II SA/Bd 626/17

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na uchwałę Zarządu Województwa [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie ogłoszenia konkursu na kandydata na stanowisko dyrektora teatru postanowił: oddalić wniosek.

Dnia [...] czerwca 2017 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek (formularz PPF) B. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj.: zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Wnioskodawca podał, ze prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Posiada [...] udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego o powierzchni [...] m2. Uzyskuje dochód w wysokości [...] zł miesięcznie z tytułu świadczenia emerytalnego (odcinek za maj 2017 r.). Oświadczył, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. W formularzu zawarł wykaz miesięcznych zobowiązań i stałych wydatków w wysokości ok. [...] zł (m.in. czynsz za mieszkanie, media, lekarstwa). Wskazał, że posiada zadłużenie na kwotę ok. [...] zł. Zarządzeniem z dnia 26 czerwca 2017 r. zobowiązano skarżącego do przedłożenia w terminie 10 dni od dnia doręczenia wezwania dokumentów obrazujących jej sytuację majątkową i finansową. Wezwanie zostało doręczone w dniu 17 lipca 2017 r. Do pisma z dnia 20 lipca 2017 r. załączył kserokopie: PIT-28 za 2015 rok, PIT-36 za 2016 rok (dochód wyniósł [...] zł). Wnioskodawca przedstawił wyciąg z konta oszczędnościowego, z którego wynika, że nie posiada środków pieniężnych na rachunku bankowym oraz bank nie odnotował w ostatnim okresie żadnych operacji na tymże rachunku. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje: Należy zaznaczyć, iż prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa ( art. 244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2017 r., poz. 1369., zwanej dalej p.p.s.a.). Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. W przedmiotowej sprawie podkreślenia wymaga, że zarządzeniem z dnia 26 czerwca 2017 r. zobowiązano skarżącego do przedłożenia w terminie 10 dni od dnia doręczenia wezwania dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową i finansową. Skarżący ograniczył się jedynie do częściowego wykonania ciążącego nań zobowiązania. Nie przedłożył np. udokumentowanego oświadczenia o wysokości ponoszonych miesięcznie wydatkach związanych z utrzymaniem, czy też oświadczenia o tytule prawnym przysługującym do domu/mieszkania (nr księgi wieczystej). Trzeba przy tym zauważyć, że skarżący ponosi wydatki znacznie przekraczające uzyskiwany przez niego dochód. Oświadczył również, że posiada wysokie w relacji do dochodu zadłużenie. Dlatego też konieczne było precyzyjne ustalenie jego sytuacji finansowej a w szczególności źródeł pokrycia wydatków. Przedłożony przez niego wyciąg z rachunku bankowego dotyczy konta oszczędnościowego a nie bieżącego rachunku rozliczeniowego. Zatem należy uznać, że sytuacja finansowa i majątkowa wnioskodawcy nie została w pełni wyjaśniona. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skarżący nie wykonał zobowiązania, zatem nie było możliwości dokonania całościowej oceny materiału. Z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wynika, iż ciężar dowodu spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, a to znaczy że przepis ten nakłada na wnioskującego obowiązek przedstawienia argumentacji i dowodów potwierdzających istnienie przesłanek wskazanych w powołanym przepisie. Nadto to wnioskujący ma przekonać sąd, że znajduje się w sytuacji opisanej w przedmiotowym przepisie, która uniemożliwia poniesienie mu jakichkolwiek kosztów postępowania lub poniesienie pełnych kosztów postępowania (np. postanowienia NSA: z dnia 30 lipca 2009 r., I FZ 171/09, LEX nr 552205, oraz z dnia 9 lipca 2009 r., I OZ 713/09, LEX nr 552394). Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie podkreślał w orzecznictwie, że z punktu widzenia art. 246 § 1 p.p.s.a. wykazanie okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy należy do obowiązku ubiegającego się o przyznanie tego prawa (np. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2009 r., II FZ 101/09, LEX nr 550317). W orzecznictwie prezentowane jest jednoznaczne stanowisko, że brak współpracy ze strony podmiotu ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy skutkuje uznaniem, że nie wykazał on zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., koniecznych dla przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (np. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2009 r., II FZ 91/09, LEX nr 550327). W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.