II SA/Bd 341/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Asesor WSA Joanna Ziołek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 maja 2023 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Akademii Kujawsko-Pomorskiej (dawniej: Odwoławczej Komisji Stypendialnej Kujawsko-Pomorskiej Szkoły Wyższej w Bydgoszczy) z dnia 13 stycznia 2023 r., nr KWS-STP/3733/18/22 w przedmiocie przyznania stypendium rektora 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Komisji Stypendialnej Akademii Kujawsko-Pomorskiej (dawniej: Komisji Stypendialnej Kujawsko-Pomorskiej Szkoły Wyższej w Bydgoszczy) z dnia 30 listopada 2022 r., nr KWS-STP/3733/18/22; 2. zasądza od Odwoławczej Komisji Stypendialnej Akademii Kujawsko-Pomorskiej (dawniej: Odwoławczej Komisji Stypendialnej Kujawsko-Pomorskiej Szkoły Wyższej w Bydgoszczy) na rzecz M. G. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

M. G. w dniu [...] października 2022 r. złożył wniosek do Komisji Stypendialnej przy [...] Szkole Wyższej w B. o przyznanie stypendium rektora na rok akademicki 2022/2023. Decyzją z dnia [...] listopada 2022 r. Komisja Stypendialna [...] Szkoły Wyższej w B. przyznała skarżącemu stypendium rektora na okres od dnia [...] października 2022 r. do dnia [...] lutego 2023 r. Nie zgadzając się z powyższą decyzją strona złożyła odwołanie. Decyzją z dnia [...] stycznia 2023 r. Odwoławcza Komisja Stypendialna [...] Szkoły Wyższej w B. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. Organ w pierwszej kolejności wskazał, że z wniosku złożonego przez skarżącego o przyznanie stypendium rektora wynika, że posiada on status studenta studiów II stopnia II roku na kierunku [...] i uzyskał on średnią ocen w roku akademickim 2021/2022 na poziomie [...]. Mając na uwadze powyższe Komisja Odwoławcza stwierdziła, że skarżący spełnił wymogi określone w § 6 ust. 6 Regulaminu świadczeń dla studentów [...] Szkoły Wyższej w B. i wskazała na treść art. 93 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. W myśl tego przepisu łączny okres, przez który przysługują świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta, z zastrzeżeniem, że w ramach tego okresu świadczenia przysługują na studiach pierwszego stopnia - nie dłużej niż przez 9 semestrów; na studiach drugiego stopnia - nie dłużej niż przez 7 semestrów. W dalszej kolejności organ podkreślił, że biorąc pod uwagę stan prawny, stypendium na studiach pierwszego stopnia przysługiwało skarżącemu przez 9 semestrów, zatem nie przekroczył on łącznego okresu 12 semestrów i może otrzymywać stypendium na studiach drugiego stopnia maksymalnie przez okres 3 semestrów. Podkreślił, że z przeprowadzonego postępowania wynika, że skarżący uprzednio studiował na studiach pierwszego stopnia od [...] marca 2012 r. do [...] maja 2019 r., czyli łącznie przez 15 semestrów. Zatem na studiach drugiego stopnia stypendium przysługuje maksymalnie przez okres 3 semestrów. Naukę na studiach drugiego stopnia podjął dnia [...] października 2021 r., zaś rozpoczęty w dniu [...] października 2022 r. semestr zimowy roku akademickiego 2022/2023 jest trzecim semestrem na tych studiach i w związku z tym stypendium może zostać przyznane do dnia [...] lutego 2023 r. włącznie, tj. do końca trwania semestru zimowego zgodnie z obowiązującą na uczelni organizacją roku akademickiego. W skardze do tutejszego Sądu strona zaskarżyła decyzję organu odwoławczego w części dotyczącej odmowy przyznania stypendium rektora na drugi semestr roku akademickiego 2022/2023 (semestr letni). Zaskarżonej w tej części decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie: 1) art. 93 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 86 ust. 1 pkt 1-4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, w brzmieniu sprzed nowelizacji ww. ustawy, przez błędne ustalenie, że świadczenie (stypendium socjalne, dla osób niepełnosprawnych, zapomoga, przyjęcie, stypendium rektora) uregulowane obecnie przez prawodawcę (po nowelizacji w 2021r.) w art. 93 ust. 4 wymienionej ustawy przysługuje na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, jednak nie dłużej niż przez okres 6 lat i w związku z tymże dla oceny Komisji zaistniała przesłanka do odmowy przyznania stypendium rektora, 2) naruszenie art. 2 oraz art. 31 Konstytucji RP w zw. z art. 93 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 86 ust. 1 pkt 1-4 ustawy z dnia 20 lipca 2018r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (dalej: "p.sz.w.n.") przez błędne przyjęcie wykładni językowej i dowolną interpretację artykułów ustawy i w konsekwencji tegoż wydania decyzji naruszającej prawo skarżącego do skorzystania ze stypendium rektora. W oparciu o tak sformułowany zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi w całości. W piśmie z dnia [...] marca 2023 r. [...] Szkoła Wyższa w B. poinformowała o zmianie nazwy na Akademię [...]. W piśmie z dnia [...] maja 2023 r. skarżący podtrzymał stanowisko zawarte w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego tylko z punktu widzenia jej legalności, tj. z punktu widzenia zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze z zm., dalej: "p.p.s.a."), wynika zaś, że zaskarżona decyzja ulega uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd nie jest związany granicami skargi, co oznacza, że skarga powinna zostać uwzględniona, jeśli tylko sąd, niezależnie od zarzutów i wniosków w niej sformułowanych, stwierdzi istnienie któregoś z naruszeń prawa, powodujących wzruszenie zaskarżonej decyzji. Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs(4) ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.). W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie Przewodniczący Wydziału skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Podkreślenia wymaga, że przed wydaniem wyroku Sąd umożliwił skarżącemu pisemne wypowiedzenie się w sprawie, wyznaczając mu 10- dniowy termin. Oceniając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z punktu widzenia ich zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzje te naruszają prawo. Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organy zasadnie odmówiły skarżącemu przyznania stypendium rektora na drugi semestr roku akademickiego 2022/2023. Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia [...] października 2022 r. M. G. zwrócił się do Komisji Stypendialnej [...] Szkoły Wyższej w B. o przyznanie stypendium rektora w roku akademickim 2022/2023. Decyzją z dnia [...] listopada 2022 r. Komisja Stypendialna przyznała skarżącemu stypendium rektora na okres od dnia [...] października 2022 r. do dnia [...] lutego 2023 r. w wysokości [...] zł. W decyzji tej wskazano, że zgodnie z art. 93 ust. 4 p.sz.w.n. (w brzmieniu obowiązującym od dnia [...] grudnia 2021 r.) łączny okres, przez który przysługują świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta, z zastrzeżeniem że w ramach tego okresu świadczenia przysługują na studiach: 1) pierwszego stopnia - nie dłużej niż przez 9 semestrów; 2) drugiego stopnia - nie dłużej niż przez 7 semestrów. Komisja ustaliła, że na studiach drugiego stopnia skarżącemu przysługuje maksymalnie stypendium rektora przez okres 3 semestrów. Z uwagi na to, że na tych studiach skarżący podjął naukę od dnia [...] października 2021 r., zaś semestr zimowy roku akademickiego 2022/2023 jest trzecim semestrem na tych studiach, organ stwierdził, że stypendium może zostać przyznane do dnia [...] lutego 2023 r. włącznie. Od decyzji tej wnioskodawca złożył odwołanie w części dotyczącej braku przyznania stypendium rektora za okres od dnia [...] marca 2023 r. do dnia [...] czerwca 2023 r. (za drugi semestr letni). Natomiast w zakresie okresu od dnia [...] października 2022 r. do dnia [...] lutego 2023 r. (pierwszy semestr zimowy) skarżący zrzekł się prawa do wniesienia odwołania. Po rozpatrzeniu odwołania, Odwoławcza Komisja Stypendialna [...] Szkoły Wyższej w B. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję, powtarzając, co do zasady, argumentację zawartą w decyzji organu pierwszej instancji. Na tę ostatnią decyzję strona wniosła skargę do tut. Sądu w części dotyczącej odmowy przyznania jej stypendium rektora za drugi semestr roku akademickiego 2022/2023 (semestr letni). Należy zauważyć, że w myśl art. 86 ust. 1 pkt 4 p.sz.w.n. student może ubiegać się o stypendium rektora. Zgodnie z ust. 2 tego artykułu przyznanie świadczenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 1-4, oraz odmowa jego przyznania następują w drodze decyzji administracyjnej. Tym samym organy uczelni przy procedowaniu w przedmiocie przyznania lub odmowy przyznania stypendium są obowiązane do odpowiedniego stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego (por. H. Izdebski, J.M. Zieliński, Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Komentarz, Lex/el 2021, Komentarz do art. 86), Z art. 107 § 1 k.p.a. wynika, że do części składowych decyzji należy m. in. rozstrzygnięcie (pkt 5) oraz uzasadnienie faktyczne i prawne (pkt 6). W rozstrzygnięciu (osnowie) organ orzeka o prawnych konsekwencjach zastosowanej normy prawnej w danej sytuacji faktycznej. Ze sformułowania rozstrzygnięcia powinno wyraźnie wynikać jakie uprawnienia zostały stronie przyznane lub jakie obowiązki zostały na nią nałożone (por. J. Zimmermann, Polska jurysdykcja administracyjna, Warszawa 1996, str. 129). Z kolei, jak stanowi art. 107 § 3 k.p.a., uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przywołaniem przepisów prawa. W literaturze przedmiotu wskazuje się, że treść rozstrzygnięcia powinna stanowić logiczną konsekwencję ustalonego w sprawie stanu faktycznego i jego prawną ocenę (por. J. Borkowski, J. Jendrośka, R. Orzechowski, A. Zieliński, Kodeks postepowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1989, str. 206). Uzasadnienie decyzji powinno tłumaczyć podjęte przez organ rozstrzygnięcie. Uzasadnienie ma także spełniać rolę instrumentu wyjaśniającego adresatowi decyzji zasadności przesłanek tej decyzji, w szczególności po to, aby doprowadzić do jej wykonania bez potrzeby stosowania środków przymusu (art. 11 k.p.a.). Zdaniem Sądu w rozpatrywanej sprawie powyższe przepisy zostały naruszone, bowiem decyzja organu pierwszej instancji nie zawiera prawidłowo sformułowanego rozstrzygnięcia. Podkreślenia wymaga, że skarżący ubiegał się o przyznanie stypendium rektora za cały rok akademicki 2022/2023. Z Regulaminu świadczeń dla studentów [...] Szkoły Wyższej w B. wynika, że stypendium rektora jest przyznawane na okres od dnia 1 października do [...] czerwca (§ 1 pkt 7). Tymczasem decyzja z dnia [...] listopada 2022 r. Komisji Stypendialnej [...] Szkoły Wyższej zawiera rozstrzygnięcie jedynie w zakresie części okresu na jaki ubiegał się skarżący o przyznanie stypendium, tj. na okres od dnia [...] października 2022 r. do dnia [...] lutego 2023 r. (semestr zimowy), nie zawiera natomiast rozstrzygnięcia na okres od dnia [...] marca 2023 r. do dnia [...] czerwca 2023 r. (semestr letni). Skarżący jednak ubiegał o przyznanie stypendium się nie tylko na semestr zimowy, lecz także na semestr letni. Jeżeli w ocenie Komisji skarżącemu nie przysługiwało stypendium w drugim semestrze roku akademickiego 2022/2023, to powinno to znaleźć odzwierciedlenie w rozstrzygnięciu decyzji. Innymi słowy, w osnowie decyzji organ powinien wyraźnie odmówić skarżącemu przyznania stypendium na okres od dnia [...] marca 2023 r. do dnia [...] czerwca 2023 r. Decyzja takiego rozstrzygnięcia nie zawiera. Ponadto w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji wskazano jedynie motywy, którymi kierowała się Komisja, przyznając skarżącemu stypendium rektora na okres od dnia [...] października 2022 r. do dnia [...] lutego 2023 r. Brak jest natomiast jakiegokolwiek odniesienia do drugiego ze wskazanych okresów i wskazania przyczyn odmowy udzielenie świadczenia na ten okres. Reasumując stwierdzić należy, że decyzja organu pierwszej instancji nie zawiera zarówno rozstrzygnięcia, jak i uzasadnienia w odniesieniu do okresu od dnia [...] marca 2023 r. do dnia [...] czerwca 2023 r. W tej sytuacji brak było podstaw do utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., przez organ odwoławczy. Postępując inaczej Odwoławcza Komisja Stypendialna [...] Szkoły Wyższej naruszyła ten przepis. Należy zauważyć, że strona wniosła skargę do tut. Sądu w części dotyczącej odmowy przyznania jej stypendium rektora za drugi semestr roku akademickiego 2022/2023 (semestr letni). Skoro jednak w tym zakresie organ nie orzekał, to przedwczesne byłoby odnoszenie się do podniesionych w tym względzie w skardze zarzutów. Ponownie rozpatrując sprawę organ będzie miał na uwadze wywody i wskazania Sądu zawarte w tym wyroku. Mając powyższe uwadze, na podstawie art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Komisji Stypendialnej [...] Szkoły Wyższej w B. z dnia [...] listopada 2022 r. O zwrocie kosztów postępowania postanowiono na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 p.p.s.a. Na koszty te składa się wpis od skargi ([...] zł).