II SA/Bd 349/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. A. na orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2023 r., nr [...] w przedmiocie aktualizacji opłaty z tytułu użytkowania wieczystego postanawia odrzucić skargę.

G. A. (dalej: skarżący) wniósł to tut. Sądu skargę na orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: SKO, Kolegium) z dnia [...] stycznia 2023 r., nr [...] w przedmiocie aktualizacji opłaty z tytułu użytkowania wieczystego. W wywiedzionej skardze skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego: 1) § 28.2. i 5. Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. 2021 r., poz. 555 – dalej "rozporządzenie") poprzez uznanie, że operat stanowiący podstawę ustalenia opłaty z tytułu użytkowania wieczystego zawiera prawidłowo zebrany i zastosowany materiał porównawczy z działka skarżących, 2) art. 154 ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z § 28.1-7 rozporządzenia poprzez przyjęcie, że biegły dokonujący wyceny wzrostu wartości nieruchomości w operacie szacunkowym zastosował prawidłową metodę wyceny, 3) art. 153 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez uznanie prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego mimo braku analizy zmiany poziomu cen w czasie od ostatniej aktualizacji opłaty. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Jak stanowi art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 – dalej "p.p.s.a."), Sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne, 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 i 2185), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 i 2707), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 813, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zaskarżone orzeczenie SKO nie mieści się w żadnej z kategorii aktów wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 – 9 p.p.s.a. Tego rozstrzygnięcia (orzeczenia) nie można zwłaszcza zakwalifikować jako innego niż decyzja i postanowienie aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Ów inny akt – jak wskazuje art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. – musiałby zostać wydany w sprawach z zakresu administracji publicznej, tymczasem kwestia opłaty za użytkowanie wieczyste to sprawa z zakresu prawa cywilnego (art. 238 k.c.). Dopuszczalność skargi nie wynika również z art. 3 § 2 p.p.s.a., gdyż z żadnego przepisu ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 1899 ze zm. – dalej "u.g.n.") nie wynika możliwość złożenia do sądu administracyjnego skargi na orzeczenie Kolegium o oddaleniu wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości. Wręcz przeciwnie art. 80 u.g.n., stanowi wprost o właściwości sądu powszechnego. Zdaniem Sądu, ewentualne poddanie zaskarżonego orzeczenia kognicji sądu administracyjnego doprowadziłoby do sytuacji, w której wyrok sądu administracyjnego w sposób nieuprawniony ukształtowałby elementy treści stosunku cywilnoprawnego między skarżącym a Prezydentem Miasta B.. Dodatkowo należy także zauważyć, że brak właściwości sądu administracyjnego w niniejszej sprawie nie stanowi naruszenia prawa strony do sądu (art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej), ponieważ ustawa przewiduje w tym zakresie właściwość sądu powszechnego (art. 80 u.g.n.). Zgodnie z art. 78 ust. 1 u.g.n., właściwy organ zamierzający zaktualizować opłatę roczną z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej powinien wypowiedzieć na piśmie wysokość dotychczasowej opłaty, do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego, przesyłając równocześnie ofertę przyjęcia jej nowej wysokości. W wypowiedzeniu należy wskazać sposób obliczenia nowej wysokości opłaty i pouczyć użytkownika wieczystego o sposobie zakwestionowania wypowiedzenia. Zgodnie z ustępem 2 omawianego przepisu, użytkownik wieczysty może, w terminie 30 dni od dnia otrzymania wypowiedzenia, złożyć do samorządowego kolegium odwoławczego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości, wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości. Wniosek, o którym mowa w ust. 2, składa się przeciwko właściwemu organowi, a ciężar dowodu, że istnieją przesłanki do aktualizacji opłaty, spoczywa na właściwym organie (ust. 3). Przepis art. 80 ust. 1 u.g.n., stanowi natomiast, że od orzeczenia kolegium właściwy organ lub użytkownik wieczysty mogą wnieść sprzeciw w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia, przy czym wniesienie sprzeciwu jest równoznaczne z żądaniem przekazania sprawy do sądu powszechnego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości. Kolegium przekazuje właściwemu sądowi akta sprawy wraz ze sprzeciwem. Wniosek, o którym mowa w art. 78 ust. 2 u.g.n., zastępuje pozew (ust. 2), zaś w razie wniesienia sprzeciwu w terminie, orzeczenie traci moc, nawet gdy sprzeciw odnosi się tylko do części orzeczenia (ust. 3). Uwzględniając zatem stan faktyczny sprawy należy zaznaczyć, że zdaniem sądu zaskarżone orzeczenie SKO ma charakter aktu merytorycznego stanowiącego niezbędny element do otwarcia drogi sądowej w postępowaniu cywilnym. W żaden sposób jego wydanie nie zatamowało ani stronie skarżącej, ani Prezydentowi Miasta B. dostępu do właściwego sądu, albowiem Kolegium prawidłowo pouczyło o przysługującym prawie do wniesienia sprzeciwu od zaskarżonego orzeczenia. Skoro w rozpoznawanej sprawie istnieje sprawa cywilna, do której rozstrzygnięcia powołany jest sąd powszechny (art. 1 Kodeksu postępowania cywilnego), to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy nie jest właściwy do rozpoznania niniejszej skargi na orzeczenie SKO. Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.