II SA/Bd 590/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. K. na czynność Prezydenta Miasta I. w przedmiocie rozliczenia kosztów centralnego ogrzewania postanawia odrzucić skargę.

Pismem z dnia 4 maja 2026 r. P. K. (dalej "skarżący") złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na czynność Prezydenta Miasta I. z dnia 12 czerwca 2022 r. w przedmiocie rozliczenia kosztów centralnego ogrzewania. Skarżący podniósł, że mieszka w budynku komunalnym, należącym do miasta i pod koniec 2018 r. na kamienicy zostały założone i uruchomione instalacje centralnego ogrzewania oraz ciepłej wody. Z tego tytułu w aneksie do umowy najmu lokalu w dniu 11 września 2018 r. wprowadzono odpowiednie zmiany w opłatach – zaliczce na c.o. i zaliczce na c.w. Następnie aneksem z dnia 12 grudnia 2018 r. wprowadzona podwyżkę ww. opłat. Kolejnym aneksem z dnia 21 kwietnia 2021 r. wprowadzono kolejne podwyżki i wprowadzono nową opłatę – opłatę stałą na c.w. związaną z powierzchnią mieszkania. W ocenie skarżącego wskazana powyżej nowa opłata nie jest zależna od właściciela, wobec czego jej nie uiszcza. W rezultacie właściciel nęka skarżącego notami odsetkowymi i sądem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności sąd bada z urzędu dopuszczalność skargi, ustalając, czy nie zachodzą przesłanki do jej odrzucenia, wymienione w art. 58 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm. – dalej "p.p.s.a."). Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), niezachowanie terminu wniesienia skargi (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych skargi (pkt 3), zawisłość sprawy lub prawomocne jej osądzenie (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5), brak interesu prawnego wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. (pkt 5a), oraz niedopuszczalność skargi z innych przyczyn (pkt 6). Stwierdzenie wystąpienia którejkolwiek z wymienionych przesłanek uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, a w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia. Czyniąc zadość powyższemu, wyjaśnić należy, że w myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznaczają przepisy art. 3-5 p.p.s.a. Jak wynika z treści skargi, jej przedmiotem jest rozliczenie kosztów centralnego ogrzewania przez organ. W odniesieniu do przedstawionego stanu faktycznego sprawy wskazać należy, że zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto w myśl art. 3 § 2a p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach sprzeciwów od postanowień, do których odpowiednie zastosowanie ma przepis art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Katalog skarg na określone w art. 3 § 2 i § 2a p.p.s.a. działania organów administracji publicznej lub ich bezczynność, rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują sądową kontrolę. Stosownie bowiem do treści art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Z wymienionego przepisu wynika, iż wniesienie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego jest możliwe tylko w przypadkach przewidzianych w punktach 1-9 art. 3 § 2 oraz w art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a. Skarga nie jest natomiast dopuszczalna w innych sprawach niż wymienione powyżej. Jak wynika z akt sprawy, wniesiona w sprawie skarga dotyczy rozliczenia przez organ kosztów centralnego ogrzewania. Z treści skargi wynika, że koncentruje się ona na nieuzasadnionym – w ocenie skarżącego – naliczaniu odsetek za nieuiszczaną opłatę stałą za c.w. Sprawa będąca przedmiotem skargi nie należy zatem do spraw określonych w art. 3 § 2 p.p.s.a. nie jest sprawą z zakresu administracji publicznej. Roszczenie o rozliczenie nakładów poczynionych w lokalu ma charakter cywilnoprawny i nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Właściwości sądu administracyjnego w sprawie dotyczącej tak określonego roszczenia nie przewidują też przepisy szczególne. Skarga do sądu administracyjnego na czynność organu w takiej sprawie zatem nie przysługuje. Jeszcze raz należy podkreślić, że kognicja sądów administracyjnych dotyczy wyłącznie takich sporów pomiędzy określonym podmiotem a organem administracji publicznej, które powstały na gruncie stosunków administracyjnoprawnych. Sądy administracyjne badają wyłącznie tę sferę aktywności administracji publicznej, w jakiej została ona upoważniona do władczego i jednostronnego kształtowania uprawnień i obowiązków podmiotów w stosunku do niej zewnętrznych i jej nie podporządkowanych. Spory pomiędzy organami administracji publicznej a innymi podmiotami, nawet wówczas, gdy dotyczą praw i obowiązków powstałych na gruncie określonego stosunku prawnego, lecz nie charakteryzującego się nadrzędnością organów administracyjnych wyrażającą się we władczym kształtowaniu tych praw i obowiązków, nie są sporami o charakterze administracyjnoprawnym. Dotyczy to w szczególności sporów powstałych na gruncie prawa cywilnego, gdzie w razie konfliktu o wzajemnych prawach i obowiązkach stron stosunku cywilnoprawnego, w sposób władczy, rozstrzyga sąd powszechny. Taka właśnie sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Z powyższych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. skargę należało odrzucić jako niedopuszczalną