II SA/Bd 834/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. S. na czynność Komendanta Policji z dnia [...] czerwca 2022 r. w przedmiocie odebrania broni palnej oraz dokumentu potwierdzającego legalność posiadania broni postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rzecz strony skarżącej kwotę 200 (dwieście) złotych, uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.

P. S. (dalej; skarżący) reprezentowany przez radcę prawnego A. S.-K. pismem z [...] czerwca 2023 r. wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na czynność materialno-techniczną Komendanta Policji z dnia [...] czerwca 2022r. dotyczącą odebrania broni palnej wraz z amunicją oraz dokumentu potwierdzającego legalność posiadania broni, która została potwierdzona protokołem przejęcia broni i amunicji do depozytu sporządzonego w dniu [...] czerwca 2022 r. Protokół przejęcia broni i amunicji do depozytu został podpisany osobiście przez skarżącego. Skarżący zarzucił: - naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.: a) naruszenie art. 19 ust. 1 a ustawy o broni i amunicji z dnia 21 maja 1999 r. (dalej u.b.a.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że w niniejszej sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki do dokonania przez Organ odebrania broni i amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni Skarżącemu, podczas gdy przesłanki te nie zostały spełnione, bowiem Organ dokonując czynności materialno-technicznej z art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji organ powinien wykazać okoliczności, że Skarżący przeciwko któremu toczy się postępowanie o przestępstwo określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego, b) naruszenie art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że wskazany katalog przestępstw dotyczy jedynie umyślnych przestępstw lub umyślnych przestępstw skarbowych, podczas gdy wskazany w przepisie katalog przestępstw jest szerszy i obejmuje umyślne przestępstwa lub umyślne przestępstwa skarbowe, nieumyślne przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu, przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia, o ile przestępstwa popełniła osoba zagrażająca sobie, porządkowi lub bezpieczeństwu publicznemu. - naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.: a) naruszenie art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej k.p.a.) poprzez naruszenie zasady działania na podstawie przepisów prawa, co w konsekwencji spowodowało odebrane broni, amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni mimo braku wystąpienia przesłanek prawnych to uzasadniających, b) naruszenie art. 7a k.p.a. poprzez nierozstrzygnięcie sprawy na korzyść strony mimo, iż w sprawie dotyczącej ograniczenia uprawnienia Strony pozostają wątpliwości co do normy prawnej w zakresie jej interpretacji, co w konsekwencji spowodowało naruszenie interesu strony postępowania; c) naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez niezachowanie podczas prowadzenia postępowania zasad proporcjonalności co w konsekwencji spowodowało naruszenie interesu strony postępowania poprzez ograniczenie jej uprawnień mimo, iż nie zaistniała konieczność ich ograniczenia. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego wywiódł, że podczas czynności przejęcia broni i amunicji funkcjonariusze policji poinformowali skarżącego, że jej zajęcie następuje z uwagi na prowadzone przeciwko niemu postępowanie karne. Postępowanie toczące się przeciwko skarżącemu prowadzone jest z uwagi na podejrzenie popełnienia przez niego przestępstw stypizowanych w art. 286 kk oraz 301 kk w związku z zawarciem umowy pożyczki. Pełnomocnik wyjaśnił, że w piśmie z dnia [...] lutego 2023 r. skarżący wezwał Komendanta [...] do zwrotu przejętej broni, amunicji oraz dokumentów. W odpowiedzi na powyższe żądanie, w piśmie z dnia [...] marca 2023 r. organ wskazał, że z aktu oskarżenia wynika, że P. S. został oskarżony o przestępstwo umyślne tj. o czyn z art. 304 kk w zw. z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 294 1 kk i art. 11 § 2 kk, art. 286 § 1 kk w zw. z art. 294 § 1 kk. Z uzasadnienia wskazanego pisma wynika, że oskarżenie o przestępstwo umyślne jest wystarczającą przesłanką do odebrania broni oraz legitymacji posiadacza broni w myśl art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji. W ocenie organu "popełnienie przestępstwa godzi w porządek prawny i tym samym niweczy domniemanie, iż posiadacz pozwolenia na broń nie stworzy zagrożenia". Z tego względu organ nie widzi podstaw do wydania skarżącemu zajętej broni palnej, amunicji oraz legitymacji. Następnie w dniu [...] kwietnia 2023 r. skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. W odpowiedzi z dnia [...] maja 2023 r. (doręczonej skarżącemu w dniu [...] maja 2023 r. organ podtrzymał swoje stanowisko i odmówił zwrotu przejętej broni, amunicji oraz legitymacji. W odpowiedzi na skargę, Komendant Policji wniósł o jej odrzucenie ewentualnie o jej oddalenie w całości. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi Komendant [...] wyjaśnił, że czynność materialno-techniczna przejęcia broni i amunicji do depozytu od skarżącego miała miejsce w dniu [...] czerwca 2022r. Na okoliczność tę policja sporządziła protokół, który skarżący podpisał imieniem i nazwiskiem dnia [...] czerwca 2022r.Zgodnie z art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023r. poz.259) - "Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi .skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności". Skarga będąca przedmiotem niniejszego postępowania została wniesiona przez skarżącego w dniu [...] czerwca 2023r. czyli znacznie po upływie przewidzianego przepisami prawa terminu na jej wniesienie i winna być odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 cytowanej wyżej ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga P. S. podlega odrzuceniu z przyczyn procesowych bez badania jej zarzutów merytorycznych. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W piśmiennictwie przyjmuje się, że akty i czynności, o których mowa w przepisie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. charakteryzują się tym, że: 1) nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, 2) są podejmowane w sprawach indywidualnych, 3) muszą mieć charakter publicznoprawny, 4) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa (por. J.P. T.: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, str. 22-23). W tym miejscu wskazać należy, iż stosownie do dyspozycji art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji, policja może za pokwitowaniem odebrać broń i amunicję oraz dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni osobie posiadającej broń zgodnie z przepisami, przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6, do czasu prawomocnego zakończenia tego postępowania. Zatem warunkiem zastosowania tej regulacji jest wyłącznie fakt prowadzenia określonego postępowania karnego (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 30.01.2020r III SA/Gd 717/19). Przepis ten wskazuje w art. 15 ust.1 pkt 6 lit. a na przestępstwa umyślne i lub umyślne skarbowe, a w pkt 6 lit. b na nieumyślne przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu, przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Wobec skarżącego toczy się postępowanie o przestępstwa umyślne więc została spełniona podstawa prawna do przeprowadzenia przez policję czynności materialno-technicznej przewidzianej w art.19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji wobec skarżącego polegającej na odebraniu broni i amunicji. Na uwadze należy mieć również okoliczność, że w przypadku odebrania broni na podstawie art. 19 ust. 1a powoływanej ustawy organ nie wydaje żadnego rozstrzygnięcia. Odebranie broni jest bowiem czynnością, która ma charakter samoistny i nie stanowi wykonania innego rozstrzygnięcia administracyjnego, którego integralną częścią byłoby pisemne uzasadnienie. Sporządzony z dokonania czynności protokół nie spełnia jednocześnie takiej roli jaką pełni uzasadnienie decyzji, lecz w skrócony i uproszczony sposób dokumentuje fakt dokonania czynności i towarzyszące temu okoliczności. W takiej sytuacji nie budzi zatem wątpliwości, że skarga złożona w niniejszej sprawie jest skargą na czynność materialno-techniczną, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy należało jednak dokonać uprzedniej kontroli skargi pod względem formalnym. Tryb i termin wniesienia skargi do sądu administracyjnego reguluje art. 52 oraz art. 53 p.p.s.a. Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Stosownie natomiast do treści art. 53 § 2 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym po dniu 1 czerwca 2017 r.), jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. W rozpoznawanej sprawie, zaskarżona czynność materialno-techniczna przejęcia broni i amunicji do depozytu od skarżącego miała miejsce w dniu [...] czerwca 2022r. Na okoliczność tę policja sporządziła protokół, który skarżący podpisał imieniem i nazwiskiem dnia [...] czerwca 2022r. Wobec tego, bieg terminu określonego w art. 53 § 2 p.p.s.a. rozpoczął się [...] czerwca 2022 r., a termin na wniesienie skargi upływał [...] lipca 2022 r. Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, dopiero pismem z [...] czerwca 2023 r. (nadanym w dniu [...] czerwca 2023 r.) wywiódł skargę na powyższą czynność, a więc po upływie terminu do jej wniesienia. Nie wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Mając na uwadze powyższe, należy przyjąć, że przedmiotowa skarga złożona została z naruszeniem ustawowego terminu. Pełnomocnik w treści repliki na odpowiedź organu na skargę wskazał na treść zdania drugiego art. 53 § 2 p.p.s.a. zgodnie z którym Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Pełnomocnik wskazał, że w treści skarżonego protokołu skarżący nie został pouczony o trybie i terminie zaskarżenia czynności Komendanta [...]. W judykaturze zwraca się uwagę, iż przewidziana w art. 53 § 2 p.p.s.a. in fine możliwość rozpatrzenia skargi przez Sąd, mimo uchybienia terminowi do wniesienia skargi, ma charakter wyjątku. Warunkiem rozpatrzenia skargi w takim przypadku jest stwierdzenie, że strona uchybiła terminowi bez własnej winy, z uwagi na wystąpienie okoliczności od niej niezależnych, którym pomimo dołożenia należytej staranności nie była w stanie przeciwdziałać nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a więc jeżeli dochowała ona należytej staranności (por. postanowienie NSA z 28 kwietnia 2005 r. sygn. akt II OZ 295/05, postanowienie WSA w Warszawie z 8 września 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 1305/22). Do przeszkód uniemożliwiających terminowe dokonanie czynności zalicza się m.in. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę strony lub pełnomocnika, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar i inne zjawiska niemożliwe do przewidzenia. Chodzi zatem o okoliczności od strony całkowicie niezależne i nieprzewidywalne. W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, nie wystąpiły okoliczności, które uzasadniałyby przyjęcie, że uchybienie terminowi do wniesienia skargi nastąpiło bez winy skarżącego. Sygnalizowany brak pouczenia o trybie i terminie zaskarżenia czynności materialno-technicznej nie może być traktowany jako okoliczność wyłączająca winę skarżącego w naruszeniu terminu do wniesienia skargi. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że skarżący posiada wykształcenie wyższe prawnicze i ekonomiczne (vide dołączona do skargi kopia 1 strony aktu oskarżenia z [...] grudnia 2019 r. PO II Ds.39.2019) Przypomnieć należy, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest czynność Komendanta [...] z dnia [...] czerwca 2022 r. w przedmiocie odebrania broni palnej wraz z amunicją oraz dokumentu potwierdzającego legalność posiadania broni. Nie jest to zatem decyzja administracyjna, która winna spełniać wymogi formalne określone w art. 107 § 1 k.p.a. w tym posiadać pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa, sprzeciwu od decyzji lub skargi. Organ mógł, takie pouczenie zawrzeć w protokole, lecz brak tego elementu nie stanowi bezpośredniego naruszenia prawa. Tym samym zaniechanie to nie może stanowić okoliczności ekskulpującej w przypadku naruszenie terminu wniesienia skargi. Ponadto zamieszczenie pouczenia – wobec skarżonej czynności, które nie jest ani decyzją administracyjną, ani postanowieniem, zaś możliwość jego zaskarżenia do sądu administracyjnego jako czynności wynika z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., nie jest obligatoryjne. Tym samym strona nie może wywodzić tylko z braku tego pouczenia, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez jej winy. Nadto całkowicie błędne jest wskazywanie na domniemany bieg terminu do wniesienia skargi na przedmiotową czynność z dnia [...] czerwca 2022 r. poprzez próbę niejako na nowo odtworzenia sobie terminu do zaskarżenia tej czynności przez wniesienie do organu (pismo z [...] lutego 2023 r.) o wydanie broni oraz legitymacji posiadacza na broń), na którą w imieniu Komendanta Policji, udzielił odmownej odpowiedzi Naczelnik Wydziału Postępowań Administracyjnych – dołączonym do skargi pismem z [...] marca 2023 r. Wniosek do organu o ponowne rozpoznanie sprawy wniosku o wydanie broni oraz legitymacji posiadacza broni (pismo z [...] kwietnia 2023 r.), jak również negatywna odpowiedź organu z [...] maja 2022 r., w świetle przytoczonych przepisów postępowania sądowoadministracyjnego nie mogą mieć żadnego znaczenia dla oceny zachowania ustawowego terminu do zaskarżenia konkretnie zindywidualizowanej przez stronę skarżącą czynności materialno-technicznej z [...] czerwca 2022 r. "odebrania broni palnej wraz z amunicją oraz dokumentu potwierdzającego legalność posiadanej broni". Nie budzi żadnych wątpliwości, że ta czynność materialno-techniczna, nie może być utożsamiana z wnioskiem z [...] lutego 2023 r. o wydanie zatrzymanej broni oraz legitymacji posiadacza na broń i usunięcia tym samym zdaniem skarżącego naruszenia prawa. Z tych powodów Sąd stwierdził, że skarga na wskazaną czynność materialno-techniczną Komendanta Policji została wniesiona z uchybieniem terminu, określonego w art. 53 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi i podlega odrzuceniu na postawie art. 58 § 1 pkt tej ustawy. Zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego, o czym orzeczono w pkt II sentencji postanowienia.