściany oddzielenia p-poż. Zezwala jedynie na możliwość nie wyprowadzenia ściany oddzielenia p-poż o ponad 30 cm ponad lico ścian przyległych budynków jeśli oba budynki są ocieplone niepalną wełną mineralną. 12. Nieprawdą jest, iż odkrywka wykonana w dniu 21 lutego 2023 r. przedstawia nową ławę fundamentową. Przedstawia wylewkę wykonaną pod ścianę działową w 1995 r. W wyroku z 2019 r. WSA w Białymstoku nakazał przeprowadzanie wszelkich czynności z moim udziałem, obie ekspertyzy i odkrywka zostały wykonane bez mojego udziału o czym pan S. zapomniał wspomnieć. Stąd ekspertyzy poświadczają nieprawdę bo nie mogłem ich zablokować przed powstaniem. Pan S. przemilcza też fakt, iż ekspertyza budowlana została sporządzona przez pana H. na podstawie rozmowy z inwestorami a nie wykonanych ekspertyz i badań. 13. Nieprawdą jest, iż roboty prowadzono w sposób nie zagrażający bezpieczeństwa ludzi. Rozbiórkę prowadzono koparką w zamieszkałym budynku, prowadzący rozbiórkę M. S. nie miał uprawnień budowlanych. 14. Nieprawda jest, że prawo działa wstecz. Budowę nowego budynku na działce [...] zakończono w 2017 r., o czym znowu pan Stachurski zapomniał wspomnieć. Przy okazji zapomniał wspomnieć, że milczącą zgodą PINBPG w Białymstoku zatwierdził zakończenie budowy pomimo, że trwało postępowanie przed NSA w Warszawie a budynek nie został dokończony. Np. nadal nie ma balustrad na balkonach. W związku z powyższym budowę należy rozpatrywać zgodnie z Ustawą Prawo Budowlane w brzmieniu z 2016 roku i zgodnie z przepisami wtedy obowiązującymi. Jak wiadomo wyrok NSA i WSA unieważniły obie decyzje kończące postępowanie i nakazano przeprowadzenie postępowania od początku. 15. Kłamstwem jest, że należy wydać decyzję analogiczną z zaskarżonym. Nie wzięto pod uwagę Rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich posadowienie, nie wzięto pod uwagę treści prawomocnych wyroków Sądu Okręgowego (w części dotyczącej E. S.) i Sądu Rejonowego w Białymstoku przywracającą stan prawny ustanowiony w 1995 r. co do granicy. O tym, że budynek nie spełnia przepisów p-poż. i posadowiony jest po granicy a nie w odległości 3 metrów od niej, nie naprawiono zniszczeń spowodowanych nielegalna rozbiórką, prowadzoną bez posiadania prawa do budynku już pisałem jak i wydano decyzję zatwierdzającą decyzję organu I stopnia pomimo wcześniejszej decyzji o wstrzymaniu postępowania administracyjnego do czasu wyroku NSA w sprawie skargi kasacyjnej. Dodatkowo skarżący zarzucił, że: 1. Decyzją Prezydenta Miasta Białegostoku cofnięto inwestorom pozwolenie na rozbudowę i unieważniono projekt budowlany z 2016 r. Wszystkie wykonane prace przy budowie nowego budynku straciły oparcie w dokumentacji, dodatkowo brak pozwolenia na budowę zgodnie z art. 28 ustawy P.b. wyklucza możliwość wznowienia prac budowlanych. 2. Nowy budynek wybudowano niezgodnie z przepisami bo przy granicy a nie w odległości 3 (trzech ) metrów od niej i wyższy o ponad dwa mety od starego na styku budynków, nowy budynek z pozostawionym styropianem w izolacji ściany oddzielenia po-poż. stanowi zagrożenie mojemu. 3. Stwierdzenie przez Sąd Okręgowy w Białymstoku, że tylko M. S. posiadał prawo do działki, powoduje, że E. S. nie miała i nie ma prawa niczego budować na działce [...] w Białymstoku, co stanowi art. 4 ustawy P.b. 4. Przywrócenie przez Sąd Rejonowy w Białymstoku granicy pomiędzy działkami [...] i [...] w Białymstoku do stanu prawnego ustanowionego w 1995 r. poprzez przesunięcie granicy o około 0,5 metra na stronę działki inwestorów. Czyni to mapę do celów projektowych bezwartościową a budynek częściowo znajduje się na mojej działce. Bezwartościowy jest też zatwierdzony projekt. 5. Kłamstwem jest też stwierdzenie w protokole z oględzin, iż wypełnienie pęknięć w moim budynku od środka akrylem oraz pomalowanie stanowi naprawę uszkodzeń w moim budynku. Zdjęcie będące załącznikiem numer 5 do wcześniejszego wniosku dokumentuje wykonanie naprawy szczeliny w ścianie nośnej za pomocą styropianu przez inwestora, jak i fakt zastosowania palnego styropianu do izolacji ściany oddzielenia p-poż. między innymi pomieszczenia kotłowni. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji (jej unieważnienie) oraz wstrzymanie jej wykonania do czasu rozpoznania przez NSA skargi kasacyjnej w sprawie II OSK 1436/24. Skargę na powyższą decyzję, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, złożyła również E. B., w której wniosła: 1) o unieważnienie zaskarżonej decyzji z 25 lipca 2025 r., 2) o unieważnienie poprzedzającej decyzji PINB z 16 kwietnia 2025 r., 3) o unieważnienie zaskarżonej decyzji i zwrócenie projektu zamiennego dla jego autora, celem usunięcia błędów i nieprawidłowości wskazywanych przeze mnie w obu etapach postępowania administracyjnego, 4) o unieważnienie zaskarżonej decyzji i nakazanie PWINB weryfikacji, czy wszystkie roboty budowlane widoczne na gruncie, faktycznie wykonane przez Inwestorów, zostały uwzględnione w projekcie zamiennym, czego PWINB 28 maja 2025 r. kategorycznie odmówił, - w szczególności w zakresie wejścia na nieruchomość Państwa B. i rozbiórki komina, który stanowi główny element konstrukcyjny budynku wielorodzinnego i który w całości stanowi naszą własność. Co podnosiliśmy na gruncie w maju 2025 r., - w szczególności w zakresie całkowitej rozbiórki przez Inwestorów ściany działowej, wybudowanej przez Z. S. w czerwcu 1995 r., na potrzeby sądowego podziału budynku na lokale mieszkalne, która to ściana rozdziela lokale mieszkalne rodzin B. i S.. Co podnosiliśmy na gruncie w maju 2025 r., - w szczególności w zakresie całkowitej rozbiórki dwóch nadproży okiennych, które częściowo znajdą się na naszej nieruchomości, tym samym stanowią naszą własność i stanowią element konstrukcyjny naszego lokalu mieszkalnego. Co podnosiliśmy na gruncie w maju 2025 r., - w szczególności w zakresie przecięcia i rozbiórki przez Inwestorów sześciu ścian nośnych, które stanowiły element konstrukcyjny naszego lokalu mieszkalnego i częściowo znajdowały się na naszej nieruchomości. Co podnosiliśmy na gruncie w maju 2025 r., - w szczególności w zakresie rozbiórki i przebudowy przez Inwestorów dachu znajdującego się na działce rodziny B., który przynależał do naszego lokalu mieszkalnego. Ze szczególnym uwzględnieniem krokwi przeciętych przez M. S. i obicia dachu. Co podnosiliśmy na gruncie w maju 2025 r., - w szczególności w zakresie przecinania przez Inwestorów stropów piętra i poddasza, w części w której znajdowały się one na naszej nieruchomości i rozbiórki przez Inwestorów ścian działowych na których konstrukcyjnie były oparte stropy naszego lokalu mieszkalnego. 5) o nakazanie PWINB weryfikacji, czy wszystkie zmiany wprowadzone w trakcie robót budowlanych, względem projektu budowlanego z 26 czerwca 2016 r. - dla którego wydano pierwotne nieostateczne pozwolenie na budowę z 15 lipca 2016 r., zostały wykazane w projekcie zamiennym, czego PWINB na gruncie, 28 maja 2025 r. odmówił, - w szczególności w zakresie stosowanych materiałów, min. wszystkie stropy miały być drewniane, by nie zwiększać obciążenia gruntu, - w szczególności w zakresie wymiarów budynku, lokal mieszkalny Państwa S. po rozbudowie i nadbudowie miał mieć 9,96m szerokości (od strony ogrodu), nie więcej niż 7,2m wysokości i być 0,5m węższy od naszego lokalu mieszkalnego, - w szczególności w zakresie robót rozbiórkowych i ścian, które miały zostać pozostawione a faktycznie zostały rozebrane; 6) o nakazanie PWINB wykonania pomiaru istniejącego budynku wielorodzinnego, który był przez Inwestorów rozbierany i przebudowywany, co na gruncie 28 maja 2025 r. PWINB kategorycznie odmówił, - tak jak wskazaliśmy na gruncie zapadł już prawomocny wyrok w sprawie własności budynku, zgodnie z wyrokiem 6,23m oryginalnego budynku wielorodzinnego z 1938 r. stanowi naszą własność, - tak jak wielokrotnie wskazywaliśmy w czasie postępowania zgodnie z wyrokami WSA z 2018 r. i NSA z 2020 r. 6,15m budynku + 0,06 ocieplenia z 1996 r. stanowi naszą własność; 7) o nakazanie PWINB ponowienia pomiarów nowego budynku wykonywanych przez PINB, które zostały przeniesione do akt postępowania z 2020 r., czego na gruncie 28 maja 2025 r. PWINB odmówił, - zgodnie z projektem budowlanym i pozwoleniem na budowę budynek inwestorów ma mieć, od strony ogrodu (zachodniej) nie więcej niż 9,96m, - zgodnie z projektem budowlanym i inwentaryzacją z 2015 r. wykonanie budynku dłuższego niż 10,02m spowoduje przekroczenie granicy nieruchomości, - tak jak wskazał PINB ściana budynku, od strony ogrody, biegnąca równolegle do części rodziny B. ma być dwuwarstwowa. PINB wskazał, że zgodnie z pozwoleniem na budowę na ścianie istniejącej, do pozostawienia, od strony B. (od strony północnej), w wewnętrznej przerwie dylatacyjnej między lokalami mieszkalnymi, należy dać wełnę mineralną grubości 20cm, natomiast na tej samej ścianie, od strony południowej należy dać styropian 5cm i do styropianu pustak gazobetonowy grubości 24cm. Tym samym grubość ściany lokalu mieszkalnego Państwa S. będzie wynosiła 20cm (wełna) +12cm (cegła) +5cm (styropian) +24cm (gazobeton), stąd łącznie 61cm, - zgodnie z projektem budowlanym lokal mieszkalny Inwestorów ma być, od strony ogrodu ok. 0,5m węższy od naszego lokalu mieszkalnego, - zgodnie z pozwoleniem na budowę maksymalna wysokość budynku po rozbudowie i nadbudowie, licząc od powierzchni gruntu (czyli od strony ogrodu, gdzie znajdowało się główne wejście) to 7,2m; 8) o nakazanie PWINB stosowania stanu prawnego zgodnego z datą prowadzenia robót budowlanych, jak i zgodnego z prawomocną decyzja z 29 listopada 2016 r. NB.I.5141.36.2016.HK, gdy stwierdzono, że roboty budowlane prowadzone są niezgodnie z pozwoleniem na budowę i gdy zgodnie z ustawą P.b. roboty budowlane zostały wstrzymane, do czasu dostarczenia opinii autora projektu stwierdzającej, że odstępstwa od projektu są nieistotne i dokumentacji aktualnej projektowej zaktualizowanej o zmiany wprowadzone w czasie robót budowlanych. Jednocześnie zgodnie ze stanem prawnym ustawy P.b. z 2016 r., jak i z uwagi na obowiązujący wzór zgłoszenia zakończenia, z uwagi na stwierdzone w 2016 r. odstępstwa od pozwolenia na budowę, Inwestorzy muszą wystąpić o pozwolenie na użytkowanie, - przypominamy, że roboty budowlane zostały rozpoczęte przez Inwestorów w sierpniu 2015 r., prawie rok przed otrzymaniem przez Inwestorów nieostatecznego pozwolenia na budowę: (-) na gruncie 28 maja 2025 r. datę rozpoczęcia robót budowlanych dokumentował L. B. inwentaryzacją budynku z września 2015 r., (-) w pismach dodatkowo powoływaliśmy się na zdjęcia z września 2015 r., które jednoznacznie wskazują, że roboty budowlane trwają i są już w zaawansowanym etapie; 9) o nakazanie Inwestorom wykonania pełnej dokumentacji projektowej, tak jak przy ubieganiu się o pozwolenie na budowę, a nie tylko dokumentacji różnić względem projektu zamiennego z października 2016 r. Zarówno PINB i PWINB odmówili nałożenia na Inwestorów obowiązku wykonania pełnej dokumentacji projektowej, dokumentującej wszystkie wykonane roboty budowlane, - w szczególności PINB i PWINB odmówił, mimo naszych licznych wniosków, nałożenia na Inwestorów obowiązku wykonania mapy do celów projektowych. Taki dokument nigdy w przeszłości nie był wykonywany (istnieje jedynie mapa do celów projektowych z grudnia 2015 r., która dotyczy zamiaru budowlanego wybudowania całkowicie nowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego nr ew. 1669, po całkowitej rozbiórce południowej części wspólnego budynku wielorodzinnego nr 500, która to mapa została w całości odrzucona z uwagi na odrzucenie projektu z 4 kwietnia 2016 r. (który dotyczył wybudowania nowego budynku). Dla zamiaru budowlanego rozbudowy i nadbudowy nigdy nie wykonywano żadnej dokumentacji geodezyjnej, jako że Inwestorzy wnioskiem z 8 lipca 2016 r. wystąpili o nieostatecznie pozwolenie na budowę, w trybie natychmiastowym, z uwagi na zagrożenie zdrowia i mienia, nie przekładając kompletnej dokumentacji projektowej (jako że nie jest ona prawnie wymagana w sytuacji zagrożenia zdrowia i mienia), - w szczególności nałożenie na Inwestorów obowiązku przedłożona ekspertyzy pożarowej dla budynku istniejącego, który był rozbierany i przebudowany, co zarówno PINB i PWINB odmówił mimo licznych naszych wniosków. Bieżąca ekspertyza pożarowa całkowicie pomija budynek istniejący który był rozbierany i przebudowywany i została wykonana jedynie dla nowego budynku jednorodzinnego wolnostojącego. Mimo, że w przypadku bliskiej styczności budynków ekspertyza pożarowa musi być wykonywana dla obu budynków; 10) o uwzględnienie stanowisk skarżącej z pism z dnia 10 lutego 2025 r., z dnia 28 maja 2025 r., z dnia 17 czerwca 2025 r. 11) o unieważnienie decyzji z 25 lipca 2025 r. i nakazanie PWINB weryfikacji, czy wszystkie roboty budowlane wykonane przez Inwestorów w czasie robót budowlanych prowadzonych od sierpnia 2015 r., które są widoczne na gruncie lub na zdjęciach załączanych do akt sprawy, zostały uwzględnione w projekcie zamiennym. PWINB, po przybyciu na grunt, odmówił weryfikowania czy roboty budowlane, widoczne na gruncie, faktycznie wykonane przez Inwestorów, zostały uwzględnione w projekcie zamiennym, w szczególności: a) wskazaliśmy roboty budowlane wykonane przez Inwestorów, związane z rozbiórką i przebudową komina i żądaliśmy weryfikacji czy zostały one uwzględnione w projekcie zamiennym, b) wskazaliśmy, że Inwestorzy całkowicie rozebrali ścianę z czerwca 1995 r., z podziału budynku na lokale mieszkalne, która rozdzielała lokale mieszkalne, a która miała zostać pozostawiona, nie zgadzaliśmy się na ich rozbiórkę, i żądaliśmy weryfikacji czy zostały one uwzględnione w projekcie zamiennym, c) wymieniliśmy pozostałe 6 ścian nośnych, które stanowiły element konstrukcyjny naszego lokalu mieszkalnego, a które zostały rozebrane przez Inwestorów, nie zgadzaliśmy się na ich rozbiórkę i żądaliśmy weryfikacji czy zostały one uwzględnione w projekcie zamiennym. W szczególności wnosiliśmy czy prawidłowo oznaczono ściany istniejące, które miały zostać pozostawione, a faktycznie zostały rozebrane, d) wskazaliśmy, że Inwestorzy całkowicie rozebrali dwa nadproża okienne, mimo że znajdują się one częściowo na naszej nieruchomości, i stanową element konstrukcyjny naszego lokalu mieszkalnego i wnosiliśmy o weryfikację czy zostały one uwzględnione w projekcie zamiennym, e) wskazywaliśmy wykonane przez Inwestorów, w czasie robót budowlanych, roboty ziemne związane z podnoszeniem gruntu od frontu budynku, zmianą kierunku spadku budynku jak i obniżeniem gruntu do 40 cm na ogrodzie, f) wskazaliśmy że zmieniono materiały, w szczególności stropy miały być drewniane by nie obciążać gruntu, jak i stosowano styropian zamiast wełny i nie został on usunięty, co potwierdza odkrywka. Wnosiliśmy o weryfikację czy zmiany zostały uwzględnione w projekcie zamiennym, 12. Jako że parterowy budynek gospodarczy o numerze ewidencyjnym [...] istniał w ewidencji gruntów i budynków w czasie robót budowlanych, i w czasie robót budowlanych Inwestorzy: - skuli podłogi parterowego budynku gospodarczego nr ew. [...] - skuli i usunęli fundamenty parterowego budynku gospodarczego nr ew. [...] - wykonali roboty ziemne, związane ze zmianą wysokości gruntu pod budynkiem [...] jak i zmianą kierunku pochylenia gruntu w miejscu gdzie znajdował się budynek gospodarczy nr ew. [...], żądamy zwrotu projektu dla architekta - autora projektu zamiennego i nakazanie mu uwzględnienia wykonanych przez Inwestorów robót budowlanych związanych z rozbiórką budynku gospodarczego nr ew [...], a) przypominamy, że dach i większa część ścian budynku gospodarczego nr ew. [...] została już rozebrana w 2005 r., jednak fundamenty i podłoga pozostały a budynek nigdy nie został usunięty z ewidencji gruntów i budynków, stąd powoduje zamieszanie w sprawie, b) położenie parterowego budynku gospodarczego [...] było w czasie postępowania dokumentowane mapami zasadniczymi i zdjęciami lotniczymi. Przy czym, tak jak wskazywaliśmy na mapie ewidencyjnej obowiązującej w 2016 r., gdy trwały roboty budowlane, numer [...] parterowego budynku gospodarczy jest błędnie przypisany do dobudówki z czerwca 1995r. (ganek lokalu mieszkalnego inwestorów, który styka się ze wspólnym budynkiem wielorodzinnym). 13. Wnoszę o unieważnienie decyzji z 25 lipca 2025 r. i zwrot projektu dla architekta, jako że zgodnie z treścią projektu został on przygotowany dla decyzji z 29 listopada 2016 r. NB.I.5141.36.2016.HK, stwierdzającej że roboty budowlane są prowadzone z mało istotnymi odstępstwami, która zgodnie z ustawą prawo budowlane w stanie prawnym z 2016 r. wstrzymała wykonywanie robót budowlanych. Autor projektu podkreśla na wstępie projektu, w jego opisowej części, że podziela opinię, że roboty budowlane prowadzone na podstawie pozwolenia na budowę z 15 lipca 2016 r. z nieistotnymi odstępstwami, co zostało wyeliminowane z obrotu prawnego przez wyrok NSA z 28 czerwca 2019 r., a) prawomocny wyrok stwierdza, że odstępstwa są Istotne i powoduje że Inwestorzy muszą przygotować pełną dokumentację projektową, tak jak przy ubieganiu się o pozwolenie na budowę, a nie "aktualizację poprzednie projektu o różnice" tak jak wykonał to autor projektu zamiennego, b) tak jak podkreślaliśmy w czasie obu etapów postępowania administracyjnego zgodnie z ustawą opinie i projekt zamienny wskazujący że roboty budowane są prowadzone z "mało istotnymi odstępstwami" może wykonać tylko i wyłącznie autor projektu, c) NSA podkreślił że roboty budowlane nie było prowadzone na podstawie pozwolenia na budowę z 15 lipca 20l6 r. jako że: - powolnienie na budowę nie zakłada żadnych robót rozbiórkowych - budowa zakłada pozostawienie elementów istniejących, które inwestorzy rozebrali - rozbiórka elementów istniejących i wykonanie nowego budynku nie stanowi rozbudowy przebudowy i nadbudowy, stąd prace prowadzono bez pozwolenia na budowę. d) należy mieć także na uwadze, że projekt budowlany z 26 czerwca 2016 r. został wykonany dla wspólnego budynku wielorodzinnego, który był przez Inwestorów rozbierany i przebudowywany, w którym to budynku znajduje się lokal mieszkalny rodziny B.. Nowy budynek mieszkalny, wzniesiony został przez Inwestorów sąsiednio do budynku istniejącego, tym samym sąsiednio do budynku dla którego wydano pierwotne pozwolenie na budowę. 14. Wnoszę o unieważnienie decyzji z 25 lipca 2025 r., jako że projekt budowlany nie zawiera mapy do celów projektowych wykonanej przez uprawnionego geodetę, jak i nigdy takiej mapy nie wykonywano (wykonywanie mapy do celów projektowych wymaga zgłoszenia). Dodatkowo na mapkach załączonych do projektu, wykonanych przez M. S., naniesiono przebieg granicy który nie występuje i nigdy nie występował w żadnej dokumentacji geodezyjnej - jedynym dokumentem który przedstawia taki przebieg jest rysunek M. S., wykonany odręcznie o tytule "wypis z mapy ewidencyjnej" który nie pochodzi z żadnych zasobów geodezyjnych, a) tak jak wielokrotnie wskazywaliśmy w czasie obu postępowań, nanoszenie przebiegu granicy w sposób widoczny na mapkach wykonanych przez M. S., załączonych do projektu, został zabroniony przez WSA w 2018 r. i NSA w 2020 r., b) żądamy unieważnienia zaskarżonej decyzji i nakazania Inwestorom wykonania mapy do celów projektowych, jako że jeszcze nigdy jej nie wykonywano (mapa z grudnia 2015 r. nie ma zastosowania, jako że dotyczy ona wykonania całkowicie nowego budynku jednorodzinnego o numerze ewidencyjnym 1669 i zamiaru budowlanego budowy nowego budynku jednorodzinnego wolnostojącego. Projekt na budowę nowego budynku z 4 kwietnia 2016 r. nie ma żadnych cech wspólnych z projektem na rozbudowę i nadbudowę z 26 czerwca 2016r.). 15. Analogicznie jak w czasie obu etapów postępowania wnoszę o unieważnienie decyzji z 25 lipca 2025 r. z uwagi na fakt, że zarówno autor projektu zamiennego jak i PWINB odwołują się w swoich decyzjach do projektu zamiennego z października 2016 r., który to projekt wykonał osobiście M. S., a nie do projektu z 26 czerwca 2016 r., dla którego wydano 15 lipca 2016 r. nieostateczne pozwolenie na budowę. Wnoszę o zabronienie PWINB i PINB powoływania się na projekt zamienny z października 2016 r. 16. Analogicznie jak w czasie obu etapów postępowania wnoszę o unieważnienie decyzji z 25 lipca 2025 r. z uwagi na fakt że zarówno autor projektu zamiennego jak i PWINB powołują się na dokumentację geodezyjną utworzoną w listopadzie 2017 r. w ramach aktualizacji mapy ewidencyjnej i aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, wykonaną w ramach sfałszowanego przez M. S. zgłoszenia zakończenia budowy. Dokumentacja ta nie istniała w 2016 r. gdy prowadzono roboty budowlane i gdy wstrzymano roboty budowlane po decyzji stwierdzającej, że są one prowadzone niezgodnie z pozwoleniem na budowę. Dokumentacja geodezyjna ze zgłoszenia zakończenia budowy, z listopada 2017r. jak wielokrotnie podkreślaliśmy w czasie postępowania, jest: a) usunięta z obrotu prawnego z uwagi na poprzedzający wyrok NSA z 28 czerwca 2019 r. b) została złożona w czasie gdy roboty budowlane były wstrzymane na skutek decyzji z listopada 2016r. c) została złożona w czasie gdy roboty budowlane trwały - roboty budowlane częściowo były kończone jeszcze w 2020r (np. balkony, poręcze), znaczna część robót przypada na 2019 r. zwłaszcza uprzątanie terenu. d) 3 prawomocne wyroki sądów w tym 2 NSA stwierdziły, że nowy przebieg granicy z listopada 2017 r. jest sprzeczny z aktualnym stanem prawnym i nakazały wznowienie granicy do stanu prawnego, czyli do stanu z poprzedniej aktualizacji mapy ewidencyjnej w 2004 r. e) dokumentacja geodezyjna z listopada 2017 r. jest całkowicie sprzeczna z projektami budowlanymi z czerwca i lipca 2016 r, co szczegółowo udokumentowaliśmy w trakcie postępowania. f) dokumentacja geodezyjna z listopada 2017 r. jest całkowicie sprzeczna z mapą ewidencyjną, która obowiązywała w 2015 r. i 2016 r., gdy trwały roboty budowlane, co szczegółowo udokumentowaliśmy w trakcie postępowania. g) mapa ewidencyjna z listopada 2017 r., biorąc pod uwagę zeznaniami autora pierwotnego projektu T. O., który na piśmie i na przesłuchaniu wskazał, że nie kontaktował się z Inwestorami po 26 czerwca 2016 r. (poza krótką wizytą już w 201 7r.), jak i podkreślił, że wykonywał wszystkie dokumenty na podstawie aktualnej mapy ewidencyjnej (z uwagi na niską dokładność mapy zasadniczej), została wykonana osobiście przez M. S. Tzn. M. S. osobiście wykonał projekt zamienny z października 2016 r., jak i wszystkie załączone do tego projektu mapy. Na gruncie w maju 2025 r. przekazaliśmy dla PWINB projekt, który otrzymał od M. S.kierownik budowy, jest on całkowicie sprzeczny z projektem z 26 czerwca 2016 r. - dla którego wydano nieostateczne pozwolenie na budowę jak i wygląda prawie identycznie jak odrzucony projekt na budowę nowego budynku jednorodzinnego wolnostojącego z 4 kwietnia 2016 r. W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie. Zarządzeniem z dnia 12 września 2025 r., na podstawie art. 111 § 1 p.p.s.a. połączono obie sprawy w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia. W dniu 27 września 2025 r. skarżący L. B. złożył pismo, w którym odniósł się do odpowiedzi na skargę. Postanowieniem z dnia 5 listopada 2025 r. odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. NSA wyrokiem z dnia 11 września 2025 r., w sprawie II OSK 1436/24, oddalił skargi kasacyjne od wyroku WSA w Białymstoku z dnia 5 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Bk 793/23, w sprawie ze skargi L. B. na decyzję PWINB z dnia 12 września 2023 r., nr WOP.7721.93.2023.MM, w przedmiocie sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego. W dniu 7 stycznia 2026 r. Główny Urząd Nadzoru Budowlanego wszczął postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji PWINB z dnia 25 lipca 2025 r., nr WOP.7721.36.2025.MM. W dniu 4 maja 2026 r. skarżący złożył pismo procesowe, w którym wskazał siedemnaście zagadnień, na które winien odpowiedzieć organ. W piśmie procesowym z dnia 12 maja 2026 r. organ ustosunkował się do pytań skarżącego z jego pisma z dnia 4 maja 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skargi nie zasługują na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie, z punktu widzenia kryterium legalności, jest decyzja PWINB z dnia 25 lipca 2025 r., nr WOP.7721.36.2025.MM, utrzymująca w mocy decyzję PINB z dnia 16 kwietnia 2025 r., nr PINB.5160.4.2025.JK, którą zatwierdzono projekt budowlany zamienny budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr ew. [...], obręb [...] S., przy ul. B. [...] w Białymstoku, udzielono pozwolenia na wznowienie robót budowlanych oraz nałożono na inwestorów obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 418; dalej: "P.b.") oraz ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471). Przedmiotowa inwestycja realizowana była bowiem na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej w dniu 15 lipca 2016 r., a więc przed wejściem w życie wskazanej nowelizacji, która weszła w życie z dniem 19 września 2020 r. Jednocześnie postępowanie naprawcze prowadzone było już po wejściu w życie tej ustawy. Zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy nowelizującej do spraw uregulowanych ustawą – Prawo budowlane wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowelizacji stosuje się przepisy dotychczasowe. Natomiast zgodnie z art. 25 ust. 2 tej ustawy do spraw wszczętych po dniu wejścia w życie nowelizacji stosuje się przepisy ustawy – Prawo budowlane w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą. W rozpoznawanej sprawie postępowanie dotyczące istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego zostało wszczęte przed dniem 19 września 2020 r. W konsekwencji organy nadzoru budowlanego zasadnie prowadziły postępowanie naprawcze przy zastosowaniu przepisów Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją z 2020 r., w zakresie, w jakim wynikało to z regulacji intertemporalnych zawartych w ustawie nowelizującej. Jednocześnie decyzje wydawane w toku tego postępowania zapadały już po wejściu w życie tekstów jednolitych ustawy – Prawo budowlane obowiązujących w dacie orzekania. Nie oznacza to jednak, że organy stosowały nowe regulacje w sposób retroaktywny. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięć stanowiły bowiem przepisy art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego, których treść normatywna, relewantna dla niniejszej sprawy, nie uległa zmianie w sposób wpływający na ocenę legalności prowadzonych robót budowlanych i dopuszczalność zastosowanego trybu naprawczego. Należy przy tym podkreślić, że ani skarżący, ani Sąd nie dostrzegają takich zmian stanu prawnego wprowadzonych ustawą z dnia 13 lutego 2020 r., które mogłyby prowadzić do odmiennej kwalifikacji prawnej robót wykonanych przez inwestorów albo wyłączać możliwość zakończenia prowadzonego postępowania w trybie art. 50–51 P.b. Zresztą kwestia dopuszczalności prowadzenia niniejszego postępowania naprawczego w oparciu o przepisy art. 50–51 P.b. była już przedmiotem kontroli sądowej zakończonej prawomocnymi wyrokami WSA w Białymstoku oraz NSA, w tym wyrokiem NSA z dnia 11 września 2025 r., sygn. akt II OSK 1436/24. Skoro sądy administracyjne nie zakwestionowały prawidłowości zastosowanego reżimu prawnego, brak jest podstaw do ponownego badania tej kwestii w niniejszym postępowaniu. Na samym początku zauważenia wymaga, że z akt administracyjnych wynika, że roboty budowlane na działce nr [...] prowadzone były na podstawie decyzji Prezydenta Miasta Białegostoku z dnia 15 lipca 2016 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na wykonanie robót budowlanych polegających na rozbudowie, przebudowie i nadbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego. W toku kontroli przeprowadzonej w 2016 r. organy nadzoru budowlanego stwierdziły odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, w szczególności daleko idącą rozbiórkę istniejącej części budynku, zmianę elementów konstrukcyjnych oraz kwestie związane z izolacją ściany przy granicy z nieruchomością skarżących. Sprawa była następnie przedmiotem kilku postępowań administracyjnych i sądowoadministracyjnych. Po wyroku NSA z dnia 28 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1697/18, oraz po wyroku WSA w Białymstoku z dnia 10 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Bk 696/19, organy były zobowiązane do ponownego zbadania sprawy z uwzględnieniem wskazań wynikających z tych orzeczeń. W szczególności należało ustalić charakter wykonanych robót, ocenić właściwy tryb postępowania naprawczego oraz rozważyć, czy oprócz obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego zachodzi potrzeba nałożenia na inwestorów obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych. W toku ponownie prowadzonego postępowania organy przeprowadziły oględziny, zobowiązały inwestorów do przedłożenia ekspertyz technicznych, w tym ekspertyzy dotyczącej ochrony przeciwpożarowej, a następnie – decyzją z dnia 20 czerwca 2023 r., utrzymaną w mocy decyzją PWINB z dnia 12 września 2023 r. – nałożyły na inwestorów obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego. Legalność tej decyzji została następnie potwierdzona wyrokiem WSA w Białymstoku z dnia 5 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Bk 793/23, a skargi kasacyjne L. B. i E. B. zostały oddalone wyrokiem NSA z dnia 11 września 2025 r., sygn. akt II OSK 1436/24. W dalszym etapie inwestorzy przedłożyli projekt budowlany zamienny. Organ I instancji wezwał do usunięcia stwierdzonych braków i nieprawidłowości projektu, a po przedłożeniu poprawionej dokumentacji przeprowadził oględziny. Ustalono, że układ pomieszczeń budynku inwestorów odpowiada projektowi zamiennemu, a z oględzin elewacji nie wynikały inne nieujęte odstępstwa. Następnie PINB decyzją z dnia 16 kwietnia 2025 r. zatwierdził projekt budowlany zamienny, udzielił pozwolenia na wznowienie robót i nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Decyzję tę utrzymał w mocy PWINB decyzją z dnia 25 lipca 2025 r. Na tym etapie rozważań podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawa i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Zatem w sprawie niniejszej wiążące są ustalania i oceny prawne wyrażone przez NSA w wyroku z dnia 28 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1697/18 oraz wyroku WSA w Białymstoku z dnia 10 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Bk 696/19. Ponadto podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Stąd Sąd orzekający w sprawie niniejszej był związany prawomocnym wyrokiem WSA w Białymstoku z dnia 5 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Bk 793/23 oraz wyrokiem NSA z dnia 11 września 2025 r., sygn. akt II OSK 1436/24 – oddalającym skargę kasacyjną od wyroku w sprawie II SA/Bk 793/23. Oba powyższe wyroki dotyczyły wcześniejszego etapu tego samego postępowania naprawczego, tj. decyzji nakładającej na inwestorów obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego. Z wyroków tych wynika, że zaakceptowano stanowisko, że organy wykonały wytyczne wynikające z wcześniejszych orzeczeń sądowych i że nie doszło do naruszenia art. 153 p.p.s.a. Ponadto podzielono stanowisko, że sprawa mieści się w trybie art. 50–51 P.b., a nie w trybie art. 48 P.b. Znaczenie tych wyroków w sprawie niniejszej jest podwójne. Po pierwsze przesądza, że skarżący nie mogą skutecznie powracać do twierdzenia, iż cała inwestycja powinna zostać zakwalifikowana jako samowola budowlana z art. 48 P.b. To zagadnienie zostało już ocenione i nie podlega ponownemu badaniu w ramach kontroli decyzji zatwierdzającej projekt zamienny. Po drugie w orzeczeniach tych potwierdzono prawidłowość wcześniejszego etapu postępowania naprawczego. Skoro obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego został nałożony zgodnie z prawem, to w niniejszej sprawie kontrola Sądu ogranicza się do oceny, czy organy prawidłowo zbadały przedłożony projekt i zasadnie go zatwierdziły. Sąd nie może na tym etapie ponownie rozstrzygać kwestii, które były już przedmiotem wcześniejszej prawomocnej oceny. Z racji na wielość zarzutów podniesionych w obu skargach, oraz częściowe ich pokrywanie się, Sąd ustosunkuje się do nich odpowiednio je grupując, zaczynając od oceny zarzutów procesowych. W ocenie Sąd nie jest zasadny zarzut, że organy powinny były zawiesić niniejsze postępowanie do czasu rozpoznania przez NSA sprawy II OSK 1436/24. Toczące się postępowanie kasacyjne nie stanowiło bowiem zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Decyzja PWINB z dnia 12 września 2023 r. pozostawała decyzją ostateczną, jej wykonanie nie zostało wstrzymane, a zatem mogła stanowić podstawę dalszego prowadzenia postępowania naprawczego. Nie można utożsamiać wniesienia skargi kasacyjnej z automatycznym wstrzymaniem skutków decyzji administracyjnej ani z obowiązkiem zawieszenia każdego dalszego postępowania pozostającego z nią w związku. Skarżący błędnie przyjmują, że samo oczekiwanie na rozstrzygnięcie NSA blokowało możliwość rozpoznania sprawy o zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego. Również jako niezasadny należy ocenić zarzut skarżących, że wszczęcie oraz zawieszenie postępowania wznowieniowego dotyczącego decyzji z dnia 12 września 2023 r. wstrzymywało możliwość wydania decyzji w niniejszej sprawie. Wszczęcie postępowania wznowieniowego nie eliminuje decyzji ostatecznej z obrotu prawnego. Dopóki decyzja ta nie zostanie uchylona albo zmieniona we właściwym trybie, korzysta z domniemania legalności i wiąże organy administracji. W konsekwencji organy nie naruszyły prawa, prowadząc dalszy etap postępowania naprawczego i oceniając przedłożony projekt budowlany zamienny. Niezasadne są zarzuty skarżących dotyczące naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w postaci niepełnego lub wadliwego zgromadzenia materiału dowodowego. Organy dysponowały obszernym materiałem obejmującym wcześniejsze protokoły kontroli, oględziny, ekspertyzy techniczne, uzupełnienia ekspertyz, dokumentację fotograficzną, projekt budowlany zamienny oraz wyjaśnienia stron. W toku postępowania organ I instancji wezwał inwestorów do poprawienia projektu budowlanego zamiennego, wskazując konkretne nieprawidłowości, a następnie ocenił poprawioną dokumentację. Nie jest też trafne twierdzenie, że organ miał obowiązek prowadzić postępowanie dowodowe aż do potwierdzenia stanowiska skarżących. Obowiązkiem organu było wyjaśnienie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a nie przeprowadzenie wszystkich dowodów żądanych przez stronę, jeżeli okoliczności, których miały dotyczyć, były już dostatecznie wyjaśnione albo pozostawały bez wpływu na wynik sprawy. Sąd nie podziela także stanowiska skarżących, że organy naruszyły przepisy postępowania poprzez nieprzeprowadzenie dowodów dotyczących zniesienia współwłasności, prawa własności i rozgraniczenia. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 51 ust. 4 P.b. nie służy rozstrzyganiu sporów cywilnoprawnych między właścicielami nieruchomości sąsiednich ani ustalaniu skutków czynności prawnych dotyczących własności. Ewentualne roszczenia wynikające z naruszenia własności, współwłasności, przebiegu granicy albo szkody wyrządzonej przy wykonywaniu robót budowlanych mogą być dochodzone przed sądem powszechnym. Nie oznacza to jednak, że organ nadzoru budowlanego, zatwierdzając projekt budowlany zamienny w trybie naprawczym, powinien rozstrzygać o prawach rzeczowych stron. Co istotne jednak, organy administracji były, a Sąd orzekający obecnie jest, związane wcześniejszymi ocenami prawnymi zapadłymi w sprawie. W poprzednich orzeczeniach przesądzono, że budynek na działce nr [...] i budynek skarżących należy traktować jako budynki sąsiednie, choć historycznie stanowiły jeden obiekt konstrukcyjny. Skarżący nie mogli więc skutecznie ponownie konstruować całej sprawy jako dotyczącej rozbiórki części jednego wspólnego budynku, wymagającej zastosowania art. 48 P.b. Sąd nie podziela także zarzutów skarżących, że zostali oni pozbawieni możliwości udziału w oględzinach. Z akt administracyjnych wynika, że organy przeprowadzały oględziny z udziałem stron, a skarżący mieli możliwość przedstawiania stanowisk, zastrzeżeń oraz dokumentacji fotograficznej. W toku postępowania poprzedzającego decyzję z dnia 16 kwietnia 2025 r. przeprowadzono oględziny w dniu 17 stycznia 2025 r. Z kolei w postępowaniu odwoławczym PWINB przeprowadził dodatkowe oględziny w dniu 28 maja 2025 r., obejmujące budynek inwestorów oraz budynek skarżących. Zatem, zdaniem Sądu, nie można skutecznie podnosić zarzutu pozbawienia udziału w postępowaniu w sytuacji, gdy strona była zawiadamiana o czynnościach, brała w nich udział, zgłaszała zastrzeżenia i składała pisma procesowe. Odmienna ocena ustaleń dokonanych podczas oględzin nie oznacza naruszenia art. 10, art. 79 ani art. 81 k.p.a. Nie jest także zasadny zarzut naruszenia art. 84 § 1 k.p.a. przez niepowołanie kolejnego biegłego z urzędu. Organy dysponowały ekspertyzami technicznymi sporządzonymi przez osoby posiadające stosowne uprawnienia. Ekspertyzy te były uzupełniane, a ich autorzy składali wyjaśnienia. Skarżący kwestionowali te opracowania, jednak w znacznej mierze czynili to przez polemikę z ich wnioskami. Sam fakt, że ekspertyza została sporządzona na zlecenie inwestora, nie odbiera jej waloru dowodowego. W postępowaniu naprawczym organ może zobowiązać inwestora do przedstawienia ocen technicznych, ekspertyz i dokumentacji niezbędnej do oceny zgodności robót z prawem. Jeżeli dokument taki został sporządzony przez osobę uprawnioną, jest logiczny, odnosi się do istotnych zagadnień technicznych i nie został skutecznie podważony, organ może oprzeć na nim ustalenia. Kwestia powyższa została omówiona w wyroku NSA w sprawie II OSK 1436/24, gdzie jednoznacznie stwierdzono, że zarówno w toku postepowania administracyjnego jak i przed Sądem I instancji skarżący próbowali podważyć wartość dowodową przedłożonych ekspertyz i wyjaśnień oraz ustalenia z nich wynikające, czynili ro jednak bezskutecznie. Niezłożenie natomiast przez skarżących odpowiednich dowodów na poparcie przedstawionych twierdzeń musiało skutkować brakiem skuteczności podnoszonych przeciwko sporządzonym na potrzeby niniejszego postępowania ekspertyz. W ocenie niniejszego składu Sądu, nie zachodził więc obowiązek powołania kolejnego biegłego tylko dlatego, że skarżący nie zgadzali się z wnioskami ekspertyz. Zdaniem Sądu niezasadny jest zarzut dotyczący naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie decyzji organu odwoławczego przedstawia przebieg postępowania, wskazuje podstawę prawną rozstrzygnięcia, odnosi się do zasadniczych zarzutów odwołania oraz wyjaśnia, dlaczego zatwierdzony projekt budowlany zamienny spełnia wymagania wynikające z Prawa budowlanego i przepisów techniczno-budowlanych. Organ odwoławczy dostrzegł, że uzasadnienie decyzji organu I instancji mogło być bardziej rozbudowane, ale prawidłowo uzupełnił tę argumentację w ramach własnej kontroli instancyjnej. Skoro materiał dowodowy był kompletny, organ odwoławczy nie miał podstaw do uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Również zdaniem Sądu, niezasadne są zarzuty dotyczące poświadczenia przez organy nieprawdy, oszustwa i poplecznictwa. Zarzuty te nie mogły odnieść skutku w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Sąd administracyjny kontroluje legalność decyzji administracyjnej, nie prowadzi natomiast postępowania karnego i nie rozstrzyga o odpowiedzialności karnej urzędników, inwestorów, projektantów ani autorów ekspertyz. Sformułowania o "kłamstwie", "poświadczeniu nieprawdy", "oszustwie" czy "poplecznictwie" nie zastępują zarzutów prawnych. Skarżący nie wykazali, aby organy oparły decyzję na materiale dowodowym oczywiście fałszywym lub aby doszło do takiego naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu niezasadne są także wszystkie zarzuty skarg dotyczące naruszenia prawa materialnego. Najdalej idący zarzut skarżących sprowadzał się do twierdzenia, że inwestorzy nie wykonali robót z istotnymi odstępstwami od pozwolenia na budowę, lecz dopuścili się samowoli budowlanej polegającej na rozbiórce dotychczasowego budynku i wybudowaniu nowego obiektu bez wymaganego pozwolenia. W ocenie skarżących powinno to prowadzić do zastosowania art. 48 P.b. i nakazania rozbiórki. Zarzut ten nie jest zasadny. W niniejszej sprawie roboty budowlane były prowadzone na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 15 lipca 2016 r. W toku wcześniejszych etapów postępowania prawomocnie przesądzono, że sprawa nie podlega trybowi z art. 48 P.b., lecz trybowi naprawczemu z art. 50–51 P.b., właściwemu dla robót wykonanych w sposób istotnie odbiegający od zatwierdzonego projektu budowlanego lub warunków pozwolenia na budowę. To, że zakres odstępstw był znaczny, nie oznacza automatycznie, że pozwolenie na budowę przestało istnieć albo że każdy dalszy etap robót należy kwalifikować jako samowolę z art. 48 P.b. Prawo budowlane przewiduje odrębny tryb naprawczy właśnie na wypadek istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że w wyroku NSA w sprawie II OSK 1436/24 jednoznacznie wskazano, że WSA w Białymstoku (wyrok w sprawie II SA/Bk 696/19) nie podważył ustalonego w sprawie przez organy charakteru spornego obiektu jako budynku mieszkalnego jednorodzinnego, szczegółowo opisał zakres wykonanych przez inwestorów robót budowlanych i nie stwierdził, aby w przedmiotowej sprawie doszło do całkowitej rozbiórki spornego obiektu i wybudowania w jego miejsce nowego. NSA dodał też, że w kontekście powyższego, wiążącego w sprawie stanowiska WSA wszystkie podniesione przez skarżących zarzuty podważające charakter przedmiotowego obiektu, kwalifikację prawną wykonanych robót budowlanych oraz zastosowany przez organy nadzoru tryb postępowania administracyjnego, jawią się jako pozbawione usprawiedliwionych podstaw. Sąd orzekający w sprawie niniejszej, jak już wyżej wskazano, jest powyższym stanowiskiem związany. Wobec powyższego stwierdzić należy, że nie jest zasadny zarzut wadliwego zastosowania art. 51 ust. 4 P.b. Skoro inwestorzy, wykonując roboty, istotnie odstąpili od zatwierdzonego projektu, prawidłowym następstwem wcześniejszej decyzji nakładającej obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego było zbadanie tego projektu, a następnie – po stwierdzeniu jego zgodności z prawem – jego zatwierdzenie. Decyzja z dnia 25 lipca 2025 r. dotyczyła właśnie tego etapu. Organ nie rozstrzygał już, czy należy zobowiązać inwestorów do przedłożenia projektu zamiennego, ponieważ ta kwestia została rozstrzygnięta decyzją z dnia 12 września 2023 r. Kontroli podlegało natomiast to, czy przedłożony projekt może zostać zatwierdzony. Organy prawidłowo uznały, że tak. Jako niezasadny należy również uznać zarzut braku nakazania przez organ wykonania konkretnych robót budowlanych. Skarżący zarzucali, że organy nie nakazały wprost wykonania konkretnych robót, w szczególności naprawy uszkodzeń budynku skarżących, rozłączenia fundamentów, wymiany styropianu na wełnę mineralną, odbudowy ogniomuru, naprawy komina i ściany działowej. Zarzut ten nie jest zasadny. Konstrukcja art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. przewiduje obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego, a wykonanie określonych czynności lub robót budowlanych nakazuje się "w razie potrzeby". Oznacza to, że nie każda sprawa istotnego odstępstwa wymaga jednoczesnego, bezpośredniego nakazania konkretnych robót już w pierwszej decyzji. W sprawach skomplikowanych technicznie, takich jak niniejsza, zakres niezbędnych robót może wynikać z projektu zamiennego i zostać oceniony na etapie jego zatwierdzania. W niniejszej sprawie zatwierdzony projekt przewiduje rozwiązania służące doprowadzeniu obiektu do stanu zgodnego z prawem, w tym odnosi się do kwestii ściany przy granicy, ochrony przeciwpożarowej oraz rozcięcia fragmentu ściany fundamentowej łączącej budynki. Zatem, zdaniem Sądu, skarżący nie wykazali, aby organ zaniechał nałożenia obowiązku, który byłby oczywiście konieczny dla usunięcia stanu niezgodnego z prawem. Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty dotyczące zastosowania styropianu i naruszenia przepisów przeciwpożarowych. Organy dysponowały ekspertyzą z zakresu ochrony przeciwpożarowej, z której wynikało, że ściana budynku inwestorów przy granicy stanowi przegrodę o wymaganej klasie odporności ogniowej, a warstwa styropianu w dylatacji pomiędzy ścianami nie wpływa na warunki pożarowe, ponieważ jest zabezpieczona materiałem niepalnym. W dniu 9 lutego 2022 r. osoba sporządzająca ekspertyzę techniczną wyjaśniła w obecności stron, że "W sytuacji, gdy w dylatacji znajduje się warstwa styropianu, to nie wpływa to na warunki pożarowe, gdyż dostęp do tego styropianu zabezpieczony jest materiałem niepalnym – wełną, ze wszystkich stron". Kwestie powyższe zostały zresztą opisane i ocenione przez NSA w przywołanym już wyroku w sprawie II OSK 1436/24. Skarżący konsekwentnie kwestionowali te ustalenia na tamtym etapie i kwestionują je obecnie. Jednak, jak wskazał NSA, na poparcie swego stanowiska skarżący nie przedstawili takich dowodów specjalistycznych, które nakazywałyby uznać ekspertyzy przyjęte przez organy za nierzetelne lub nieprzydatne. Ani więc w przywołanej sprawie NSA, ani w sprawie niniejszej Sąd nie znajduje podstaw do zastąpienia oceny specjalistycznej zawartej w dokumentacji technicznej własną oceną techniczną skarżących. Zdaniem Sądu nie są także zasadne zarzuty naruszenia przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, w szczególności dotyczące lokalizacji budynku przy granicy, wysokości ściany przy styku z budynkiem skarżących oraz rzekomego wysunięcia elementów budynku na nieruchomość skarżących. Organ odwoławczy zbadał zgodność projektu zamiennego z przepisami techniczno-budowlanymi. Uwzględnił przy tym, że pierwotne pozwolenie na budowę dopuszczało lokalizację budynku w tej części działki, a projekt zamienny przewiduje odpowiednie rozwiązania przeciwpożarowe. Skarżący nie wykazali, aby przyjęte w projekcie rozwiązania naruszały przepisy w sposób uniemożliwiający zatwierdzenie projektu zamiennego. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że skarżący podnoszą w skargach, że przedmiotowy budynek posadowiony jest częściowo na ich działce o nr geod. [...]. Powołują się przy tym na postanowienie Sądu Rejonowego w Białymstoku z dnia 29 września 2023 r. w sprawie II Ns 1350/21 o rozgraniczeniu oraz postanowienie Sądu Okręgowego w Białymstoku z dnia 29 listopada 2023 r. w sprawie II Ca 1271/23, oddalające apelację od tego pierwszego orzeczenia. Dodatkowo na rozprawie w dniu 21 maja 2026 r. skarżący przedłożył m.in. dwie mapy sytuacyjne opracowane w dniu 14 maja 2022 r. przez biegłego sądowego R. F. stanowiące załączniki do jego opinii sporządzonych do sprawy II Ns 1350/21 i obrazujące granice między działkami nr [...] i [...]. Tymczasem, jak wynika z postanowienia rozgraniczeniowego SR w Białymstoku z dnia 29 września 2023 r., rozgraniczenie nastąpiło wg. punktów oznaczonych na szkicu granicznym z dnia 22 maja 2023 r. sporządzonym przez biegłego geodetę K. Ś. (a nie biegłego R. F.) i stanowiącym integralną część tego orzeczenia. Ze sporządzonego w dniu 22 listopada 2023 r. operatu technicznego przez biegłego K. Ś. (k. 86 akt organu odwoławczego), złożonego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego wynika, że granica pomiędzy działkami przebiega wzdłuż ściany zewnętrznej budynku inwestorów. Wobec powyższego zarzuty skarżących o posadowieniu przez inwestorów budynku częściowo na działce skarżących są nieuzasadnione. W nawiązaniu do powyższego zarzutu zauważyć należy, że jak wynika z projektu zamiennego, projekt zagospodarowania terenu został opracowany na podstawie mapy ewidencyjnej pozyskanej z zasobów geodezyjnych z daty 19 września 2023 r. Tymczasem sąd powszechny rozgraniczył nieruchomości skarżących i inwestorów w dnia 29 września 2023 r., a do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego operat techniczny z rozgraniczenia złożono dopiero w dniu 22 listopada 2023 r. Skarżący postawił więc zarzut, że projekt zagospodarowania terenu (w dacie 20 sierpnia 2024 r.) został sporządzony na nieaktualnej mapie. W okolicznościach sprawy, zdaniem Sądu, zarzut ten jest niezasadny. Nawet jeżeli projekt zagospodarowania terenu został sporządzony na mapie pozyskanej przed ujawnieniem wyników rozgraniczenia w państwowym zasobie geodezyjnym, to skarżący powinien wykazać, jaki był przebieg granicy według mapy wykorzystanej przez projektanta, jaki przebieg granicy wynika z rozgraniczenia, jakie są różnice pomiędzy tymi przebiegami oraz przede wszystkim jaki wpływ różnice te wywierają na zgodność inwestycji z przepisami. Samo wskazanie, że mapa była "nieaktualna", nie jest jeszcze wystarczające. Nie każde bowiem uchybienie dokumentacyjne prowadzi do wadliwości decyzji. Konieczne jest wykazanie wpływu tego uchybienia na wynik sprawy. Jeżeli bowiem po rozgraniczeniu budynek inwestorów nadal znajduje się w granicach działki nr [...] (a tak jest, bo wynika to z operatu technicznego z dnia 22 listopada 2023 r. złożonego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego), nie narusza minimalnych odległości i nie zmieniły się parametry zagospodarowania, to zarzut skarżącego ma charakter wyłącznie formalny. Podkreślenia też wymaga, że projekt zamienny sporządzony został w dacie, gdy budynek inwestorów już istniał. Projekt zamienny sporządzany w trybie art. 51 P.b. nie służy wyznaczaniu nowego miejsca lokalizacji budynku. Jego zadaniem jest zinwentaryzowanie stanu istniejącego, wykazanie zgodności obiektu z przepisami, określenie niezbędnych robót dostosowawczych. Jeżeli podczas oględzin organ miał możliwość odniesienia rzeczywistego położenia budynku do aktualnego stanu ewidencyjnego, to sama data pozyskania mapy przez projektanta nie ma zasadniczego znaczenia. Zdaniem Sądu nie jest także zasadny zarzut, że decyzja nie mogła zostać wydana z uwagi na brak prawa E. S. do działki nr [...]. W postępowaniu naprawczym dotyczącym istotnych odstępstw od pozwolenia na budowę organ nadzoru budowlanego działa wobec inwestorów jako uczestników procesu budowlanego. Spory co do tytułu własności, zakresu darowizny czy skutków wyroków sądów powszechnych nie należą do istoty niniejszego postępowania. Podkreślenia także wymaga, że już w wyroku NSA w sprawie II OSK 1436/24 – odnosząc się do tożsamego zarzutu - wyjaśniono, że inwestor wcale nie musi być właścicielem nieruchomości, na której sytuowany jest planowany obiekt (art. 52 P.b.), a jego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane może wynikać z innych tytułów, niż prawo własności. Dodatkowo na rozprawie w dniu 21 maja 2026 r. inwestor E. S. wyjaśniła, że miała zgodę swego męża M. S.- jako właściciela działki nr [...] - aby być razem z nim inwestorem przedmiotowego obiektu budowlanego na przedmiotowej działce. Zdaniem Sądu niezasadny jest też zarzut, że uchylenie przez Prezydenta Miasta Białegostoku decyzji z dnia 15 lipca 2016 r. uniemożliwiało zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego. Uchylenie pozwolenia na budowę nastąpiło w związku z prowadzeniem procedury naprawczej. Wynika to z art. 36a ust. 2 P.b. i nie niweczy samego trybu naprawczego. Przeciwnie, jest elementem tej procedury po stwierdzeniu istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Przyjęcie stanowiska skarżących prowadziłoby do sprzecznego z ustawą wniosku, że uruchomienie procedury naprawczej uniemożliwia jej zakończenie. W ocenie Sądu nie jest też zasadny zarzut, że organ naruszył art. 32 ust. 4a P.b., ponieważ nie wydaje się pozwolenia na budowę w przypadku rozpoczęcia robót z naruszeniem art. 28 ust. 1 P.b. Decyzja wydana w niniejszej sprawie nie jest klasyczną decyzją o pozwoleniu na budowę wydawaną w zwykłym trybie administracji architektoniczno-budowlanej, lecz decyzją organu nadzoru budowlanego wydaną w trybie naprawczym. Do tej decyzji stosuje się reżim art. 51 P.b., a nie wprost reguły dotyczące pierwotnego pozwolenia na budowę. Także jako niezasadny należy uznać zarzut, że organy powinny były na podstawie art. 47 ust. 3 P.b. nakazać inwestorom naprawę zniszczeń w budynku skarżących. Przepis ten nie stanowi samodzielnej podstawy rozstrzygnięcia w niniejszym trybie. Organy badały stan techniczny budynku skarżących, w tym wpływ robót na ściany, fundamenty i elementy przy granicy. Nie stwierdzono uszkodzeń wymagających wydania decyzji nakazowej. Nie oznacza to, że skarżący są pozbawieni ochrony prawnej. Roszczenia o naprawienie szkody wyrządzonej robotami budowlanymi mogą być dochodzone przed sądem powszechnym. Nie mogły one jednak przesądzać o nielegalności decyzji zatwierdzającej projekt zamienny. Jeśli zaś chodzi o zarzuty skarżącej E. B., które nie pokrywają się z zarzutami skarżącego L. B., to w ocenie Sądu również należy ocenić je jako niezasadne. Za główny zarzut jej skargi należy uznać twierdzenie, że zatwierdzony projekt budowlany zamienny nie obejmuje wszystkich robót wykonanych przez inwestorów, a organ odwoławczy odmówił ich zweryfikowania. W tym zakresie skarżąca wskazuje w szczególności na: rozbiórkę komina, rozbiórkę ściany działowej, rozbiórkę nadproży, przecięcie ścian konstrukcyjnych, ingerencję w elementy budynku znajdujące się – zdaniem skarżącej – na jej nieruchomości, inne roboty mające świadczyć o całkowitej rozbiórce pierwotnego budynku. Zarzuty te, w ocenie Sądu, nie zasługują na uwzględnienie. Przedmiotem postępowania prowadzonego na podstawie art. 51 ust. 4 P.b. było ustalenie, czy przedłożony projekt budowlany zamienny doprowadza inwestycję do stanu zgodnego z prawem oraz czy uwzględnia istotne odstępstwa od projektu zatwierdzonego pozwoleniem na budowę. Organy obu instancji przeprowadziły w tym celu oględziny obiektu, analizę projektu zamiennego oraz ocenę dokumentacji technicznej. Zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy ustaliły, że stan budynku odpowiada rozwiązaniom przyjętym w projekcie zamiennym. W szczególności podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 17 stycznia 2025 r. oraz 28 maja 2025 r. nie stwierdzono rozbieżności pomiędzy rzeczywistym układem budynku a dokumentacją projektową. Skarżąca nie przedstawiła natomiast dowodów pozwalających wykazać, że istnieją konkretne elementy wykonanych robót, które rzeczywiście nie zostały ujęte w projekcie zamiennym i które mogłyby mieć wpływ na legalność zaskarżonej decyzji. W konsekwencji zarzut ten stanowi wyłącznie polemikę z oceną organów. Kolejna grupa zarzutów skarżącej sprowadza się do twierdzenia, że inwestorzy dokonali rozbiórki elementów stanowiących własność skarżących, w szczególności: komina, ściany działowej, części nadproży, ścian konstrukcyjnych budynku. Jednakże zarzuty te nie mogły doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 51 ust. 4 P.b. nie służy rozstrzyganiu sporów własnościowych pomiędzy właścicielami sąsiadujących nieruchomości ani ustalaniu, który z elementów budynku stanowi własność określonej osoby. Są to kwestie należące do właściwości sądów powszechnych. Nawet gdyby przyjąć, że określone elementy budynku zostały usunięte bez zgody skarżącej, okoliczność ta sama przez się nie przesądza o nielegalności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny. W postępowaniu tym organy oceniają bowiem zgodność inwestycji z przepisami prawa budowlanego, a nie zasadność roszczeń cywilnoprawnych pomiędzy stronami. Zdaniem Sądu nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty odnoszące się do uszkodzeń budynku należącego do skarżących. Z akt sprawy wynika, że organy wielokrotnie badały tę kwestię. W szczególności podczas oględzin przeprowadzonych przez organ odwoławczy w dniu 28 maja 2025 r. dokonano oceny budynku skarżących pod kątem występowania uszkodzeń ścian obiektu przy granicy z działką inwestorów. W wyniku tych oględzin nie stwierdzono uszkodzeń wymagających wydania decyzji nakazowej. Ustalenia te zostały udokumentowane fotograficznie. Skarżąca nie przedstawiła natomiast ekspertyzy technicznej lub innego specjalistycznego dowodu podważającego ustalenia organów. W konsekwencji brak było podstaw do przyjęcia, że organy naruszyły art. 7, art. 77 § 1 lub art. 80 k.p.a. Również jako niezasadne należy ocenić zarzuty skarżącej dotyczące wiarygodności projektu budowlanego zamiennego. Skarżąca podniosła, że projekt zamienny jest niewiarygodny, ponieważ projektant nie dokonywał wizji lokalnych, a część dokumentacji miała zostać sporządzona przez inwestora. Tymczasem projekt budowlany zamienny został sporządzony przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane. Prawo budowlane nie uzależnia ważności projektu od liczby przeprowadzonych wizji lokalnych ani od sposobu pozyskiwania materiałów pomocniczych przez projektanta. Istotne jest natomiast to, czy projekt spełnia wymagania przewidziane prawem oraz czy odpowiada rzeczywistemu stanowi obiektu. W niniejszej sprawie organy dokonały samodzielnej weryfikacji projektu podczas oględzin i nie stwierdziły rozbieżności pomiędzy projektem a stanem istniejącym. Kolejne zarzuty skarżącej zmierzają do ponownego kwestionowania całej inwestycji. Znaczna część argumentacji skarżącej w rzeczywistości zmierza do wykazania, że inwestycja od początku stanowiła samowolę budowlaną i powinna zakończyć się nakazem rozbiórki. Stanowisko takie pozostaje jednak sprzeczne z oceną prawną wyrażoną w prawomocnych wyrokach wydanych wcześniej w tej sprawie. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 11 września 2025 r., sygn. akt II OSK 1436/24, sprawa podlega rozpoznaniu w trybie art. 50–51 P.b., a nie w trybie art. 48 tej ustawy. NSA podkreślił również związanie organów i sądów wcześniejszymi ocenami prawnymi wynikającymi z art. 153 p.p.s.a. W konsekwencji skarżąca nie może skutecznie podważać zaskarżonej decyzji poprzez ponowne podnoszenie zarzutów dotyczących konieczności nakazania rozbiórki całego obiektu. W ocenie Sądu jako niezasadne należy uznać zarzuty dotyczące rozbiórki komina, ściany działowej, nadproży i ścian nośnych podniesione przez skarżącą E. B.. Zarzuty te zasadniczo pokrywają się z zarzutami skarżącego L. B. i dotyczą twierdzenia, że projekt zamienny nie obejmuje wszystkich rzeczywiście wykonanych robót, w szczególności wejścia na nieruchomość skarżących, rozbiórki komina, ściany działowej, nadproży oraz przecięcia ścian nośnych. Sąd nie podziela jednak tych zarzutów. Organ odwoławczy w toku postępowania przeprowadził oględziny budynku inwestorów i budynku skarżących. Zgromadzony materiał nie potwierdził, aby istniały nieujęte w projekcie zamiennym roboty tego rodzaju, które uniemożliwiałyby jego zatwierdzenie albo wymagały wydania decyzji nakazowej. Skarżąca nie wykazała również, aby wskazywane przez nią elementy konstrukcyjne znajdowały się w takim stanie, który powodowałby zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Nie można również pominąć, że projekt budowlany zamienny ma charakter opracowania technicznego sporządzonego przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane. Jeżeli skarżąca kwestionuje zakres ujętych w nim robót, musi wykazać konkretne braki projektu mające znaczenie prawne, a nie tylko powielać wcześniejsze twierdzenia o nielegalnej rozbiórce całego budynku. W tym miejscu, zdaniem Sądu, podkreślenia wymaga, poruszona już wcześniej, następująca kwestia. Otóż szczególne znaczenie dla rozpoznania niniejszej sprawy ma wyrok NSA z dnia 11 września 2025 r., sygn. akt II OSK 1436/24, którym oddalono skargi kasacyjne L. B. i E. B. od wyroku WSA w Białymstoku z dnia 5 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Bk 793/23. Wyrok ten dotyczył wcześniejszego etapu tego samego postępowania naprawczego, tj. decyzji nakładającej na inwestorów obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego. NSA podzielił stanowisko, że sprawa mieści się w trybie art. 50–51 P.b., a nie w trybie art. 48 P.b. NSA zaakceptował również stanowisko, że organy wykonały wytyczne wynikające z wcześniejszych orzeczeń sądowych i że nie doszło do naruszenia art. 153 p.p.s.a. Znaczenie tego wyroku dla niniejszej sprawy jest zasadnicze. Przesądzono w nim, że skarżący nie mogą skutecznie powracać do twierdzenia, iż cała inwestycja powinna zostać zakwalifikowana jako samowola budowlana z art. 48 P.b. To zagadnienie zostało już ocenione i nie podlega ponownemu badaniu w ramach kontroli decyzji zatwierdzającej projekt zamienny. NSA potwierdził również prawidłowość wcześniejszego etapu postępowania naprawczego. Skoro obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego został nałożony zgodnie z prawem, to w niniejszej sprawie kontrola Sądu ogranicza się do oceny, czy organy prawidłowo zbadały przedłożony projekt i zasadnie go zatwierdziły. Sąd nie może na tym etapie ponownie rozstrzygać kwestii, które były już przedmiotem wcześniejszej prawomocnej oceny. Sąd podziela również wyrażony w uzasadnieniu wyroku NSA pogląd, że polemiczne kwestionowanie opinii i ekspertyz przez stronę nie jest wystarczające do ich skutecznego podważenia, jeżeli strona nie przedstawia materiału o porównywalnym walorze specjalistycznym. W niniejszej sprawie skarżący powielają zarzuty dotyczące opinii technicznych, ochrony przeciwpożarowej, styropianu, uszkodzeń ścian i wpływu robót na budynek sąsiedni, ale nie wykazują, aby organy przyjęły ustalenia oczywiście błędne albo sprzeczne z zasadami wiedzy technicznej. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja PWINB z dnia 25 lipca 2025 r. odpowiada prawu. Organy prawidłowo przyjęły, że sprawa podlega procedurze naprawczej z art. 50–51 P.b. Prawidłowo oceniły przedłożony projekt budowlany zamienny, przeprowadziły niezbędne czynności dowodowe, odniosły się do zasadniczych zarzutów stron i nie naruszyły przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast zarzuty skarżących w znacznej części stanowią powtórzenie argumentów podnoszonych we wcześniejszych etapach sprawy, w tym argumentów dotyczących rzekomej samowoli budowlanej, konieczności zastosowania art. 48 P.b., wadliwości ekspertyz, braku prawa inwestorów do nieruchomości, współwłasności budynku oraz konieczności nakazania rozbiórki. Kwestie te zostały już ocenione w prawomocnych orzeczeniach sądów administracyjnych, w tym w wyroku NSA z dnia 11 września 2025 r., sygn. akt II OSK 1436/24. Pozostałe zaś zarzuty dotyczące kompletności projektu zamiennego, ochrony przeciwpożarowej, uszkodzeń budynku skarżących, przebiegu granicy, rozbiórki komina, ścian, nadproży i innych elementów nie zostały wykazane w sposób pozwalający uznać, że organ zatwierdził projekt sprzeczny z prawem albo że powinien był wydać rozstrzygnięcie nakazowe innej treści. Reasumując, zdaniem Sądu, podniesione w skargach zarzuty okazały się niezasadne, gdyż postępowanie przed organem II instancji zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i należyty, zaś zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie. Zostały także prawidłowo zinterpretowane, mające zastosowanie w sprawie, przepisy. Sąd nie doszukał się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji. B. Romanczuk M.J. Czubkowska M. Leszczyński