II SA/Bk 147/18

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata J. Z. sprawy ze skargi K. P. na pismo Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. z dnia [...] stycznia 2018 r. Nr [...] w przedmiocie współpracy z asystentem rodziny p o s t a n a w i a 1. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.

K. P. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata J. Z. podając, iż prowadzi gospodarstwo domowe z dwójką małoletnich dzieci (2 lata i 1 rok). Skarżąca utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego obecnie tylko ze świadczenia rodzinnego w kwocie 1.000 zł oraz świadczeń "500+" w łącznej kwocie 2.000 zł. Skarżąca nie posiada żadnych nieruchomości, ani też nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Do bieżących wydatków należy zaliczyć opłacenie wynajętego mieszkania w kwocie 250 zł oraz alimentów na rzecz syna w kwocie 150 zł (k. 7-8). Na wstępie należy odnieść się do wniosku skarżącej w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z treścią art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych Niniejsza sprawa dotyczy pomocy społecznej, należy zatem do kategorii spraw wymienionych w powołanym przepisie. W związku z tym, iż skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych tj. nie musi uiszczać tych kosztów w sprawie niniejszej z mocy samej ustawy, postępowanie w tym zakresie jest bezprzedmiotowe i zasadnym jest jego umorzenie (vide postanowienie NSA z dnia 14 czerwca 2013 r. sygn. akt I OZ 482/13 publ. www.cbois.nsa.gov.pl). Dlatego też, na podstawie art. 249 a w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 j.t.), orzeczono jak w punkcie I sentencji. Z uwagi na powyższe wniosek złożony przez skarżącą podlegał rozpoznaniu w części przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika. Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna skarżącej uzasadnia tezę, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego tj. kosztów ustanowienia adwokata. Należy bowiem stwierdzić, iż ze złożonego oświadczenia wynika, że sytuacja materialna skarżącej uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika. Wnioskodawczyni faktycznie uzyskuje dochód ze świadczeń z pomocy społecznej w kwocie 2.000 zł, który musi jej wystarczyć na utrzymanie swoje i dwójki małoletnich dzieci. Skarżąca nie posiada żadnych nieruchomości, zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych i zamieszkuje w wynajętym mieszkaniu. Niewielki comiesięczny dochód wystarcza jej jedynie na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych, które w całości pochłaniają uzyskiwane przez nią dochody. Przedstawione okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu skarżącej w zestawieniu z ponoszonymi wydatkami, a także brak zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania tj. kosztów ustanowienia adwokata w niniejszej sprawie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie. Odnośnie wniosku skarżącej w zakresie ustanowienia adwokata J. Z., to informacyjnie jedynie należy wskazać, że stosownie do treści art. 244 § 3 cytowanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uprawnienie do wyznaczenia wskazanego imiennie przez wnioskodawcę pełnomocnika do reprezentowania go w sprawie niniejszej w ramach przyznanego prawa pomocy przysługuje w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym adwokatem właściwej miejscowo okręgowej radcy adwokatów. Tut. Sąd poinformuje w/w organ samorządu zawodowego o pełnym zakresie wniosku skarżącej. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.