II SA/Bk 1192/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie asesor sądowy WSA Anna Bartłomiejczuk (spr.), sędzia WSA Marek Leszczyński, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 października 2025 r. sprawy ze skargi Miasta Białystok na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Białymstoku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 14 maja 2025 r. nr B. RUT.477.22.2025 w przedmiocie kary pieniężnej za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do wód bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Białymstoku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 24 grudnia 2024 roku numer BI.ZUT.477.20.2024.EH; 2. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Białymstoku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz skarżącego Miasta Białystok kwotę 4.441 (cztery tysiące czterysta czterdzieści jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Zaskarżoną decyzją z 14 maja 2025 r. nr B.RUT.477.22.2025 Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Białymstoku Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie (dalej jako: "Dyrektor RZ GW") utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Białymstoku Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie (dalej jako: "Dyrektor ZZ") z dnia 24 grudnia 2024 r. nr BI.ZUT.477.20.2024.EH wymierzającą Miastu Białystok (dalej jako: "skarżący") administracyjną karę pieniężną w wysokości 28.015,00 zł za korzystanie z wód, tj. odprowadzenie wód opadowych lub roztopowych do wód bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego (ul. Rumcajsa i ul. Cypiska w Białymstoku) w okresie I kwartału 2024 r. Decyzje wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W oświadczeniu złożonym 25 kwietnia 2024 r. do Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Zarządu Zlewni w Białymstoku (dalej jako: "Zarząd Zlewni") skarżący przedstawił dane do ponoszenia opłat za usługi wodne w celu ustalenia wysokości opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych za okres I kwartał u 2024 r. Skarżący zadeklarował w ww. oświadczeniach odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do wód z terenu przy ul. Rumcajsa i ul. Cypiska w Białymstoku, wylot W-89 w Białymstoku w I kwartale 2024r. w ilości 7470 m3. Na podstawie powyższego oświadczenia Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni informacją z dnia 13 maja 2024 r. ustaliło skarżącemu, wysokość opłaty zmiennej za usługi wodne w formie informacji za okres I kwartału 2024 r. w kwocie 5603 zł za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do wód bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Skarżący dokonał terminowo zapłaty przedmiotowej opłaty zmiennej. W dniu 21 sierpnia 2023 r. do Zarządu Zlewni wpłynął wniosek skarżącego o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną - odprowadzanie wód opadowych i roztopowych wylotem urządzeń kanalizacyjnych W-89 zlokalizowanym na działce nr geod. 1655/59 obręb 14 – Pietrasze i dalej do cieku Jaroszówka w rejonie ulicy Cypiska w Białymstoku. Do wniosku dołączono operat wodnoprawny wraz z opisem prowadzenia zamierzonej działalności, pełnomocnictwo, wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uproszczony wypis z rejestru gruntów dla nieruchomości usytuowanych w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód, poświadczenie wniesienia opłaty za wydanie pozwolenia wodnoprawnego. Pismami z dnia 27 grudnia 2023r., 31 stycznia i 7 marca 2024r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku i jednocześnie wezwano go do złożenia stosownych wyjaśnień. Skarżący uzyskał nowe pozwolenie wodnoprawne na korzystanie z przedmiotowej usługi wodnej decyzją Dyrektora ZZ z dnia 7 maja 2024 r. Powyższa decyzja stała się ostateczna 28 maja 2024 r. i od tej daty skarżący korzysta z przedmiotowej usługi wodnej w sposób uprawniony uzyskując prawa oraz obowiązki z niej wynikające. W związku z powyższym, Dyrektor ZZ zawiadomieniem z 18 listopada 2024 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wymierzenia skarżącemu administracyjnej kary pieniężnej za korzystanie z wód tj. za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do wód (ul. Rumcajsa i Cypiska w Białymstoku) bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego w okresie I kwartału 2024 r. Pismem z 26 listopada 2024r. skarżący wniósł o odstąpienie od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej w przedmiotowej sprawie wskazując na okoliczności związane z długim okresem prowadzonego postępowania administracyjnego, który rozpoczął się w dniu 21 sierpnia 2023 r. złożeniem wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego i zakończył się w dniu 28 maja 2024r., tj. datą ostateczności wydanej decyzji udzielającej pozwolenia wodnoprawnego na korzystanie z przedmiotowej usługi wodnej będącej przedmiotem prowadzonego postępowania. Skarżący podniósł, że Miasto Białystok wyłoniło wykonawcę, który opracował operat wodnoprawny i jako pełnomocnik złożył wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną, tj. odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych przedmiotowym wylotem do rzeki Białej. Wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego z dnia 18 sierpnia 2023 r. wpłynął do Zarządu Zlewni 21 sierpnia 2023 r. Dnia 20 grudnia 2023 r. Zarząd Zlewni wystawił wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku oraz złożenia wyjaśnień. Powyższe działanie organu znacznie wydłużyło procedurę uzyskania pozwolenia wodnoprawnego, na co wnioskodawca nie miał wpływu. Następnie skarżący w swoim piśmie powołał się na art. 35 ust. 3 k.p.a., który określa termin załatwienia sprawy i zaznaczył, że wnioskodawca nie mógł przewidzieć, że po złożeniu wniosku 21 sierpnia 2023 r. termin wydania decyzji przedłuży się, a decyzja zostanie wydana 7 maja 2024r. i stanie się ostateczna dopiero 28 maja 2024 r. Decyzją z dnia 24 grudnia 2024 r., wydaną na podstawie art. 472aa ust. 1 pkt 2, ust. 2 i ust. 3 pkt 3 oraz art. 472c w związku z art. 14 ust. 2 i ust. 6 pkt 2 oraz art. 240 ust. 4 pkt 3 lit. c) ustawy z dnia 20 lipca 2017r. Prawo wodne (Dz.U. z 2024r., poz. 1087, dalej w skrócie: "P.w.") oraz art. 104 i 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej jako: "k.p.a."), Dyrektor ZZ wymierzył Miastu Białystok administracyjną karę pieniężną w wysokości 28.015,00 zł za korzystanie z wód tj. odprowadzenia wód opadowych i roztopowych od wód bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego (ul. Rumcajsa i Cypiska w Białymstoku) w okresie I kwartału 2024 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że skarżący korzystał z usługi wodnej polegającej na odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego z terenu przy u przy ul. Rumcajsa, u. Cypiska w Białymstoku w okresie I kwartału 2024 r. Skarżący posiadał wcześniej pozwolenie wodnoprawne na odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do wód z ww. terenu udzielone decyzją Starosty Sokólskiego z 18 stycznia 2013r., które obowiązywało do 31 grudnia 2022r. Biorąc pod uwagę powyższe, organ I instancji stwierdził, że w okresie I kwartału 2024r. skarżący korzystał z przedmiotowej usługi wodnej bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, co podlega zastosowaniu art. 472aa Prawa wodnego, który wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2024 r. Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego wydłużenia procedury uzyskania pozwolenia wodnoprawnego, poprzez między innymi niewłaściwe działanie organu, organ wskazał, że w przepisach Prawa wodnego dotyczących administracyjnych kar pieniężnych nie uwzględniono wykazania braku odpowiedzialności za korzystanie z wód bez pozwolenia wodnoprawnego, jako przesłanki uprawniającej organ do odstąpienia czy też zastosowania ulgi w wymierzeniu administracyjnej kary pieniężnej. Organ dokonał oceny kwestii zaistnienia podstaw odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, o których mowa w art. 189f k.p.a. i uznał, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki zakreślone w przedmiotowym przepisie. Organ odstępuje od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, jeśli wystąpią łącznie dwie przesłanki, tj. waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszenia prawa. Spełnienie tylko jednej z nich nie daje organowi podstaw do zastosowania przepisu art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Organ nie stwierdził wystąpienia okoliczności pozwalających na zastosowanie art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. Końcowo organ wskazał, że kara została wymierzona w wysokości obliczonej zgodnie z art. 472 aa ust. 3 pkt 3 P.w. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Prezydent Miasta Białegostoku zarzucając, że organ błędnie uznał, że w przedmiotowym postępowaniu nie jest możliwe zastosowanie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Wskazał, że w momencie wszczęcia postępowania dotyczącego wymierzenia kary administracyjnej za brak pozwolenia wodnoprawnego w I kwartale 2024 r. prawomocna była już decyzja z 7 maja 2024 r., więc został spełniony warunek zaprzestania naruszenia prawa. Ponadto korzystając z usługi wodnej w okresie braku pozwolenia wodnoprawnego, jak i wcześniej nie stwierdzono wystąpienia szkodliwych skutków mających wpływ na środowisko, zasoby wodne czy osoby trzecie. Odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych następuje w okresie opadów atmosferycznych niezmiennie od momentu wybudowania urządzenia wodnego - wylotu W-89 i nie wpływa tak drastycznie na środowisko jak np. wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. Ponadto, przed zrzutem wód opadowych lub roztopowych przedmiotowym wylotem do rowu, a następnie do cieku Jaroszówka wody podczyszczane są w urządzeniu podczyszczającym, które zgodnie z § 17 ust. 5 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego i warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 1311) jest przeglądane dwa razy w roku oraz w razie potrzeby czyszczone. Oprócz tego w badanych próbkach wody opadowej z wylotu W-89 nigdy nie odnotowano przekroczeń zawartości substancji zanieczyszczających w ilościach przekraczających 100 mg/l zawiesiny ogólnej oraz 15 mg/l węglowodorów ropopochodnych wskazanych w ww. rozporządzeniu. Przedmiotowe korzystanie z wód nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz ustaleń dokumentów, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 1-8 Prawa wodnego. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Białymstoku PGW WP po rozpatrzeniu powyższego odwołania decyzją z 14 maja 2025r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji odwoławczej organ wskazał na zastosowane w sprawie przepisy ustawy Prawo wodne podkreślając, że przepis art. 472aa został wprowadzony do ustawy Prawo wodne ustawą o rewitalizacji rzeki Odry z dnia 13 lipca 2023r. (Dz.U.2023.1963) i wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2024 r. A zatem wszelkie działania niezgodne z przepisami prawa, wymienione w art. 472aa ustawy, które miały miejsce po dniu 1 stycznia 2024 r. albo które wystąpiły przed tą datą i były lub są kontynuowane po dniu 1 stycznia 2024 r., wymagają zastosowania sankcji w postaci administracyjnej kary pieniężnej. Organ II Instancji podkreślił, że skarżący przedłożył w dniu 25 kwietnia 2024 r. do Dyrektora Zarządu Zlewni w Białymstoku PGW WP oświadczenie podmiotu zobowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne w celu ustalenia wysokości opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast. W oświadczeniu wykazano ilość wód opadowych odprowadzonych bez pozwolenia (7470 m3). Na podstawie tego oświadczenia organ informacją z dnia 13 maja 2024 r. ustalił wysokość opłaty zmiennej za usługi wodne w kwocie 5603 zł. W dniu 31 maja 2024 r. podmiot zobowiązany dokonał terminowo zapłaty przedmiotowej opłaty zmiennej i nie kwestionował zasadności czy też wysokości ustalonej opłaty za okres I kwartału 2024r. w trybie reklamacyjnym określonym w art. 273 ust. 1 ustawy. Organ II Instancji podkreślił, że Prezydent Miasta Białegostoku nie skorzystał z możliwości zrzeczenia się prawa do wniesienia odwołania od decyzji wydanej w dniu 7 maja 2024 r., udzielającej na nowy okres pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną polegającą odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych przedmiotowym wylotem W-89 ani nie wystąpił też z prośbą do organu, aby ten zrzekł się prawa do wniesienia odwołania od decyzji udzielającej uprawnień, co wpłynęłoby na skrócenie korzystania z usługi wodnej bez wymaganego prawem pozwolenia wodnoprawnego, a tym samym na wysokość administracyjnej kary pieniężnej Organ podkreślił, że przepis art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. wymaga dla odstąpienia od nałożenia kary spełnienia kumulatywnie dwóch przesłanek; znikomej wagi naruszenia oraz zaprzestania naruszenia prawa. W rozpoznawanej sprawie skarżący, czego organ nie kwestionuje, z własnej inicjatywy dopełnił ostatecznie obowiązku uzyskania właściwego pozwolenia wodnoprawnego a więc należy uznać, że doszło do zaprzestania naruszenia prawa. Tym niemniej waga naruszenia prawa nie jest znikoma. Jest bowiem faktem bezsprzecznie udowodnionym, iż w okresie od 1 stycznia 2023 r. do 27 maja 2024 r. skarżący nie legitymował się pozwoleniem wodnoprawnym na usługę wodną polegającą na odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych wylotem W-89 i miał tego świadomość. Zgodnie z oświadczeniem o ilości wód odprowadzonych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, które złożone zostało w dniu 13 maja 2024 r., wystawiona została informacja o wysokości opłaty zmiennej, która nie została zareklamowana. Organ odwoławczy podkreślił znaczenie pozwolenia wodnoprawnego stanowiącego instrument służący zarządzaniu zasobami wodnymi, ograniczający wolność korzystania z wód lub gruntów z uwagi na interes publiczny w celu ochrony zasobów wodnych przed zanieczyszczeniami oraz niewłaściwą i nadmierną eksploatacją. Skarżący w przeszłości dysponował pozwoleniem wodnoprawnym na szczególne korzystanie z wód polegające na odprowadzaniu wód opadowych wylotem W-89, udzielonym decyzją Starosty Sokólskiego z dnia 18 stycznia 2013r. Ww. pozwolenia udzielono na podstawie ówcześnie obowiązującej ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne do dnia 31 grudnia 2022r. W trakcie obowiązywania ww. pozwolenia zmieniły się przepisy regulujące gospodarkę wodną - weszła w życie obecnie obowiązująca ustawa Prawo wodne, która zmieniła kwalifikację odprowadzania wód opadowych i roztopowych ze szczególnego korzystania z wód na usługę wodną. Jednakże dotychczas udzielone pozwolenia wodnoprawne nie straciły ważności. Prezydent Miasta Białegostoku, jako podmiot, który w szczególności winien działać zgodnie z przepisami prawa, powinien był - stosownie do treści art. 414 ust. 2 ustawy Prawo wodne - w terminie co najmniej 90 dni przed upływem obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego, wystąpić do właściwego organu Wód Polskich o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania posiadanego pozwolenia wodnoprawnego ewentualnie wystąpić z wnioskiem o udzielenie nowego pozwolenia wodnoprawnego odpowiednio wcześniej, tak aby uniknąć korzystania z usługi wodnej w sposób bezprawny, czego jednak nie uczynił. Wniosek o udzielenie nowego pozwolenia wodnoprawnego na przedmiotową usługę wodną złożony został do Dyrektora Zarządu Zlewni w Białymstoku PGW WP dopiero pismem z 18 sierpnia 2023r. Dodatkowo obarczony był brakami formalnymi, które nie pozwoliły na wszczęcie postępowania i wymagał dokonania szeregu uzupełnień oraz złożenia dodatkowych wyjaśnień przez skarżącego. Postępowanie administracyjne w ww. sprawie zakończone zostało decyzją Dyrektora Zarządu Zlewni w Białymstoku PGW WP z dnia 7 maja 2024 r., która ostateczna stała się 28 maja 2024r. Organ zauważył, iż w sytuacji, gdyby wniosek był w pełni kompletny, organ właściwy w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego mógłby w krótszym czasie zakończyć prowadzone postępowanie. Podkreślenia przy tym wymaga fakt, iż wnioskodawca w trakcie toczącego się postępowania nie skorzystał z przysługującego mu z art. 37 Kpa prawa do wniesienia ponaglenia. Nie ulega zatem wątpliwości, iż podmiot zobowiązany przez ponad 1,5 roku korzystał z przedmiotowej usługi wodnej bez wymaganego prawem pozwolenia wodnoprawnego nie dochowując obowiązku wskazanego wprost w ustawie. Skarżący w okresie od 1 stycznia 2023r. do 28 maja 2024 r. nie legitymując się pozwoleniem na przedmiotową usługę wodną (a z niej korzystając), nie ponosił opłaty stałej, wynikającej z art. 271 ust. 1 pkt 3 lit a) ustawy, czym naraził Skarb Państwa na straty - brak opłaty za 2023 i cześć 2024 roku. Reasumując, organ odwoławczy nie dopatrzył się naruszenia przez organ I instancji przepisów k.p.a., ani innych przepisów proceduralnych. W skardze wniesionej do tut. Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję Miasto Białystok, reprezentowane przez Prezydenta, zarzuciło decyzji naruszenie: - art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez błędne (niekompletne) ustalenie stanu faktycznego i nieuwzględnienie istotnych okoliczności sprawy, - art. 189 f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez nie odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej pomimo istnienia przesłanek umożliwiających taką decyzję. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz umorzenie postępowania lub uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ewentualnie o stwierdzenie nieważności obu decyzji. Wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Uzasadniając powyższe zarzuty skarżący wskazał, że Miasto Białystok w celu zaprzestania naruszenia prawa i uzyskania pozwolenia wodnoprawnego wyłoniło wykonawcę, który na podstawie zawartej umowy z 18 kwietnia 2023 r. oraz udzielonego pełnomocnictwa z dnia 28 kwietnia 2023 r. opracował operat wodnoprawny i złożył wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną. Wniosek wpłynął do Zarządu Zlewni 21 sierpnia 2023 r., a dopiero 27 grudnia 2023 r. Zarząd Zlewni wystawił wezwanie do uzupełniania braków formalnych wniosku i wyjaśnień. Działanie organu znacząco wydłużyło procedurę uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Gdyby wezwanie wystosowano zgodnie z 64 § 2 k.p.a., a nie dopiero po czterech miesiącach od jego złożenia, a decyzja zostałaby wydana w terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a. mogłaby się uprawomocnić znacznie wcześniej. Skarżący zauważył także, że ustawa z dnia 13 lipca 2023 r. o rewitalizacji rzeki Odry, która wprowadziła w Prawie wodnym administracyjne kary pieniężne obowiązujące od 1 stycznia 2024 r. została ogłoszona w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej 22 września 2023 r. Należy zaznaczyć, że wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego został złożony znacznie wcześniej. Skarżący podkreślił, że w momencie wszczęcia postępowania dotyczącego wymierzenie kary administracyjnej za brak pozwolenia wodnoprawnego w I kwartale 2024 r. decyzja z 7 maja 2024 r. była już prawomocna, więc został spełniony warunek zaprzestania naruszenia prawa. Zdaniem skarżącego organ I instancji zignorował okoliczności, które mogłyby przemawiać na korzyść skarżącego tj. znaczne przedłużanie postępowania o wydanie decyzji w sprawie pozwolenia wodnoprawnego. Skarżący zwrócił uwagę, że aby stwierdzić ciężar gatunkowy naruszenia prawa należałoby każdą sytuację rozpatrywać indywidualnie, biorąc pod uwagę wszystkie zaistniałe okoliczności oraz wszelkie istotne przesłanki tj. czy w 2024 r. podczas braku obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego wystąpiły szkodliwe skutki mające negatywny wpływ na środowisko/zasoby wodne/osoby trzecie, rodzaj usługi wodnej pod względem ryzyka wystąpienia możliwych skutków dla środowiska/ zasobów wodnych (np. czy usługa wodna dotyczy np. odprowadzania do wód opadowych lub roztopowych, wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi, czy poboru wód podziemnych lub powierzchniowych), czy usługa wodna narusza ustalenia wynikające z innych aktów i przepisów prawa, na jakim etapie jest procedura uzyskania pozwolenia wodnoprawnego, czy w przeszłości wystąpiły okoliczności mające negatywny wpływ na środowisko/zasoby wodne/osoby trzecie, czy realizowane są inne obowiązki wynikające z przepisów prawa. Skarżący zwrócił uwagę na fakt, że korzystając z usługi wodnej w momencie braku pozwolenia wodnoprawnego, jak i wcześniej, nie stwierdzono wystąpienia szkodliwych skutków mających wpływ na środowisko, zasoby wodne czy osoby trzecie. Odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych następuje w okresie opadów atmosferycznych niezmiennie od momentu wybudowania urządzenia wodnego i nie wpływa tak negatywnie na środowisko jak np. wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. Ponadto przed zrzutem wód opadowych lub roztopowych przedmiotowym wylotem do rowu, a następnie do cieku Jaroszówka wody podczyszczane są w urządzeniu podczyszczającym. Oprócz tego w badanych próbkach wody opadowej z wylotu W-89 nigdy nie odnotowano przekroczeń zawartości substancji zanieczyszczających w ilościach przekraczających 100 mg/l zawiesiny ogólnej oraz 15 mg/l węglowodorów ropopochodnych wskazanych w ww. rozporządzeniu. Dodatkowo podczas prowadzonego postępowania dotyczącego uzyskania pozwolenia wodnoprawnego, jak i wcześniej, przedmiotowe korzystanie z wód nie naruszało ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz ustaleń dokumentów, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 1-8 ustawy Prawo wodne. Skarżący w dniu 25 kwietnia 2024r. złożył do Zarządu Zlewni oświadczenie podmiotu obowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne w celu ustalenia wysokości opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast. Ponieważ okres obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego nie obejmował dni od 1 stycznia 2024 r. do 31 marca 2024 r., złożone zostało oświadczenie odpowiadające stanowi faktycznemu. Skarżący stwierdził, że naruszenie przepisów wynikające z braku pozwolenia wodnoprawnego w tym okresie nie nastąpiło z jego winy, a było wynikiem opieszałości organu. Obie opłaty zmienne, ustalone przez organ pierwszej instancji, zostały uiszczone w terminie. Zdaniem skarżącego, biorąc pod uwagę ww. argumenty, brak przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego w I kwartale 2024 r. można uznać za znikomą wagę naruszenia prawa, które nie wyrządziło żadnych szkód. W jego ocenie nie jest sprawiedliwe karanie za brak pozwolenia wodnoprawnego, zwłaszcza że działania mające na celu jego uzyskanie zostały podjęte niemal pół roku wcześniej. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację z uzasadnienia decyzji. Na rozprawie poprzedzającej ogłoszenie wyroku pełnomocnicy stron podtrzymali swoje stanowiska. Pełnomocnik skarżącego Miasta Białystok podkreślił, że nie została wykazana przez organ przesłanka istotności naruszenia prawa albowiem nie wykazano szkodliwości świadczenia usługi wodnej bez pozwolenia wodnoprawnego dla dobra ogólnego. Zaakcentował raz jeszcze, że postępowanie o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego trwało bardzo długo a organ późno i z naruszeniem przepisów procedury administracyjnej w zakresie terminowości podejmowanych czynności, wezwał stronę do uzupełnienia braków wniosku. Gdyby organ działał terminowo, do wydania decyzji doszłoby najpewniej przed 1 stycznia 2024r. Pełnomocnik organu zwracał uwagę na kategoryczność sankcji zawartej w art. 472aa ustawy Prawo wodne. Podkreślał czasokres świadczenia usługi wodnej przez skarżący podmiot bez pozwolenia wodnoprawnego i wskazując na liczbę złożonych przez skarżącego wniosków o pozwolenie wodnoprawne w poszczególnych latach okresu 2021 – 2023, podkreślał, że skarżący zaniedbał terminowego składania wniosków, gdyż liczba złożonych wniosków uległa zwiększeniu dopiero w okresie, gdy strona miała już wiedzę, że wejdzie w życie przepis sankcjonujący odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do wód bez pozwolenia wodnoprawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje; Skarga jako zasadna podlegała uwzględnieniu. Przedmiotem kontroli dokonywanej przez sąd w niniejszej sprawie z punktu widzenia kryterium legalności, jest ostateczna decyzja Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Białymstoku PGW Wody Polskie wymierzająca skarżącemu administracyjną karę pieniężną za korzystanie z wód poprzez odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego z terenu ulicy Rumcajsa i ulicy Cypiska w Białymstoku w okresie I kwartału 2024. Materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne. Ustawa ta reguluje gospodarowanie wodami zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju, w szczególności kształtowanie i o ochronę zasobów wodnych, korzystanie z wód oraz zarządzanie zasobami wodnymi. Jak stanowi przepis art. 389 pkt 1 P.w., jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na usługi wodne. W myśl art. 35 ust.3 pkt 7 tej ustawy, odprowadzanie do wód lub do urządzeń wodnych – wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast stanowi usługę wodną, na którą zgodnie z art. 389 pkt 1 Prawa wodnego wymagane jest pozwolenie wodnoprawne. Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca podlegają uchyleniu, gdyż zostały wydane z naruszeniem przepisów art. 7, 77 i 80 k.p.a. w związku z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., które to naruszenia w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przepis art. 472aa ust. 1 P.w., dodany do ustawy Prawo wodne na mocy art. 13 pkt 32 ustawy z 13 lipca 2023r. o rewitalizacji Odry (Dz. U. z 2023r., poz. 1963) z mocą obowiązywania od 1 stycznia 2024r. stanowi, że administracyjnej karze pieniężnej podlega, kto wbrew przepisowi: 1) art. 343 ust. 1, mimo wezwania Wód Polskich, nie usuwa w terminie określonym przez Wody Polskie zaniedbań w zakresie gospodarki wodnej, w wyniku których może powstać stan zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, zwierząt lub środowisku albo prawnie chronionemu interesowi osób trzecich; 2) art. 389, art. 394 ust. 1 lub art. 425 ust. 1 korzysta z wód, wykonuje urządzenia wodne, roboty w wodach lub inne działania wymagające odpowiedniej zgody wodnoprawnej, bez odpowiednio pozwolenia wodnoprawnego lub pozwolenia zintegrowanego, zgłoszenia wodnoprawnego lub oceny wodnoprawnej; 3) art. 101a ust. 1 lub 3 na obszarze, na którym jest zlokalizowany odbiornik ścieków danego zakładu, w okresach obowiązywania ostrzeżenia przed suszą hydrologiczną nie wstrzymuje lub nie ogranicza wprowadzania do wód ścieków przemysłowych lub wód pochodzących z odwodnienia zakładów górniczych, zawierających chlorki i siarczany. Zgodnie z ust. 2 ww. przepisu administracyjną karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, wymierza, w drodze decyzji, właściwy organ Wód Polskich, a w odniesieniu do Wód Polskich - minister właściwy do spraw gospodarki wodnej. W myśl ust. 3 pkt 3 tej regulacji wysokość administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, wynosi od 5000 zł do 1 000 000 zł, z wyjątkiem odprowadzania wód opadowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast do wód - gdzie podstawę ustalenia wysokości kary pieniężnej stanowi 500 % opłaty zmiennej za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast do wód. Zgodnie z art. 472c ust. 3 P.w. w zakresie nieuregulowanym w niniejszej ustawie do administracyjnych kar pieniężnych, o których mowa w art. 472a ust. 1, art. 472aa ust. 1 i art. 472b ust. 1, stosuje się przepisy działu IVa ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Z zacytowanej treści norm wynika kategoryczność między innymi sankcji finansowej nakładanej na podmiot, który bez pozwolenia wodnoprawnego odprowadza do wód wody opadowe lub roztopowe ujęte w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast. Kategoryczność i automatyzm sankcji mogą być złagodzone poprzez zastosowanie – między innymi - odstąpienia od nałożenia kary w oparciu o przepis art. 189f par. 1 pkt 1 k.p.a., do którego to przepisu jako zawartego w przepisach działu IVa k.p.a. odsyła wprost art. 472c ust. 3 P.w. W kontrolowanej sprawie poza sporem pozostaje kwestia odprowadzania przez Miasto Białystok - jako właściciela systemów kanalizacji deszczowej służącej do odprowadzania opadów atmosferycznych i systemów kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miasta - wód opadowych i roztopowych wylotem urządzeń W-89 do rowu, a następnie do cieku Jaroszówka bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego z terenu ulicy Rumcajsa i Cypiska w Białymstoku w okresie I kwartału 2024. W konsekwencji nie ulega wątpliwości, że skarżący dopuścił się deliktu administracyjnego zagrożonego administracyjną karą pieniężną, opisanego w art. 472aa ust. 1 pkt 2 w związku z art. 389 pkt 1 Prawa wodnego. Spór w przedmiotowej sprawie dotyczył tego, czy ziściły się ustawowe przesłanki do odstąpienia przez organ od wymierzenia skarżącemu za ww. delikt administracyjnej kary pieniężnej, przy zastosowaniu art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. o co w toku postępowania administracyjnego wniósł zobowiązany podmiot, czy jednak nie, jak uznały organy PGW Wody Polskie obu instancji . Zgodnie z wyżej powołaną regulacją, organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. Z powyższego wynika, że obie wymienione przesłanki: znikoma waga naruszenia prawa i zaprzestanie naruszenia prawa muszą zaistnieć łącznie, aby organ mógł odstąpić od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestać na pouczeniu. O ile ziszczenie się w sprawie przesłanki "zaprzestania naruszenia prawa" nie budzi w wątpliwości gdyż organ II instancji w ostatecznej decyzji przyznał, że skarżący zaprzestał naruszenia prawa i z własnej inicjatywy dopełnił ostatecznie obowiązku uzyskania nowego pozwolenia wodnoprawnego o tyle ocena wagi naruszenia prawa jest mniej jednoznaczna. W kontrolowanej sprawie organy obu instancji uznały, że ciężar gatunkowy naruszenia, jakiego dopuścił się skarżący jest znaczący, a zatem nie ma możliwości zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 189f par. 1 pkt 1 k.p.a. Uzasadniając to stanowisko organy przeprowadziły rozważania w zakresie zdefiniowania pojęcia "wagi naruszenia", ostatecznie uznając, że skarżący uprzednio dysponował pozwoleniem wodnoprawnym na szczególne korzystanie z wód polegające na odprowadzaniu wód opadowych i roztopowych wylotem W- 89. Zdaniem organów skarżący, jako podmiot, który powinien w szczególności działać zgodnie z przepisami prawa, zobowiązany był wystąpić z wnioskiem o udzielenie nowego pozwolenia wodnoprawnego odpowiednio wcześniej, a uczynił to dopiero wnioskiem złożonym 21 sierpnia 2023 r. Miasto Białystok w okresie od 1 stycznia 2023r. do 27 maja 2024r. odprowadzało wody opadowe lub roztopowe bez wymaganego prawem pozwolenia wodnoprawnego, czym naraziło Skarb Państwa na straty związane z brakiem uiszczenia opłaty stałej. Organy skoncentrowały się więc na fakcie niedysponowania przez skarżącego w okresie od 1 stycznia 2023r. do 27 maja 2024r. pozwoleniem na przedmiotową usługę wodną i nieponoszenia opłaty stałej z tego tytułu. Zasadniczo stanowisko organów jest prawidłowe. Nie powinna mieć miejsca sytuacja, w której korzystanie z usługi wodnej odbywa się bez pozwolenia wodnoprawnego, a podmiot który już w przeszłości takie pozwolenie posiadał zwleka z uzyskaniem go na kolejny okres i korzysta z usługi wodnej przez pewien czas bez pozwolenia. W okolicznościach tej konkretnej sprawy istotne znaczenie ma jednak nie tylko i nie przede wszystkim to, że – bezspornie – miało miejsce korzystanie z usługi wodnej bez pozwolenia wodnoprawnego, ale to za jaki okres i w jakim stanie prawnym wymierzana jest kara pieniężna na podstawie art. 472aa ust. 1 Prawa wodnego. Przepis art. 472aa ust. 1 Prawa wodnego wszedł w życie 1 stycznia 2024 r. Wprowadzono w nim kary pieniężne za korzystanie z usług wodnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Wobec braku przepisów intertemporalnych i zasady niedziałania prawa wstecz, w szczególności zakazu wstecznego działania norm o charakterze sankcyjnym, przepis ten ma zastosowanie wyłącznie do stanów faktycznych zaistniałych od 1 stycznia 2024 r. Oznacza to w sprawie niniejszej, że ustalając czy wystąpiła przesłanka "znikomości naruszenia prawa" organ może brać pod uwagę tylko ten okres nieposiadania przez skarżącego naruszenia prawa, który przypadał po 1 stycznia 2024 r. A zatem nieprawidłowa i niemogąca mieć istotnego znaczenia w sprawie jest następująca argumentacja organu odwoławczego: "wszelkie działania niezgodne z przepisami prawa, wymienione w art. 472aa Prawa wodnego, które miały miejsce po dniu 1 stycznia 2024 r., albo które wystąpiły przed tą datą i były lub są kontynuowane po dniu 1 stycznia 2024 r. wymagają zastosowania sankcji w postaci administracyjnej kary pieniężnej". W ocenie bowiem sądu nie można użyć w sprawie niniejszej, jako argumentu wykluczającego wystąpienie przesłanki "znikomego naruszenia prawa", nieposiadania przez skarżącego pozwolenia wodnoprawnego w okresie od 1 stycznia 2023r. do 31 grudnia 2023r. Tym bardziej, że brak jest w aktach sprawy jakichkolwiek dowodów na reakcję właściwych organów na ten bezprawny stan trwający do 31 grudnia 2023r. Powyższe rozumowanie znajduje potwierdzenie w nowelizacji art. 280 pkt 1 Prawa wodnego, która również nastąpiła z dniem 1 stycznia 2024 r. Otóż do 31 grudnia 2023 r. korzystanie z usług wodnych polegających na: a) poborze wód podziemnych lub wód powierzchniowych, b) wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi - bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego – sankcjonowane było opłatą podwyższoną. Opłata ta została zniesiona 1 stycznia 2024r. i zastąpiła ją kara pieniężna wymierzana na podstawie art. 472aa p.w. Odmienność sankcji wymierzanych za korzystanie z usługi wodnej bez pozwolenia wodnoprawnego do 31 grudnia 2023 r. i od 1 stycznia 2024 r. nie pozwala uwzględniać w argumentacji dotyczącej dopuszczalności odstąpienia od sankcji za okres od 1 stycznia 2024 r. - nieposiadania przez stronę pozwolenia wodnoprawnego za okres do 31 grudnia 2023 r. Zaakceptowanie innego poglądu prowadziłoby do uwzględnienia w stanie faktycznym i prawnym sprawy dotyczącej okresu od 1 stycznia 2024 r., okoliczności które nie tylko nastąpiły przed tą datą ale i były odrębnie sankcjonowane. Sąd nadto podkreśla, że okres od 1 stycznia 2024 r. (istotny z punktu widzenia zasadności wymierzenia w sprawie niniejszej sankcji z art. 472aa ust. 1 pkt 2 Prawa wodnego) częściowo przypada w okresie pozostawania od kilku miesięcy w toku postępowania o wydanie nowego pozwolenia wodnoprawnego. W postępowaniu tym, do którego mają zastosowanie przepisy art. 35 i 36 k.p.a. dotyczące długości prowadzenia postępowania administracyjnego, wezwanie do usunięcia braków formalnych wniosku wystosowano do strony po ponad czterech miesiącach od jego wpływu. W ocenie sądu nie może to pozostawać bez znaczenia dla zastosowania art. 189f ust. 1 pkt 1 k.p.a., co w niewystarczający sposób organ rozważył. Sądowi w sprawie niniejszej znane jest stanowisko prezentowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w sprawie II SA/Gd 224/25 (w nieprawomocnym wyroku z 23 lipca 2025 r.). W tamtej sprawie sąd oddalił skargę od decyzji wymierzającej karę pieniężną na podstawie art. 472aa ust. 1 pkt 2 p.w. w stanie faktycznym, w którym skarżącej Gminie poprzednie pozwolenie wodnoprawne wygasło w 2020 r. a o kolejne wystąpiła 17 października 2023 r., a następnie – po uzupełnieniu braków formalnych wniosku w dniu 8 grudnia 2023 r. – uzyskała pozwolenie wodnoprawne 2 lipca 2024 r. Postępowanie o wydanie pozwolenia wodnoprawnego trwało zatem około 8 miesięcy. Sąd oddalając skargę wskazał, iż korzystanie z usługi wodnej bez pozwolenia wodnoprawnego godziło w podstawy skonstruowanego przez ustawodawcę systemu gospodarowania wodami zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju, zatem nie można twierdzić o znikomości naruszenia, zaś opieszałość organu w prowadzeniu postępowania podlega odrębnemu zaskarżeniu skargą na bezczynność. Nie kwestionując powyższego co do zasady, sąd w sprawie niniejszej zwraca jednak ponownie uwagę i podkreśla, że kara pieniężna z art. 472aa ust. 1 pkt 2 p.w. dotyczy stanu faktycznego mającego miejsce po 1 stycznia 2024 r., odrębnie sankcjonowanego niż podobny stan faktyczny występujący do 31 grudnia 2023 r. Nie było to przedmiotem rozważań w sprawie II SA/Gd 224/25, mimo że ma istotne znaczenie dla oceny przesłanki odstąpienia od ukarania na podstawie art. 189f ust. 1 pkt 1 k.p.a. w kontekście "znikomego naruszenia prawa". Zdaniem sądu ocena przesłanki istotności naruszenia prawa wymagała ustalenia, czy konkretne naruszenie prawa wywołało (lub mogło wywołać) skutki faktyczne lub prawne w obszarze konkretnych dóbr prawnie chronionych, tj. dóbr chronionych przez naruszoną normę sankcjonowaną. Waga naruszenia prawa jest znaczna, jeżeli konkretne naruszenie prawa wywołało (lub mogło wywołać) poważne negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych. Jeżeli natomiast naruszenie prawa wywołało jednostkowe i nieznacznie negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych lub skutków tych w ogóle nie wywołało i wywołać nie mogło, to przyjąć należy, że waga naruszenia prawa jest znikoma. Powyższe stanowisko zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 czerwca 2023 r., sygn. akt III OSK 2411/21 (LEX nr 3571407), który wprawdzie dotyczył zastosowania instytucji odstąpienia od kary w oparciu o normę z art. 189f par. 1 pkt 1 k.p.a. na tle naruszenia norm ustawy z 14 grudnia 2011r. o odpadach a nie ustawy Prawo wodne, tym niemniej NSA w uzasadnieniu powyższego wyroku zaprezentował uniwersalne wskazówki dla oceny "wagi naruszenia prawa" przy stosowaniu art. 189f par. 1 pkt 1 k.p.a. Także w późniejszym wyroku z dnia 27 maja 2025 r. w sprawie o sygn. akt III OSK 1598/23, Naczelny Sąd Administracyjny powtórzył przedstawione wyżej stanowisko na tle stosowania sankcji przewidzianej ustawą Prawo wodne (konkretnie na tle opłaty podwyższonej, którą w następstwie ustawy nowelizującej z ustawy z 13 lipca 2023r. o rewitalizacji Odry zastąpiła administracyjna kara pieniężna), stwierdzając, że oceniając ziszczenie się przesłanki określonej w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., tj. wagi naruszenia prawa i zaprzestania naruszania prawa, ocena wagi naruszenia prawa wymaga ustalenia, czy konkretne naruszenie prawa wywołało (lub mogło wywołać) skutki faktyczne lub prawne w obszarze konkretnych dóbr prawnie chronionych, tj. dóbr chronionych przez naruszoną normę sankcjonowaną. Jeżeli zatem konkretne naruszenie prawa wywołało (lub mogło wywołać) poważne negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych, to przyjąć należy, że waga naruszenia prawa jest znaczna. Istotne jest przy tym, że im wyższa wartość naruszonego lub zagrożonego dobra, tym większe prawdopodobieństwo zakwalifikowania naruszenia prawa jako znacznego. Jeżeli natomiast naruszenie prawa wywołało jednostkowe i nieznacznie negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych lub skutków tych w ogóle nie wywołało i wywołać nie mogło, to przyjąć należy, że waga naruszenia prawa jest znikoma. Tu także, jak w poprzednim wyroku NSA odwołał się do literatury przedmiotu tj. Komentarza do Kodeksu postępowania administracyjnego (wyd. II, red. H. Knysiak-Sudyka, Warszawa 2019, art. 189f) a dodatkowo do wyroku NSA z 11 lipca 2023 r. sygn. akt III OSK 2544/21, LEX nr 3595118). W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreślano, że stwierdzenie przesłanki znikomej wagi naruszenia prawa, uzasadniającej odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, wymaga przeprowadzenia swego rodzaju testu proporcjonalności tj. wyważenia hierarchii dóbr (wartości) chronionych przez prawo na tle konkretnego stanu faktycznego (vide wyroki: WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 2 marca 2023r. sygn. II SA/Go 749/22, WSA w Gdańsku z 22 września 2022r. sygn. III SA/Gd 8/22, CBOSA) W niniejszej sprawie organy, w wydanych decyzjach, skoncentrowały się na fakcie niedysponowania przez skarżącego w okresie od 1 stycznia 2023r. do 27 maja 2024 r. pozwoleniem wodnoprawnym na przedmiotową usługę wodną i nieponoszenia opłaty stałej z tego tytułu. Organy obu instancji nie rozważyły jednak wszystkich okoliczności, które skarżący przedstawił w toku postępowania administracyjnego przed organem I instancji w piśmie z 26 listopada 2024 r., a przed organem II instancji dodatkowo w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Tymczasem podnoszone przez stronę okoliczności po ich wyjaśnieniu mogły – w świetle wynikających z literatury przedmiotu i orzecznictwa NSA – kryteriów oceny wagi naruszenia prawa znacząco wpłynąć na ocenę przesłanek zastosowania odstąpienia od nałożenia kary. Organy, poza przywołaniem formalnego braku pozwolenia wodnoprawnego w części I kwartału 2024 r., nie tylko nie odniosły się do podnoszonego przez stronę braku wystąpienia negatywnych skutków dla środowiska naturalnego odprowadzaniem bez pozwolenia wód opadowych i roztopowych wylotem W-89, a także szczegółowo do okoliczności długiego czasu trwania postępowania o nowe pozwolenie wodnoprawne i wpływu tych okoliczności na wagę naruszenia prawa. Skarżący podmiot konsekwentnie podnosił, że świadcząc usługę wodną w okresie braku pozwolenia wodnoprawnego, jak i wcześniej, nie stwierdzono wystąpienia szkodliwych skutków mających wpływ na środowisko, zasoby wodne czy osoby trzecie. Zaznaczał, że odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych następuje w okresie opadów atmosferycznych niezmiennie od momentu wybudowania urządzenia wodnego i nie wpływa tak drastycznie na środowisko jak np. wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. Podkreślał, że przed zrzutem wód opadowych lub roztopowych przedmiotowym wylotem do rzeki Białej, wody podczyszczane są w urządzeniu podczyszczającym, które jest przeglądane dwa razy w roku oraz w razie potrzeby czyszczone. Oprócz tego w badanych próbkach wody opadowej z wylotu W-89 nigdy nie odnotowano przekroczeń zawartości substancji zanieczyszczających w ilościach przekraczających 100 mg/l zawiesiny ogólnej oraz 15 mg/l węglowodorów ropopochodnych. Skarżący podkreślał, że przedmiotowe korzystanie z wód nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz ustaleń dokumentów, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 1-8 P.w. Brak przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego nie wyrządził zatem zdaniem skarżącego żadnych szkód dla środowiska. Należy zgodzić się ze skarżącym, że organy także nie rozważyły w wystarczający sposób faktu braku zawinienia przez skarżącego przedłużającego się postępowania zainicjowanego wnioskiem z 21 sierpnia 2023 r. Skarżący, od momentu złożenia wniosku, miał jedynie niewielki wpływ na długość trwającego postępowania, który sprowadzał się w istocie do terminowego uzupełnienia zauważonych przez organ braków wniosku. Argumenty organu o możliwości zrzeczenia się przez skarżącego prawa do odwołania od decyzji z 7 maja 2024r. nie zasługują na uwzględnienie. Decyzja ta stała się ostateczną 28 maja 2024 r., co przy postępowaniu, które trwało od 21 sierpnia 2023 r. (data wpływu wniosku do organu) wydaje się okresem prawie nieistotnym. Organ dopiero w grudniu 2023r. wystawił wezwania do uzupełniania braków formalnych wniosku i wyjaśnień. Rację ma skarżący, że gdyby decyzja zostałaby wydana w terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a. mogłaby się uprawomocnić znacznie wcześniej. Sąd dostrzega w postępowaniu organów brak dokładnej analizy indywidualnej sytuacji skarżącego. Konieczność przeprowadzenia takiej analizy potwierdza uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 grudnia 1998 r. sygn. akt OPS 13/98. Uchwała ta odnosi się do wymierzenia opłaty za wprowadzenie zanieczyszczeń do powietrza, jednak w zakresie oceny można ją odnieść do niniejszej sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie stwierdził, że to, czy strona może uwolnić się od odpowiedzialności prawnej z tego powodu, że nie posiadała wymaganego pozwolenia, wymaga analizy oceny indywidualnej w każdej sprawie i przy uwzględnieniu wszystkich istotnych okoliczności. Do okoliczności tych zaliczyć można między innymi to czy skarżący w poprzednim okresie dysponował pozwoleniem na określoną usługę, czas wystąpienia o wydanie nowego pozwolenia oraz przebieg tego postępowania, ale także brak naruszenia zasad ogólnych prawa ochrony środowiska. Na konieczność uwzględnienia indywidualnych okoliczności zwracał także uwagę Naczelny Sąd Administracyjny np. w wyroku z 17 maja 2024r. sygn. akt III OSK 4289/21 oraz Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 12 grudnia 2011r. sygn. akt II OPS 2/11, w której stwierdzono, że: "w sprawie o wymierzenie opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska bez wymaganego pozwolenia lub innej decyzji na podstawie art. 276 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 z późn. zm.) przyczyna braku pozwolenia może mieć znaczenie, jeżeli podmiot korzystający ze środowiska na podstawie wymaganego pozwolenia wystąpił o wydanie pozwolenia na kolejny okres". W ww. uchwale zwrócono także uwagę, że: "przedsiębiorca oczekujący na wydanie kolejnego pozwolenia na korzystanie ze środowiska nie może być ukarany wyższą opłatą środowiskową". Zupełnie odmiennie należy bowiem oceniać sytuację, w której określony podmiot rozpoczyna nową działalność wymagającą uzyskania pozwolenia wodnoprawnego - bez jego uzyskania, a odmiennie sytuację, w której dany podmiot działalność wymagającą pozwolenia wodnoprawnego prowadzi od kilkudziesięciu co najmniej lat (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 maja 2025 r., sygn. akt III OSK 1598/23, Lex nr 3885072). W kontekście indywidulanej oceny, jak wynika z wyżej cytowanych orzeczeń, znaczenie ma też fakt, że skarżący jest podmiotem który prowadzi działalność wymagającą pozwolenia wodnoprawnego od co najmniej kilkudziesięciu lat, a jedynie kontynuuje ją bez pozwolenia przez pewien okres czasu, a przez część tego czasu oczekuje na wydanie nowej decyzji w tym zakresie. Zauważyć należy, że w niniejszej sprawie skarżący dysponuje nowym pozwoleniem od 7 maja 2024 r. (ostatecznym od 28 maja 2024 r.), które istniało w momencie wszczęcia postępowania w sprawie wymierzenia skarżącemu administracyjnej kary pieniężnej za korzystanie z wód bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego w okresie I kwartał u 2024 r. (18 listopada 2024 r.). Konkludując powyższe rozważania, Sąd wskazuje, że przy rozważaniu możliwości odstąpienia od wymierzenia kary administracyjnej w przedmiotowej sprawie, organy powinny dokonać kompleksowej analizy indywidualnej sytuacji skarżącego, uwzględnić okoliczności związane z charakterem prowadzonej przez niego działalności. Istotna jest także kwestia oceny przyczyn braku pozwolenia wodnoprawnego w omawianym okresie, czas wystąpienia o wydanie nowego pozwolenia oraz przebieg tego postępowania, ale także rozważenie czy brak przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego wyrządził jakiekolwiek negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych. Podsumowując, Sąd w przedmiotowej sprawie uznał, za zasadne zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i nierozpatrzenia całego materiału dowodowego w kontekście możliwości zastosowania art. 189f ust. 1 pkt 1 k.p.a. Organy nie wyjaśniły kompleksowo zaistnienia przesłanek odstąpienia od nałożenia kary, a dokładnie przesłanki "wagi naruszenia prawa" (istotności). Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 6) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935). Na zasądzone koszty składają się wpis sądowy w kwocie 841 zł i koszty zastępstwa procesowego w kwocie 3600 zł.