II SA/Bd 734/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędziowie: sędzia WSA Grzegorz Saniewski (sprawozdawca) sędzia WSA Mariusz Pawełczak Protokolant: starszy asystent sędziego Agnieszka Jagiełłowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi S. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2025 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę.

1. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy zaskarżoną decyzją z 24 lipca 2025 r. nr SKO.433.14.2025, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, zwanej w skrócie "k.p.a.") w związku z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków (Dz. U. z 2024 r. poz. 757, w skrócie "u.z.z.w.") oraz art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Koronowa (zwanego dalej "Burmistrzem") z 30 maja 2025 r. nr NGK.6324.12.2021, wydaną po rozpatrzeniu wniosku Spółdzielni Mieszkaniowej [...]" z siedzibą w L. , którą to decyzją Burmistrz umorzył postępowanie administracyjne w sprawie podjęcia działań w celu udrożnienia urządzeń kanalizacyjnych zlokalizowanych na nieruchomości położonej w miejscowości K., stanowiącej działkę oznaczoną numerem ewidencyjnym [...], która stanowi własność Gminy K.. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie sprawy: 2. W dniu 13 sierpnia 2021 r. do Burmistrza wpłynęło pismo Spółdzielni Mieszkaniowej [...] z siedzibą w L. (zwanej dalej "Spółdzielnią" lub "Skarżącą"), która "jako administrator budynków [...]" poinformowała o niesprawności kanalizacji ściekowej z której korzystają administrowane przez Spółdzielnię budynki oraz że pomimo prób nie udało się jej udrożnić z powodu oberwania się rury kanalizacyjnej przed zbiornikiem oczyszczalni. W związku z tym, że zablokowanie spływu ścieków w kanalizacji nastąpiło na terenie należącym do gminy, Spółdzielnia wniosła o podjęcie interwencji i wysłanie odpowiednich służb w celu udrożnienia kanalizacji ściekowej znajdującej się na gruncie gminnym. W odpowiedzi Burmistrz pismem z 16 sierpnia 2021 r. poinformował Spółdzielnię, że Gmina K. (zwana dalej "Gminą") nie jest właścicielem urządzeń kanalizacyjnych zlokalizowanych na działce nr [...] w K. , przedmiotem własności Gminy jest jedynie grunt. Gmina nie może zatem ponieść kosztów udrożnienia kanalizacji. Nie ma też podstaw do zlecenia takiej usługi Zakładowi Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w K. Sp. z o.o. (w skrócie: "ZGKiM"), która to spółka również nie jest właścicielem urządzeń kanalizacyjnych (k. 3 akt administracyjnych). 3. W wyniku złożonego przez Spółdzielnię ponaglenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy (zwane dalej "SKO" lub "Kolegium") postanowieniem z 20 czerwca 2022 r. wskazało, że Burmistrz dopuścił się bezczynności i wyznaczyło Burmistrzowi termin załatwienia sprawy do 30 września 2022 r. 4. Burmistrz decyzją z 20 października 2023 r. (k. 34) odmówił podjęcia działań mających na celu udrożnienie urządzeń kanalizacyjnych zlokalizowanych na nieruchomości położonej w miejscowości K., stanowiącej działkę oznaczoną numerem ewidencyjnym [...], w celu zapewnienia możliwości odprowadzania ścieków do tych urządzeń z nieruchomości położonych w miejscowości K. pod numerami [...], stanowiących działki oznaczone numerami ewidencyjnymi: [...]. Burmistrz stwierdził, że przedmiotowe urządzenie kanalizacyjne nie jest w posiadaniu ZGKiM, która pełni funkcję przedsiębiorstwa wodno – kanalizacyjnego na terenie Gminy ani nie jest podłączone do gminnej sieci kanalizacyjnej i tym samym nie służy do realizacji zadania gminnego w zakresie odprowadzania ścieków komunalnych za pośrednictwem tej sieci. Co więcej, z zebranych dowodów wynika, że przedmiotowe urządzenie na działce gminnej obecnie nie służy do odprowadzania ścieków z budynków w K. , gdyż ścieki te są wydobywane na wcześniejszym odcinku instalacji kanalizacyjnej i wywożone przez uprawnionego przedsiębiorcę na koszt wspólnot mieszkaniowych. Tym samym nie sposób uznać, że potrzeby mieszkańców w tym zakresie są niezaspokojone. Burmistrz wskazał także, że nie ma możliwości podłączenia budynków w K. [...] do gminnej sieci kanalizacyjnej ani nie jest planowana budowa sieci kanalizacyjnej na obszarze, gdzie znajdują się te budynki. 5. SKO po rozpoznaniu odwołania decyzją z 14 grudnia 2023 r. uchyliło decyzję Burmistrza z 14 grudnia 2023 r. i przekazało mu sprawę do ponownego rozpatrzenia (k. 38 akt administracyjnych). Kolegium uznało, wbrew stanowisku Burmistrza, że ma on podstawy do podjęcia działań mających na celu udrożnienie urządzeń kanalizacyjnych zlokalizowanych na działce nr [...] w celu zapewnienia możliwości odprowadzenia ścieków z budynków w K. oznaczonych numerami [...]. Kolegium zwróciło uwagę, że na mocy aktu notarialnego z 6 lipca 2006 r. Gmina K. stała się właścicielką ww. nieruchomości, na której znajdowały się oczyszczalnia ścieków oraz stacje wodociągowe. Kolegium uznało, że Spółdzielnia celnie przywołuje wyrok Sądu Najwyższego z 27 lutego 2020 r. sygn. III CSK 321/17 (SKO pomyłkowo wskazuje "II" zamiast "III", jak wynika z wyroku pod wskazanym nr LEX 2987225), w którym SN stwierdził, że za przedsiębiorcę wodno – kanalizacyjnego, zgodnie z art. 2 pkt 4 u.z.z.w. można uznać gminę, jeżeli prowadzi działalność w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę lub zbiorowego odprowadzenia ścieków przez gminne jednostki organizacyjne czy też urząd gminy, a ponadto stwierdził, że pojęcie "swojej sieci" w rozumieniu art. 49 § 2 k.c. w specyficznym przypadku gminy należy odnosić do tytułu własności. W konsekwencji dla prawidłowego rozumienia pojęcia "przedsiębiorcy" w rozumieniu art. 49 § 2 k.c. kryterium wiodącym jest własność urządzeń przesyłowych. W opinii Kolegium za prawidłowe należy zatem uznać stanowisko strony, że Gmina ma obowiązek zajmowania się sprawami zaopatrzenia ludności w wodę i nie może traktować przedsiębiorstwa wodno – kanalizacyjnego wyłącznie jako podmiotu zapewniającego gminie dochody z tytułu usług. Kolegium wskazało także na wyrok NSA z 26 lipca 2007 r. sygn. II OSK 1084/06 wskazujący, że do obowiązków gminy należy zaopatrzenie mieszkańców gminy w wodę (jest to zadanie własne gminy), gmina nie może niewykonywać tego obowiązku, zaniechać ani przerzucać na inne podmioty, a ponadto, że organy samorządu terytorialnego nie mają prawa odmawiać wykonywania swych obowiązków wynikających z ustaw i przerzucać ich na mieszkańców gminy; taka postawa władz gminy narusza przepis art. 7 Konstytucji RP. NSA wskazał ponadto że jeżeli gmina nie jest w stanie realizować wszystkich obowiązków, które na nią nakładają ustawy, to przynajmniej nie powinna przeszkadzać mieszkańcom, którzy z własnej inicjatywy i we własnym zakresie wykonują niektóre zadania należące do gminy. W takich przypadkach, zgodnie z zasadą pomocniczości wyrażoną w preambule do Konstytucji RP., gmina powinna starać się pomóc i ułatwić wykonywanie tych zadań mieszkańcom. Kolegium podkreśliło, że Gmina K. jest właścicielem sieci zewnętrznej wodno – kanalizacyjnej tj. oczyszczalni ścieków znajdującej się na działce nr [...]. Przekazanie urządzeń kanalizacyjnych na rzecz Gminy nastąpiło 27 lipca 2006 r. na podstawie protokołu przekazania środka trwałego, którego stronami byli: Fundacja [...] im. [...] oraz Gmina K.. Natomiast zainteresowani rozwiązaniem problemu członkowie Spółdzielni, poprzez pełnomocnika Spółdzielni, składali propozycję wykonania niezbędnych prac celem udrożnienia sieci kanalizacyjnej, a w przypadku braku możliwości technicznych proponowali niezwłoczne podjęcie rozmów w celu uregulowania wywozu nieczystości oraz zasad ponoszenia opłat i kosztów z tym związanych. Kolegium podkreśliło, że od czasu uszkodzenia kanalizacji mieszkańcy odprowadzają ścieki na własny rachunek poprzez wywóz nieczystości za pośrednictwem ciężarówek asenizacyjnych co oznacza, że wykonują za Gminę jej ustawowe zadanie. Tymczasem stosownie do art. 3 ust. 1 u.z.z.w. zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków jest zadaniem własnym gminy. W zakresie realizacji tego zadania własnego gminy władztwo gminy i obowiązki z tym związane obejmują wszystkich mieszkańców gminy jako członków tej wspólnoty samorządowej i całe terytorium należącej do danej gminy (wyrok NSA z 4 marca 2020 r. sygn. II OSK 1107/18). 6. W dalszym toku sprawy, w wyniku rozpatrzenia złożonego ponaglenia SKO postanowieniem z 12 lutego 2025 r. wskazało, że Burmistrz dopuścił się bezczynności i wyznaczyło mu termin załatwienia sprawy do 31 maja 2025 r. 7. Wskazaną na wstępie decyzją z 30 maja 2025 r. Burmistrz umorzył postępowanie administracyjne w sprawie podjęcia działań w celu udrożnienia urządzeń kanalizacyjnych zlokalizowanych na nieruchomości położonej w miejscowości K., stanowiącej działkę oznaczoną numerem ewidencyjnym [...], która stanowi własność Gminy K.. Burmistrz ustalił, że rozpatrywany wniosek dotyczy działki nr [...] w K. , która stanowi własność Gminy K.. Własność tej działki Gmina uzyskała na podstawie umowy zrzeczenia się nieruchomości przez Fundację [...], w formie aktu notarialnego z 6 lipca 2006 r. Zgodnie z protokołem przekazania środka trwałego z 6 lipca 2006 r. Gmina przejęła także posadowione na ww. działce urządzenie wodociągowe – osadnik Imhoffa. W okresie przed złożeniem wniosku Spółdzielni do tegoż osadnika były odprowadzane ścieki z budynków w K. o numerach [...]. Ścieki odprowadzano poprzez rury kanalizacyjne przebiegające przez sąsiednie nieruchomości osoby prywatnej. Gmina nigdy nie była właścicielem tych instalacji ani też nigdy nie objęła ich w posiadanie. Ponadto urządzenie kanalizacyjne na działce nr [...] nigdy nie było opróżniane przez Gminę; mieszkańcy budynków K. [...] nigdy nie zawarli z Gminą żadnej umowy na odprowadzanie ścieków do tego urządzenia ani nie ponosili z tego tytułu żadnych opłat na rzecz Gminy. Burmistrz ustalił ponadto, że niedrożność opisanych urządzeń kanalizacyjnych powstała na odcinku rury kanalizacyjnej posadowionej na sąsiedniej działce prywatnej, a nie na terenie działki gminnej numer [...], na której znajduje się przejęty przez Gminę osadnik Imhoffa. Burmistrz uznał, iż skoro ustalono, że niedrożność przedmiotowej kanalizacji ściekowej nie powstała na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...], która jest własnością Gminy K., a w części instalacji zlokalizowanej na sąsiedniej nieruchomości prywatnej, to wniosek Spółdzielni z 21 sierpnia 2023 r. o podjęcie działań w celu usunięcia niedrożności instalacji kanalizacyjnej znajdującej się na wymienionej działce gminnej, jest bezprzedmiotowy. Burmistrz uznał jednocześnie, że nie ma żadnych instrumentów prawnych na gruncie prawa administracyjnego do ewentualnego podejmowania działań naprawczych niedrożnej instalacji kanalizacyjnej, która znajduje się na cudzym gruncie i nie jest własnością ani nie jest w posiadaniu gminy czy przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego. Domaganie się więc przez wnioskodawcę, aby Burmistrz w trybie decyzji administracyjnej miał zaingerować w cudze prawo własności (zapewnić sobie dostęp do niedrożnej rury kanalizacyjnej znajdującej się na cudzym gruncie do jej naprawy) nie ma podstaw prawnych. Prawo do podejmowania takich działań przez organy gminy w trybie administracyjnym nie wynika ani z przepisów ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, ani ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, jak również z żadnych innych przepisów ustawowych, czy aktów prawa miejscowego. Burmistrz zaznaczył, że wprawdzie zgodnie z przepisami u.z.z.w. zadania gminy obejmują obowiązek utrzymywania zdolności urządzeń kanalizacyjnych do odprowadzania ścieków, lecz tylko takich, które są w posiadaniu przedsiębiorstwa wodno-kanalizacyjnego (czy samej gminy) i wchodzą w skład gminnej sieci kanalizacyjnej. W niniejszej sprawie nie ma to miejsca, gdyż niedrożna rura kanalizacyjna jest na działce prywatnej, nie jest własnością ani nie znajduje się w posiadaniu Gminy. 8. W wyniku rozpatrzenia odwołania Spółdzielni Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazaną na wstępie decyzją z 24 lipca 2025 r. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza z 30 maja 2025 r. Kolegium uznało, że istniały przesłanki umorzenia postępowania, aczkolwiek z innych względów niż wskazał Burmistrz. Kolegium (nawiązując do wyroku SN dnia 9 listopada 1995 r. (sygn. III ARN 50/95) podniosło, że postępowanie administracyjne w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. staje się bezprzedmiotowe wtedy, gdy brak jest sprawy administracyjnej, która może być załatwiona decyzją, nie zaś wtedy, gdy wydanie decyzji staje się zbędne. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Innymi słowy, brak przedmiotu postępowania ma miejsce wówczas, gdy stan faktyczny nie podlega uregulowaniu przepisami administracyjnymi, które dawałyby organowi administracyjnemu kompetencję do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Kolegium uznało, że z taka właśnie sytuacja zachodzi w przedmiotowej sprawie. Nie istnieją bowiem żadne przepisy, które przyznawałyby Burmistrzowi kompetencje do rozstrzygania kwestii na kim ciąży obowiązek udrożnienia kanalizacji ściekowej, z której korzystają właściciele nieruchomości położonych w K. pod numerami [...]. Kompetencji do rozstrzygnięcia tej sprawy w drodze decyzji administracyjnej nie można w szczególności wywodzić z art. 3 ust. 1 u.z.z.w. który stanowi, że zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków jest zadaniem własnym gminy, czy też z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, zgodnie z którym zadania własne gminy obejmują sprawy wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz. Kolegium podniosło, że jak się wskazuje w doktrynie, charakter zadań nałożonych na gminę w postaci obowiązku utrzymywania w należytym stanie urządzeń jest ogólny, nie wymaga uprzedniego powstania zobowiązania, brak dbałości o te urządzenia skutkuje powstaniem odpowiedzialności odszkodowawczej (w relacji sprawca - poszkodowany) - tak: B. Brynczak [w:] K. Ubysz, B. Brynczak, Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Komentarz, Warszawa 2015, art. 3. W świetle powyższego Kolegium uznało, że wobec braku podstawy prawnej do wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, należało postępowanie umorzyć jako bezprzedmiotowe. Podstawą umorzenia jest jednak brak materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracji publicznej, a nie niezasadność żądania co do meritum. 9. Spółdzielnia w skardze na decyzję SKO z 24 lipca 2025 r. wniosła o jej uchylenie, jak też o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Burmistrza z 30 maja 2025 r. Zaskarżonej decyzji Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania: 1) art. 7, art. 76 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie lI instancji obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co skutkowało błędnym uznaniem, iż Burmistrz nie jest władny i kompetentny do rozstrzygnięcia kwestii na kim ciąży obowiązek udrożnienia kanalizacji ściekowej oraz pominięcie kwestii alternatywnego rozwiązania przez Gminę problemu odprowadzania ścieków; 2) art. 8 k.p.a. - poprzez naruszenie zasady zaufania do organów administracji publicznej, polegające na tym, że wieloletnia bezczynność organu I instancji oraz utrzymanie tej bezczynności przez organ lI instancji podważyły w sposób istotny pewność prawa i poczucie bezpieczeństwa prawnego mieszkańców K. (nr [...]). Skarżąca podkreśliła, że naruszenie to jest rażące, jako że w dwóch wcześniejszych decyzjach SKO zasadniczo przyznawało rację Skarżącej, wskazując na obowiązki Gminy, natomiast w zaskarżonej decyzji - bez podania przekonującego i spójnego uzasadnienia - odstąpiło od dotychczasowej linii orzeczniczej, co potęguje stan niepewności prawnej i utrwala brak zaufania do organów administracji. Skarżąca zarzuciła także naruszenie prawa materialnego: 1) art. 3 ust. 1, art. 5 ust. 1 i 1 a w zw. z art. 2 pkt 4 u.z.z.w. w zw. z art. 7 ust 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym, poprzez uznanie, że Gmina K. nie ma w obowiązku utrzymania w sprawności kanalizacji ściekowej, z której korzystają właściciele nieruchomości położonych w K. pod numerami [...], podczas gdy Gmina jest właścicielem infrastruktury wodno-kanalizacyjnej i jest zobowiązana do jej utrzymania i eksploatacji; 2) art. 105 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, iż przedmiotowe postępowanie jest bezprzedmiotowe z uwagi na brak materialnoprawnych podstaw do władczej ingerencji organu administracyjnego, podczas gdy organ Gminy K. jest zobowiązany do działania w niniejszej sprawie przez przepisy prawa art. 3, art. 5 ust. 1 i 1a w zw. z art. 2 pkt 4 u.z.z.w. w zw. z art. 7 ust 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym. 10. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko. 11. Na rozprawie Skarżąca wskazała, że instalacja kanalizacyjna w K. powstała jeszcze w czasach funkcjonowania w tej miejscowości PGR; instalacja nie była wówczas zinwentaryzowana. Skarżąca wskazała także, że właścicielem nieruchomości (z budynkami nr [...]) są Wspólnoty w liczbie sześciu, a Spółdzielnia jest zarządcą. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. 12. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm., zwanej w skrócie "p.p.s.a.") sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z powyższego wynika, że nie każde naruszenie przepisów prawa skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji organu administracji, ale jedynie takie które miało (w przypadku naruszeń prawa materialnego) lub mogło mieć (w przypadku naruszeń przepisów postępowania) wpływ na wynik sprawy, ewentualnie naruszenie miało charakter kwalifikowany (dający podstawę do wznowienia postępowania, ewentualnie stwierdzenia nieważności – art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W przedmiotowej sprawie, aczkolwiek Sąd dostrzegł uchybienia przepisom postępowania przez organ (co do ustalenia stanu faktycznego i uzasadnienia), to nie miały one istotnego wpływu na wynik sprawy. 13. Słusznie wskazuje Kolegium w zaskarżonej decyzji, że postępowanie administracyjne należy uznać za bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. wówczas, kiedy brak jest sprawy administracyjnej, która może być załatwiona decyzją. Brak przedmiotu postępowania zachodzi zatem wówczas, kiedy nie można stwierdzić, że ten rodzaj stanu faktycznego jaki zaistniał w postępowaniu, jest uregulowany przepisami administracyjnymi na mocy których organ administracyjny ma władzę i obowiązek rozstrzygnąć o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. 14. Powyższą regułę dotyczącą postępowania administracyjnego należy wpisać w bardziej zasadniczą dla przedmiotowej sprawy kwestię wykonywania zadań ciążących na gminie. Gmina, jako jednostka samorządu terytorialnego, wykonuje zadania publiczne służące zaspokajaniu potrzeb wspólnoty samorządowej (por. art. 166 Konstytucji RP). Jednakże sam fakt, że gmina jest zobowiązana do realizacji określonego zadania nie przesądza o trybie i formie jego realizacji (por. analogicznie postanowienie NSA z 9 maja .2012 r., I OSK 926/12, LEX nr 1166071). Inaczej mówiąc – z samego faktu, że gmina ma obowiązek wykonywać określone zadanie publiczne nie wynika, że organ gminy (np. burmistrz) ma władzę rozstrzygnąć w drodze decyzji administracyjnej o wszystkich uprawnieniach lub obowiązkach wiążących się z wykonaniem tegoż zadania, w stosunku do każdego podmiotu indywidualnego, w szczególności podmiotu mogącego podejmować działania umożliwiające gminie realizację wykonywanego przez nią zadania publicznego (np. takiego podmiotu jak przedsiębiorstwo wodno – kanalizacyjne). Wydawanie decyzji administracyjnych nie jest bowiem jedynym sposobem wykonywania zadania publicznego. 15. Nie jest sporne w sprawie, że kwestie dotyczące zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków należą do zadań własnych gminy. Wynika to wprost z art. 3 ust. 1 u.z.z.w. stanowiącego, że zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków jest zadaniem własnym gminy. Jak wynika jednakże z następnych przepisów wskazanej ustawy, realizacja tego zadania przybiera różne formy np. wydawanie przez wójta (burmistrza, prezydenta) w drodze decyzji zezwoleń na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzanie ścieków (art. 16 u.z.z.w.) czy określanie przez radę gminy w drodze uchwały regulaminów dostarczania wody i odprowadzania ścieków (art. 19 u.z.z.w.). Co więcej wykonywanie pewnych czynności pozwalających na realizację zadania "zbiorowe dostarczanie wody i zbiorowe odprowadzanie ścieków" może obciążać inne podmioty niż gmina np: - dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie jako organ regulacyjny (art. 27a ust. 1 u.z.z.w.) w drodze decyzji rozstrzyga spory w zakresie odmowy zawarcia umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne (art. 27e ust. 1 pkt 1 u.z.z.w.) - sądy powszechne, na wniosek uprawnionego oskarżyciela publicznego, na podstawie przepisów Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, wymierzają kary w przypadku niedopuszczenia osoby reprezentującej przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne na teren nieruchomości lub do obiektu budowlanego należących do osób, o których mowa w art. 6 ust. 2 i 4-7 u.z.z.w., m.in. celem usunięcia awarii przyłącza kanalizacyjnego (art. 28 ust. 2 pkt 2 u.z.z.w. w zw. z art. 7 pkt 6 u.z.z.w. – por. przykładowo wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z 24 listopada 2014 r., IV Ka 856/14, LEX nr 1867920) 16. Mając na względzie powyższe należy zauważyć, że problemem w sprawie jest zapewnienie mieszkańcom sześciu budynków w K. oznaczonych numerami [...] możliwości zbiorowego odprowadzenia ścieków przy pomocy urządzeń kanalizacyjnych, które uległy awarii. Badając możliwość działania w tym zakresie przez organ administracji, w drodze decyzji administracyjnej należało ustalić nie tylko istotę zgłoszonego żądania, ale także sytuację prawną wnioskującego podmiotu. W tym zakresie organy nie wyjaśniły dostatecznie stanu sprawy. Należy zauważyć, że sprawa toczyła się z wniosku Spółdzielni Mieszkaniowej [...] z siedzibą w L. , która sama już we wniosku z 13 sierpnia 2021 r. wskazała, że jest jedynie administratorem budynków w K. nr [...]. Jak wskazał z kolei pełnomocnik Spółdzielni na rozprawie, w sześciu budynkach w K. (tj. w budynkach o numerach [...]) istnieje sześć odrębnych wspólnot mieszkaniowych. Brak w aktach sprawy jakichkolwiek dokumentów potwierdzających, że Spółdzielnia jest właścicielem lub współwłaścicielem nieruchomości z których odprowadzano ścieki uszkodzoną instalacją kanalizacyjną, a mieszkańcy budynków K. [...] (jak stwierdziło chociażby Kolegium w decyzji z 14 grudnia 2023 r. str. 11 – 12) są członkami tej Spółdzielni. Informacja, że Spółdzielnia jest tylko administratorem budynków w K. może wskazywać, że właściciele lokali w tych budynkach, tworzący wspólnotę mieszkaniową, stosownie do art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 232) powierzyli Spółdzielni, jako osobie prawnej, zarząd nieruchomością wspólną. Oznaczałoby to, że Spółdzielnia nie ma żadnego własnego interesu prawnego będącego oparciem dla zgłaszanego Burmistrzowi żądania. Prawa i obowiązki mogą bowiem nabywać współwłaściciele nieruchomości lub wspólnota mieszkaniowa i to oni mogą być stroną postępowania (analogicznie wyrok WSA w Poznaniu z 29 stycznia 2026 r., II SA/Po 322/25, LEX nr 4030564), a nie zarządca wspólnoty mieszkaniowej. W przypadku potwierdzenia powyższej sytuacji prawnej (czego organy nie dokonały) już na etapie złożenia wniosku przez Spółdzielnię istniała podstawa do odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. ze względu na brak przymiotu strony po stronie wnioskodawcy (tj. Spółdzielni działającej w imieniu własnym, bez legitymowania się stosownym upoważnieniem ze strony właścicieli nieruchomości czy wspólnoty mieszkaniowej), a w przypadku dostrzeżenia ww. sytuacji w toku postępowania istniała podstawa do umorzenia postępowania z przyczyny podmiotowej. 17. Powyższe uchybienie nie miało jednakże wypływu na wynik sprawy, jako że, jak już wcześniej wskazał Sąd – z samego faktu wykonywania przez gminę zadania publicznego nie wynika, że organ gminy ma władzę rozstrzygania w drodze decyzji administracyjnej o wszystkich uprawnieniach lub obowiązkach wiążących się z wykonaniem tegoż zadania. Nawet zatem przy braku dostrzeżenia istniejącej przesłanki podmiotowej umorzenia postępowania - istnieje przesłanka przedmiotowa umorzenia postępowania. 18. Rozważając bardziej szczegółowo istnienie przesłanki przedmiotowej umorzenia postępowania (czego organ, z naruszeniem art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., nie dokonał) w ślad za Skarżącą należy dostrzec, że w orzecznictwie wskazywane są sytuacje, kiedy gmina jest obciążana obowiązkiem wprost z tytułu odpowiedzialności za wykonywanie zadania publicznego "zbiorowe zaopatrzenie w wodę". W szczególności w wyroku z 4 marca 2020 r. (sygn. II OSK 1107/18, LEX nr 2979624) NSA przyjął odpowiedzialność gminy za zapewnienie mieszkańcom gminy dostępu do wody o odpowiedniej jakości w sytuacji kiedy woda pochodziła z ujęcia wody niebędącego własnością gminy czy podmiotu zależnego gminy (np. gminnej spółki wodociągowo – kanalizacyjnej). Jak wskazał NSA "kwestia nie uregulowanych stosunków własnościowych przedmiotowego ujęcia wody oraz związanej z nim infrastruktury nie ma znaczenia, albowiem jako zagadnienie natury cywilnoprawnej pozostaje poza uwagą sądu administracyjnego, skoro przedmiotem w sprawie jest ocena realizacji zadań o charakterze publicznoprawnym z zakresu stosunków administracyjno-prawnych". Zwrócić trzeba uwagę, że wskazana sprawa skupiała się wokół problemu określenia do kogo powinna być kierowana decyzja wydana przez organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej nakazująca doprowadzić wodę w ww. ujęciu do jakości odpowiadającej wymaganiom sanitarnym. Problemem zatem nie było istnienie podstawy prawnej do działania organu w zakresie dotyczącym zadania publicznego "zbiorowe zaopatrzenie w wodę" (w ww. przypadku tym organem był organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej), ale określenie podmiotu odpowiedzialnego za wykonanie obowiązku nałożonego decyzją należycie umocowanego organu. W niniejszej sprawie problemem nie jest istnienie odpowiedzialności gminy za wykonanie nakazów innych organów, ale istnienie umocowania dla organu gminy (Burmistrza) do działania i to w ściśle określonej formie tj. w formie decyzji administracyjnej. 19. Jak wyżej wskazał Sąd – wprawdzie zadanie publiczne "zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzenie ścieków" jest zadaniem własnym gminy, ale nie oznacza to, że tylko gmina ma obowiązki w tym zakresie oraz towarzyszące im uprawnienia do działania w określonych formach. Ustalenie, czy możliwe jest określenie odpowiedzialności gminy i jej organów wymaga zatem bardziej szczegółowej analizy sytuacji faktycznej w sprawie. W tym względzie należy przede wszystkim zauważyć, że nie jest sporne, iż na działce nr [...] (stanowiącej własność Gminy) znajduje się osadnik Imhoffa. Urządzenie to, opisane jako "sieć zewnętrzna wodno – kanalizacyjna – oczyszczalnia ścieków" stanowi środek trwały w posiadaniu Gminy, przejęty przez Gminę łącznie z nabyciem nieruchomości, co udokumentowano "protokołem przekazania - przejęcia środka trwałego" z 27 lipca 2006 r. (kopia między k. 3 a k. 4 akt administracyjnych). Faktem powszechnie znanym jest (por. https://pl.wikipedia.org/wiki/Osadnik_Imhoffa), że "osadnik Imhoffa jest to rodzaj zintegrowanego (zespolonego) dwuczęściowego, dwukomorowego, żelbetowego zbiornika (osadnika) będącego obiektem oczyszczalni ścieków, służącego do wytrącania zanieczyszczeń, znajdujących się w ściekach." Osadnik Imhoffa może być zatem elementem sieci kanalizacyjnej. Tak jest w Gminie K., o czym świadczy treść opublikowanego na stronie BIP Gminy programu ochrony środowiska (https://bip.koronowo.pl/artykul/329-2159-program-ochrony-srodowiska) w którym na str. 9 wskazano, iż na terenie Gminy działają "Oczyszczalnie zlokalizowane na terenach wiejskich", m. in. w miejscowości W. "wiejska oczyszczalnia ścieków (...) przyjmująca ścieki z W., T. i G., (piaskownik, 2 przepompownie ścieków, osadnik Imhoffa, komory napowietrzania, zagęszczacz grawitacyjny, staw klarujący, kolektor zrzutowy)". Z akt sprawy (k.65 wraz z dokumentacją fotograficzną i schematem na zdjęciu satelitarnym) wynika także, że z osadnikiem Imhoffa na działce nr [...] połączona jest instalacja kanalizacyjna prowadząca do sześciu przedmiotowych budynków mieszkalnych w K. . W istocie zatem mamy do czynienia z siecią kanalizacyjną. Przy ocenie własności tej sieci należy mieć na względzie, że sieć tworzą przewody wodociągowe lub kanalizacyjne wraz z uzbrojeniem i urządzeniami, którymi dostarczana jest woda lub którymi odprowadzane są ścieki, będące w posiadaniu przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego (art. 2 pkt 7 u.z.z.w.). Urządzenia wchodzące w skład sieci, w tym przyłącza po przyłączeniu do sieci, nie stanowią części składowych gruntu, lecz wchodzą w skład przedsiębiorstwa posiadającego sieć (art. 49 § 1 k.c., por. wyrok NSA z 31 sierpnia 2023 r., II GSK 594/20, ONSAiWSA 2024). Odnośnie realizowania określonych zadań w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków należy zauważyć, że ciążą one na gminie (osobie prawnej) także w sytuacji, gdy w gminie (tj. na terytorium gminy) nie działa przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne. Wówczas przedsiębiorstwem takim może być sama gmina (por. B. Brynczak [w:] K. Ubysz, B. Brynczak, Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Komentarz, Warszawa 2015). Trudno uznać, że gmina może uwolnić się od obowiązku wypełniania zadania zbiorowego odprowadzania ścieków na części swojego terytorium poprzez brak przekazania znajdującej się na niej sieci kanalizacyjnej utworzonemu przez gminę przedsiębiorstwu wodno – kanalizacyjnemu. Należy przyjąć, że w takim wypadku, odnośnie owej nieprzekazanej sieci, to sama gmina musi wypełniać obowiązki przedsiębiorstwa wodno-kanalizacyjnego. 20. Powyższe spostrzeżenia prowadzą do wniosku, że w przedmiotowym przypadku mamy do czynienia z siecią kanalizacyjną obejmującą osadnik Imhoffa oraz przyłączone do niego przewody kanalizacyjnego prowadzące do budynków nr [...] w K. . Sieć ta jest własnością Gminy K., która w zakresie dotyczącym tej sieci w znaczeniu funkcjonalnym powinna być traktowana jako przedsiębiorstwo wodno – kanalizacyjne. W konsekwencji sprawa dotycząca sporu między Gminą a odbiorcami usług świadczonych przy pomocy ww. sieci należy do właściwości organu regulacyjnego - dyrektora regionalnego zarządu gospodarki wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (art. 27a ust. 3 i art. 27e ust. 1 pkt 1 u.z.z.w.). Po zawarciu takiej umowy wynikający z art. 5 ust. 1 u.z.z.w. obowiązek zapewnienia zdolności posiadanych przez Gminę urządzeń kanalizacyjnych do odprowadzania ścieków w sposób ciągły i niezawodny będzie częścią odpowiedzialności kontraktowej z art. 471 k.c. (por. B. Brynczak [w:] K. Ubysz, B. Brynczak, Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Komentarz, Warszawa 2015, art. 5). Wejście na cudzą nieruchomość w celu naprawienia awarii należy rozpatrywać zarówno w świetle ww. art. 7 u.z.z.w. jak też w świetle art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami. Odnośnie zaś samego stanu technicznego sieci należy także zauważyć, że w świetle art. 3 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego sieć kanalizacyjnego oraz oczyszczalnia ścieków są obiektami budowlanymi – budowlami. Stosownie zaś do art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo 4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia - organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Powyższe prowadzi do wniosku, że sam ciążący na gminie obowiązek wykonywania zadania "zbiorowego odprowadzania ścieków" nie może być uznany za podstawę prawną do wydania przez burmistrza gminy decyzji nakazującej podjęcie działań w celu udrożnienia urządzenia kanalizacyjnego wchodzącego w skład sieci kanalizacyjnej. Ustawodawca przewidział bowiem inne narzędzia prawne umożliwiające, w ramach ww. zadania publicznego, zapewnienie zdolności urządzeń kanalizacyjnych do odprowadzania ścieków w sposób ciągły i niezawodny. Okoliczność, że zainteresowane podmioty z tych narzędzi nie korzystają nie tworzy kompetencji dla organu gminy. 21. Ze względu na powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.