II SA/Bd 787/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędziowie sędzia WSA Leszek Kleczkowski asesor WSA Joanna Ziołek (sprawozdawca) Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Krenz-Winiecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia 1 września 2025 r. nr SKO.4111.308.2025 w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia z funduszu alimentacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję.

Decyzją z dnia 28 lipca 2025 r. Nr 6485/2025 Prezydent Miasta Bydgoszczy orzekł: - o uznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego dla osoby uprawnionej wypłaconego na podstawie decyzji Prezydenta Miasta Bydgoszczy nr 212/FA/24 z dnia 16.04.2024 r. uchylonej decyzją nr 212/FA/24/1 z dnia 08.05.2025 r., za okres od 01.03.2024 r. do 30.09.2024 r. w wysokości 3500 zł, za świadczenia nienależnie pobrane, - o zobowiązaniu do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego dla osoby uprawnionej wypłaconych na podstawie decyzji Prezydenta Miasta Bydgoszczy nr 212/FA/24 z dnia 16.04.2024 r. uchylonej decyzją nr 212/FA/24/1 z dnia 08.05.2025 r., za okres od 01.03.2024 r. do 30.09.2024 r. w wysokości 3500 zł. W uzasadnieniu decyzji z dnia 28 lipca 2025 r. Prezydent Miasta Bydgoszczy wskazał, że decyzją z dnia 16 kwietnia 2024 Nr 212/FA/24 przyznano M. J. (dalej także jako: "Skarżąca", "Strona") świadczenia z funduszu alimentacyjnego w kwocie 500 zł miesięcznie na okres od 1 marca 2024 r. do 30 września 2024 r. Rozstrzygnięcie zapadło po rozpoznaniu wniosku Strony z dnia 12 marca 2024 r. Na podstawie zgormadzonej w sprawie dokumentacji ustalono, że w dniu 1 grudnia 2023 r. Strona podjęła zatrudnienie w firmie A. P.. Okoliczność ta nie była znana organowi pierwszej instancji w dniu wydania decyzji przyznającej świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Oświadczenie o uzyskanym z tego tytułu dochodzie Strona złożyła dopiero w dniu 5 listopada 2024 r. przy okazji składania wniosku na kolejny okres świadczeniowy. Biorąc pod uwagę informację o dochodzie uzyskanym przez Stronę, organ pierwszej instancji ponownie zweryfikował uprawnienia do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W wyniku wznowionego postępowania, organ pierwszej instancji decyzją z dnia 8 maja 2025 r. nr 212/FA/24/1 uchylił w całości decyzję nr 212/FA/24 z dnia 16 kwietnia 2024 r. oraz odmówił przyznania świadczenia alimentacyjnego w okresie od 1 marca 2024 r. do 30 września 2024 r. W uzasadnieniu ww. decyzji organ przedstawił szczegółowe wyliczenia dochodu Strony z uwzględnieniem dochodu uzyskanego od 1 grudnia 2023 r. w firmie A. P.. Od ww. decyzji Skarżąca nie wniosła odwołania. Następnie zawiadomieniem z dnia 23 czerwca 2025 r. wszczęte zostało postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia okresu, kwoty oraz zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego dla osoby uprawnionej. Organ pierwszej instancji podał, że okoliczności sprawy wskazują na to, że Strona była informowana o obowiązujących przepisach i nigdy nie kwestionowała ich jasności i zrozumienia. Pouczenie o ciążących na Stronie obowiązkach znajdowało się we wniosku o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, który Skarżąca wypełniła osobiście, potwierdzając to własnoręcznym podpisem. Decyzja Prezydenta Miasta Bydgoszczy nr 212/FA/24 z dnia 16 kwietnia 2024 r. przyznająca świadczenia z funduszu alimentacyjnego zawierała obszerne pouczenie o obowiązujących przepisach prawnych, a także obowiązkach Strony i konsekwencjach związanych z ich niewypełnieniem. W związku z powyższym, zdaniem organu, Skarżąca została prawidłowo poinformowana o warunkach pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego i ciążących na niej obowiązkach. Mając na uwadze powyższe uznano, iż świadczenia z funduszu alimentacyjnego dla osoby uprawnionej wypłacone za okres od 1 marca 2024 r. do 30 września 2024 r. stanowią świadczenia nienależnie pobrane. Kwota do zwrotu za ww. okres wynosi 3500 zł (500 zł x 7 miesięcy). Organ podał, że na podstawie art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2025 r. poz. 438 ze zm.; dalej także jako: "u.p.o.u.a.") osoba, która nienależnie pobrała świadczenia z funduszu alimentacyjnego, jest obowiązana do ich zwrotu. Organ wskazał, że od kwot nienależnie pobranego świadczenia, o którym mowa w art. 2 pkt 7 lit. c u.p.o.u.a. odsetek nie nalicza się. Skarżąca nie zgodziła się z decyzją organu pierwszej instancji i wniosła odwołanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy (dalej także jako: "Kolegium", "SKO") po przeanalizowaniu akt sprawy uznało, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. W związku z tym SKO utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Bydgoszczy z dnia 28 lipca 2025 r. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że decyzją z dnia 28 lipca 2025 r. Prezydent Miasta Bydgoszczy orzekł: - w pkt 1 o uznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego dla osoby uprawnionej wypłaconego na podstawie decyzji Prezydenta Miasta Bydgoszczy nr 212/FA/24 z dnia 16 kwietnia 2024 r., uchylonej decyzją nr 212/FA/24/1 z dnia 8 maja 2025 r. za okres od 1 marca 2024 r. do 30 września 2024 r. w łącznej kwocie 3500 zł za świadczenia nienależnie pobrane; - w pkt 2 o zobowiązaniu do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie naliczone do dnia spłaty. SKO przytoczyło przepisy prawa stanowiące materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia. Kolegium podkreśliło, że dla podjęcia rozstrzygnięcia o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia nie jest wystarczające samo stwierdzenie, że pobrane świadczenie jest nienależne, ale konieczne jest wykazanie, że osoba, której te świadczenia wypłacono, pobrała je ze świadomością, że świadczenie to jej nie przysługuje, a więc, że można ją uznać za "osobę, która pobrała nienależne świadczenia", jak to określił ustawodawca w art. 23 ust. 1 u.p.o.u.a. SKO wskazało, że ocena świadomego działania strony, przeprowadzana dla celów postępowania w przedmiocie ustalenia i zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, wymaga stwierdzenia przez organ, czy stronie były znane odpowiednie przepisy prawa, a więc wymaga stwierdzenia ponad wszelką wątpliwość, czy była ona skutecznie powiadomiona przez organ wypłacający świadczenia z funduszu alimentacyjnego o okolicznościach, których zaistnienie ma wpływ na istnienie prawa do tych świadczeń. Skład orzekający Kolegium na podstawie analizy akt przedmiotowej sprawy ustalił, że Skarżąca została pouczona w decyzji przyznającej świadczenia z funduszu alimentacyjnego o obowiązku informowania o wszelkich zmianach w sytuacji dochodowej rodziny, zwłaszcza o uzyskaniu dochodu, oraz o konsekwencjach naruszenia tego obowiązku. Ustaleń tych Strona nie kwestionowała. Ponadto we wniosku o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego Strona miała jasno i czytelnie przedstawione warunki pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, zaś wniosek w przedmiotowej sprawie Skarżąca wypełniła osobiście i własnoręcznie podpisała. Zdaniem Kolegium, powyższe oznacza, że nie można uznać, iż w przedmiotowej sprawie brak było świadomości Strony, że powinna niezwłocznie poinformować organ wypłacający świadczenia z funduszu alimentacyjnego o podjęciu zatrudnienia. Zdaniem Kolegium, organ pierwszej instancji zasadnie uznał, że Skarżąca nie dopełniła obowiązku niezwłocznego poinformowania organu o podjęciu zatrudnienia, co miało wpływ na prawo do pobieranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w okresie od dnia 1 marca 2024 r. do 30 września 2024 r. W skardze do tut. Sądu Skarżąca zaskarżyła decyzję SKO w całości zarzucając: 1. naruszenie art. 7 i art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.; dalej także jako: "k.p.a.") poprzez pominięcie słusznych interesów Skarżącej, co miało wpływ na wynik przedmiotowej sprawy; 2. naruszenie art. 75 k.p.a, art. 77 k.p.a, art. 78 i art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez organy obu instancji wszelkich koniecznych czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz brak dążenia do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego oraz słusznego interesu Skarżącej, a w konsekwencji niewzięcie przez organ pierwszej instancji pod uwagę całokształtu materiału dowodowego i niewywiązanie się z obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału zgromadzonego w aktach, w wyniku czego została wydana błędna ww. decyzja w przedmiotowej sprawie - na niekorzyść Skarżącej; 3. naruszenie art. 11 k.p.a i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak pełnego wskazania w uzasadnieniu skarżonej decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, co miało wpływ na wynik sprawy; 4. naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, w efekcie czego ustalenia poczynione przez organ pierwszej i drugiej instancji pozostają dowolne, nieprowadzące do prawdy obiektywnej, a organy obu instancji nie odniosły się wystarczająco i merytorycznie do stanowiska i twierdzeń Skarżącej przed wydaniem skarżonej decyzji, ani nie przeprowadziły rzetelnego postępowania dowodowego mającego potwierdzić lub wykluczyć te twierdzenia; 5. błąd w ustaleniach faktycznych poprzez uznanie, iż Skarżąca winna zwrócić rzekomo nienależne pobrane świadczenia w wysokości 3500 zł wraz z odsetkami; 6. naruszenie art. 8 § 1 k.p.a. tj. zasady proporcjonalności poprzez nałożenie obowiązku Skarżącej co do zwrotu rzekomo nienależnego świadczenia w ww. wysokości wraz z odsetkami; 7. naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności poprzez brak ustalenia okoliczności wskazujących na wysokość żądanego zwrotu refundacji oraz przemawiających za choćby częściowym umorzeniem i brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powodów na podstawie których organ ustalił zarówno wysokość zwrotu ww. świadczenia oraz odmówił choćby częściowego jej umorzenia wraz z naliczonymi odsetkami; 8. ponowne naruszenie art. 7, art. 75, art. 77, art. 78 i art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy co do sposobu, ustalenia obowiązków zwrotu ww. świadczenia przez Skarżącej oraz braku dążenia do załatwienia sprawy z uwzględnieniem zarówno interesu społecznego, ale i słusznego interesu Skarżącej (jego całkowitego pominięcia), a które Skarżąca podnosi jako swoje argumenty oraz zarzuty w tym zakresie w całym postępowaniu administracyjnym, a w konsekwencji niewzięcie przez organy pierwszej i drugiej instancji pod uwagę całokształtu materiału dowodowego przedstawionego przez Skarżącą i niewywiązanie się z obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału zgromadzonego w aktach, w wyniku czego zostały wyprowadzone nieuzasadnione wnioski oraz wydane błędne decyzje w przedmiotowej sprawie; 9. naruszenie art. 23 ust. 1 w związku z art. 2 pkt 7 lit. c u.p.o.u.a uprawnionym do alimentów poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wykładnię okolicznościach niniejszej sprawy. W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej także jako: "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Przedstawiona regulacja prawna nie pozostawia wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji SKO z dnia 1 września 2025 r. stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2025 r. poz. 438 ze zm.; dalej w skrócie jak dotychczas: "u.p.o.u.a."). Zgodnie z art. 9 ust. 1 u.p.o.u.a., świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności - bezterminowo. Jak stanowi art. 2 pkt 11 u.p.o.u.a., osobą uprawnioną jest osoba uprawniona do alimentów od rodzica na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, jeżeli egzekucja stała się bezskuteczna. Natomiast zgodnie z art. 23 ust. 1 u.p.o.u.a. osoba, która pobrała nienależnie świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu. Stosownie do art. 23 ust. 1a u.p.o.u.a. od kwot nienależnie pobranego świadczenia, o którym mowa w art. 2 pkt 7 lit. a, b, d, f i g, naliczane są odsetki ustawowe za opóźnienie. Zgodnie z art. 2 pkt 7 u.p.o.u.a. nienależnie pobrane świadczenie to świadczenie z funduszu alimentacyjnego: a) wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie albo wstrzymanie wypłaty świadczenia w całości lub w części, b) przyznane lub wypłacone w przypadku świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą te świadczenia, c) wypłacone bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, jeżeli stwierdzono nieważność decyzji przyznającej świadczenie albo w wyniku wznowienia postępowania uchylono decyzję przyznającą świadczenie i odmówiono prawa do świadczenia, d) wypłacone, w przypadku gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała, niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28, zaległe lub bieżące alimenty, do wysokości otrzymanych w tym okresie alimentów, e) (uchylona), f) wypłacone osobie innej niż osoba, która została wskazana w decyzji przyznającej świadczenia z funduszu alimentacyjnego, z przyczyn niezależnych od organu, który wydał tę decyzję, g) wypłacone w związku z zastosowaniem przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu - po ustaleniu, że wystąpiły okoliczności, o których mowa w art. 9 ust. 4b. Zaskarżona decyzja podlega uchyleniu jednak nie z przyczyn opisanych w skardze. Przyczyną uchylenia przez tut. Sąd zaskarżonej decyzji SKO było naruszenie przez Kolegium art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. Art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. stanowi, że organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję. Art. 107 § 3 k.p.a. stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Należy podkreślić za Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie, który w wyroku z dnia 13 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Rz 1444/18, stwierdził, że decyzja o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji, o której mowa w art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., stanowiąca jeden z rodzajów rozstrzygnięć, które może podjąć organ odwoławczy w następstwie rozpatrzenia odwołania, wydawana jest przez organ odwoławczy w przypadku stwierdzenia, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa. Zwrot "utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję" oznacza, że nowe, powtórne rozstrzygnięcie organu odwoławczego jest identyczne (pokrywa się) z rozstrzygnięciem zawartym w decyzji organu pierwszej instancji. Oznacza to zatem, że organ odwoławczy rozstrzygnął sprawę w sposób identyczny jak organ pierwszej instancji. Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji oznacza przede wszystkim utrzymanie w mocy jej podstawowego, koniecznego elementu, jakim jest rozstrzygnięcie. Sąd stwierdził, że w kontrolowanej sprawie rozstrzygnięcie zawarte w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia 1 września 2025 r. w zakresie orzeczenia o odsetkach nie jest tożsame z rozstrzygnięciem zawartym w decyzji Prezydenta Miasta Bydgoszczy. Prezydent Miasta Bydgoszczy w decyzji z dnia 28 lipca 2025 r. orzekł o zobowiązaniu Skarżącej do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w wysokości 3500 zł bez odsetek. Swoje stanowisko wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji wskazując, że od kwot nienależnie pobranego świadczenia, o którym mowa w art. 2 pkt 7 lit. c u.p.o.u.a. odsetek nie nalicza się. Tymczasem Kolegium – utrzymując w mocy decyzję Prezydenta Miasta Bydgoszczy – wskazało w zaskarżonej decyzji, że organ pierwszej instancji orzekł o zobowiązaniu Skarżącej do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie naliczonymi do dnia spłaty. W kontekście powyższego wyjaśnić należy, że podstawą prawną do nienaliczania odsetek w przypadku, o którym mowa w art. 2 pkt 7 lit. c u.p.o.u.a. – a takiej kwalifikacji prawnej w sprawie dokonał organ pierwszej instancji - jest art. 23 ust. 1a u.p.o.u.a. Jak wcześniej wskazano zgodnie z tym przepisem prawa, od kwot nienależnie pobranego świadczenia, o którym mowa w art. 2 pkt 7 lit. a, b, d, f i g, naliczane są odsetki ustawowe za opóźnienie. W ww. przepisie prawa nie został wymieniony przypadek pobierania nienależnie świadczenia, o którym mowa w art. 2 pkt 7 lit. c u.p.o.u.a., który został stwierdzony względem Skarżącej przez organ pierwszej instancji. Wymaga podkreślenia, że art. 23 ust. 1a u.p.o.u.a. został przywołany w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji Kolegium. W orzecznictwie wskazuje się jednak, że decyzja organu administracji publicznej nakładająca na stronę postępowania administracyjnego obowiązek określonego zachowania lub też konkretyzująca określone uprawnienia powinna obowiązek ten lub uprawnienie wyrażać precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji. Treści rozstrzygnięcia nie można też domniemywać z treści uzasadnienia (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 grudnia 2017 r., sygn. akt: VII SA/Wa 535/17). Wobec powyższego, mimo, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika podstawa prawna do nieobciążania Skarżącej odsetkami (SKO przywołało bowiem art. 23 ust. 1a u.p.o.u.a.) to, zdaniem tut. Sądu, winno to również w sposób jednoznaczny znaleźć się w treści rozstrzygnięcia. Strona jest bowiem związana treścią rozstrzygnięcia (jeśli jej ono dotyczy), a nie jego uzasadnieniem (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 października 1983 r., sygn. akt I SA 768/83, ONSA 1983/2, poz. 88). Zauważyć należy, że rozstrzygnięcie, jak i uzasadnienie decyzji stanowią jedność w znaczeniu materialnym i formalnym. Żadna z tych części nie może istnieć samodzielnie, za wyjątkiem wyraźnie przewidzianych przez przepisy sytuacji (np. art. 107 § 1 k.p.a. - możliwość odstąpienia od uzasadnienia przy uwzględnieniu w całości żądania strony). Decyzja nie tylko powinna zawierać rozstrzygnięcie, jak i uzasadnienie, ale powinny być one ze sobą spójne. Tymczasem, w niniejszej sprawie treść rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji nie jest spójna z jej uzasadnieniem a dodatkowo nie jest spójna z treścią rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, mimo, że SKO utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Bydgoszczy. Niezależnie od powyższego, w ocenie Sądu, Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w części obejmującej stanowisko własne Kolegium, po opisie dotychczasowego przebiegu postępowania, nie wskazało wprost, który przypadek pobierania nienależnie świadczenia, o których mowa w art. 2 pkt 7 u.p.o.u.a., stwierdziło względem Skarżącej. Nadmienić należy, że zdaniem organu pierwszej instancji sytuację Skarżącej należało kwalifikować jako wypełniającą przesłanki art. 2 pkt 7 lit. c u.p.o.u.a. Jeżeli Kolegium uznało za zasadne stanowisko organu pierwszej instancji - a na to wskazuje rozstrzygnięcie o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji - to w takiej sytuacji zbędne było odnoszenie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do stanu świadomości Skarżącej co do ciążących na niej obowiązków informacyjnych względem organu. Wskazać bowiem należy, że w art. 2 pkt 7 lit. c u.p.o.u.a. jest mowa o świadczeniu wypłaconym bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, "jeżeli stwierdzono nieważność decyzji przyznającej świadczenie albo w wyniku wznowienia postępowania uchylono decyzję przyznającą świadczenie i odmówiono prawa do świadczenia". Z przepisu tego wynika zatem, że nie sam brak podstawy prawnej wypłaty czy dokonanie jej z rażącym naruszeniem prawa wystarcza do zakwalifikowania wypłaconego świadczenia jako nienależnie pobranego. Koniecznym jest bowiem także, aby doszło bądź do stwierdzenia nieważności albo w wyniku wznowienia postępowania do uchylenia decyzji przyznającej świadczenie i odmowy prawa do świadczenia. Jak wskazał organ pierwszej instancji sytuacja taka wystąpiła bowiem ostateczna decyzja, na podstawie której przyznano świadczenia z funduszu alimentacyjnego w wysokości 500 zł została w wyniku wznowienia postępowania uchylona, a wraz z uchyleniem tej decyzji organ odmówił Skarżącej przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego w okresie od 1 marca 2024 r. do 30 września 2024 r. Decyzja Prezydenta Miasta Bydgoszczy z dnia 8 maja 2025 r. (k. 52 akt adm.) uchylająca i odmawiająca przyznania świadczenia Skarżącej na ww. okres stała ostateczna i prawomocna. Skarżąca nie złożyła bowiem odwołania od tej decyzji, co potwierdziła w treści skargi. Zaakcentować należy, że osoba, która pobrała świadczenia z funduszu alimentacyjnego w warunkach określonych w art. 2 pkt 7 lit. c u.p.o.u.a., obowiązana jest do ich zwrotu, gdyż obiektywnie prawo do nich nie mogło być jej przyznane. Każde zatem świadczenie z funduszu alimentacyjnego wypłacone na podstawie decyzji, którą następnie uchylono w wyniku wznowienia postępowania jest świadczeniem nienależnie pobranym, zaś decyzja zapadła w oparciu o art. 2 pkt 7 lit. c u.p.o.u.a. ma charakter związany (zob. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 4 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 309/18; z dnia 4 października 2018 r., sygn. akt I OSK 1879/18; z dnia 25 września 2019 r., sygn. akt I OSK 1437/19). W przypadku określonym przez ustawodawcę w art. 2 pkt 7 lit. c u.p.o.u.a. istotne znaczenie ma wyłącznie czynnik obiektywny, a mianowicie wypłacenie świadczenia bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, jeżeli następnie w wyniku wznowienia postępowania uchylono decyzję przyznającą świadczenie. Bez znaczenia pozostaje w tym wypadku kwestia świadomości/braku świadomości (przesłanka subiektywna), że decyzja przyznająca świadczenia narusza prawo. Tymczasem SKO - pomimo "utrzymania w mocy" decyzji organu pierwszej instancji – w uzasadnieniu swojego stanowiska zawarło rozważania dotyczące przekazanych Skarżącej pouczeń o jej obowiązkach oraz stanu świadomości Strony co do konieczności poinformowania organu wypłacającego świadczenia z funduszu alimentacyjnego o podjęciu zatrudnienia. W ocenie Sądu, mając na uwadze fakt, że Kolegium postanowiło "utrzymać w mocy" decyzję organu pierwszej instancji jako nieprawidłowe należało ocenić zaniechanie dokonania przez SKO jednoznacznej kwalifikacji prawnej pobranego świadczenia, podjęcie rozstrzygnięcia niespójnego z treścią decyzji Prezydenta Miasta Bydgoszczy oraz przedstawienie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji argumentacji nieprzystającej do sytuacji prawnej Skarżącej według kwalifikacji wskazanej przez organ pierwszej instancji. Argumentacja z uzasadnienia decyzji Kolegium w zakresie świadomości Skarżącej co do ciążących na Stronie obowiązków okazała się bowiem nieadekwatna do stanu faktycznego sprawy i kwalifikacji prawnej świadczenia jako nienależnie pobranego na podstawie art. 2 pkt 7 lit. c u.p.o.u.a. dokonanej przez organ pierwszej instancji. Zdaniem Sądu, uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie wyjaśnia Stronie ani zastosowanej przez Kolegium podstawy prawnej, ani motywów, jakimi organ kierował się przy załatwieniu sprawy. W związku z tym, w ocenie Sądu, Kolegium naruszyło art. 107 § 3 k.p.a. Ujawniona rozbieżność pomiędzy rozstrzygnięciem organu pierwszej i drugiej instancji, a także pomiędzy rozstrzygnięciem a uzasadnieniem decyzji Kolegium z dnia 1 września 2025 r. oraz wskazane powyżej niedostatki uzasadnienia tej decyzji, obligowały tut. Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Stwierdzone naruszenie przepisów postępowania było bowiem tego rodzaju, że mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę SKO uwzględni uwagi Sądu przedstawione w niniejszym uzasadnieniu i przeprowadzi postępowanie odwoławcze unikając stwierdzonych przez Sąd uchybień. Z uwagi na wyżej opisane naruszenia prawa procesowego ustosunkowanie się do zarzutów Skarżącej byłoby na obecnym etapie postępowania zdaniem Sądu przedwczesne. Orzeczenia, których sygnatury przywołano w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl