II SA/Bd 1201/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędziowie Sędzia WSA Anna Klotz Asesor WSA Mariusz Pawełczak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 maja 2024 r. sprawy ze skargi A. ie na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oddala skargę.

1. Decyzją z dnia 23 sierpnia 2021 r. Prezydent Miasta Włocławek stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na budowie 14 silosów na terenie dz. nr [...], obręb [...]. Ponadto ww. decyzją organ określił istotne warunki korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich, a także nałożył obowiązek działań w celu unikania, zapobiegania ograniczania oddziaływania na środowisko z uwzględnieniem wskazanych enumeratywnie elementów. 2. Pismem z dnia 14 kwietnia 2023 r. A. Sp. z o.o. (dalej: skarżąca, spółka) reprezentowana przez pracownika spółki T. N. na mocy udzielonego pełnomocnictwa, wniosła o stwierdzenie nieważności ww. decyzji z uwagi na jej wydanie z rażącym naruszeniem prawa w postaci pozbawienia strony możliwości skutecznego działania w postępowaniu administracyjnym z uwagi na brak organu uprawnionego do reprezentacji, tj. art. 30 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm. – dalej: "k.p.a."). Uzasadniając swój wniosek skarżąca wskazała, że R. N. w dniu 4 kwietnia 2016 r. zawiązał skarżącą spółkę, w której został prezesem zarządu. Następnie spółka w dniu 22 sierpnia 2016 r. została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym. Zgodnie z treścią aktu założycielskiego pierwszy rok obrotowy spółki kończył się 31 grudnia 2017 r., natomiast w umowie spółki nie określono kadencji członków zarządu. Skarżąca wskazała, że w tym stanie rzeczy mandat członka zarządu wygasł z dniem odbycia zgromadzenia wspólników zatwierdzającego sprawozdanie finansowe za pierwszy rok obrotowy. Wobec powyższego mandat prezesa zarządu wygasł z dniem 30 czerwca 2018 r., tj. z dniem odbycia ww. zgromadzenia wspólników. Następnie skarżąca wyjaśniła, że dalsze podejmowanie czynności przez R. N. nie świadczyło o tym, że nastąpiło jego powołanie na następną kadencję, jeżeli brak było stosownej uchwały w tym zakresie, nawet jeśli nadal widnieje jako umocowany do reprezentowania spółki w KRS. W ocenie skarżącej domniemanie prawne prawdziwości wpisów do KRS może być obalone. Zdaniem skarżącej w przypadku zaistnienia braków w składzie organów spółki oraz w zakresie posiadania zdolności procesowej postępowanie administracyjne nie może się toczyć, ponieważ postępowanie takie obarczone będzie nieważnością. Z kolei z przepisów ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (tj. Dz. U. z 202 r. poz. 1467 ze zm. – dalej: "k.s.h.") wynika, że konsekwencją braków w składzie organu zarządczego spółki jest pozbawienie jej możliwości skutecznego działania w obrocie prawnym, dlatego pomimo posiadania przez spółkę zdolności sądowej i procesowej nie może ona ujawnić swojej woli i podejmować czynności prawnych lub procesowych. W ocenie skarżącej w niniejszym postępowaniu doszło do wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa w myśl art. 30 § 3 k.p.a. ponieważ w dacie wszczęcia postępowania i w całym jego toku skarżąca spółka nie posiadała organu, który umożliwiałby jej korzystanie z atrybutu zdolności procesowej. 3. W wyniku rozpatrzenia ww. wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Włocławku decyzją z dnia 3 sierpnia 2023 r. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wskazał, że z instytucji stwierdzenia nieważności decyzji korzystać można jedynie, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., natomiast skarżąca podniosła wydanie decyzji z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Przepis naruszony w ocenie skarżącej to art. 30 § 3 k.p.a. Dalej organ odwoławczy wskazał, że stwierdzenie nieważności decyzji z uwagi na naruszenie przepisów postępowania może mieć miejsce wyjątkowo i jest dopuszczalne, gdy naruszenie takie ma charakter sprzeczny z zasadą praworządności i pozostaje w bezpośrednim związku z ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy. Ponadto naruszenie przepisów postępowania można uznać za rażące, gdy w sposób oczywisty nie zostaną one zastosowane lub zostaną zastosowane nieprawidłowo w stopniu powodującym istotne ograniczenie uprawnień strony, z wyjątkiem przepisów dających podstawę do wznowienia postępowania. W ocenie organu odwoławczego skarżąca zarzuca uniemożliwienie jej czynnego udziału w każdym stadium postępowania, co stanowi przesłankę wznowienia postępowania wskazaną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., zatem stwierdzenie nieważności decyzji z tego powodu jest niemożliwe. Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, że skarżąca w toku postępowania nie podejmowała żadnych czynności, które wymagałyby oceny przez organ prawidłowości przedstawicielstwa, wobec czego nie można mówić o naruszeniu art. 30 § 3 k.p.a., tym bardziej o rażącym jego naruszeniu. Organ II instancji podkreślił również niekonsekwencję skarżącej, która odwołuje się do niemożności działania jako strony postępowania administracyjnego, a jednocześnie w niezmienionym stanie faktycznym uznaje się za podmiot uprawniony do inicjowania nadzwyczajnego postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. 4. Na powyższe rozstrzygnięcie skarżąca spółka, reprezentowana przez pełnomocnika profesjonalnego, złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 30 § 3 k.p.a. w zw. z art. 202 k.s.h. polegające na braku możliwości skutecznego działania w postępowaniu administracyjnym z uwagi na brak organu uprawnionego do reprezentacji, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez organ oceny zebranego materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. 5. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył co następuje: 6. Na wstępie należy wyjaśnić, że na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm. – dalej "p.p.s.a.") skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym. Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku, nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym w niniejszej sprawie został zgłoszony przez organ w odpowiedzi na skargę, czemu spółka oraz uczestnicy postepowania nie sprzeciwili się. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z przepisami prawa. Kontrolując zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Włocławku zgodnie z wyżej wskazanymi kryteriami, należało uznać, że odpowiada ona prawu. 7. Przedmiotem postępowania w sprawie jest ocena prawidłowości decyzji z dnia 3 sierpnia 2023 r., którą organ odwoławczy odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Włocławek z dnia 23 sierpnia 2021 r. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie 14 silosów na terenie dz. nr [...] obręb [...]. Skarżąca podniosła w niniejszej sprawie, iż w dacie wszczęcia postępowania, jak i w całym jego toku skarżąca spółka nie posiadała organu, który umożliwiałby jej korzystanie z atrybutu zdolności procesowej, wobec czego doszło do wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie skarżącej w przypadku zaistnienia braków w składzie organów spółki postępowanie takie nie mogło się toczyć, ponieważ obarczone było nieważnością. Na wstępie wskazania wymaga, że jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest uregulowana w art. 10 k.p.a. zasada czynnego udziału strony w postępowaniu. W myśl § 1 ww. przepisu organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Natomiast zgodnie z art. 30 § 3 k.p.a. strony niebędące osobami fizycznymi działają przez swych ustawowych lub statutowych przedstawicieli. Strona skarżąca jest spółką prawa handlowego – spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, która w myśl art. 201 k.s.h. reprezentowana jest przez Zarząd, który składa się z jednego albo większej liczby członków. Natomiast zgodnie z art. 202 k.s.h. jeżeli umowa spółki nie stanowi inaczej, mandat członka zarządu wygasa z dniem odbycia zgromadzenia wspólników zatwierdzającego sprawozdanie finansowe za pierwszy pełny rok obrotowy pełnienia funkcji członka zarządu. Z § 21 aktu notarialnego Rep. A nr [...] stanowiącego umowę skarżącej spółki wynika, że pierwszy rok obrotowy spółki kończył się 31 grudnia 2017 r. Jak wskazała skarżąca w piśmie z dnia 14 kwietnia 2023 r., R. N., będący jedynym wspólnikiem został wybrany na prezesa jednoosobowego Zarządu. Funkcję tę przestał pełnić z dniem 30 czerwca 2018 r., kiedy to miało miejsce zgromadzenie wspólników zatwierdzające sprawozdanie finansowe za pierwszy pełny rok obrotowy. Skarżący podniósł, że wobec niepodjęcia stosownej uchwały w zakresie wyboru nowego Zarządu spółki w dacie wszczęcia postępowania i w jego toku brak było organu uprawnionego do prowadzenia i reprezentowania spraw Spółki, wobec czego w jej ocenie decyzje organów obu instancji zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa. W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Wbrew zarzutowi podniesionemu w skardze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, że w toku tego postępowania doszło do rażącego naruszenia prawa, czyli spełnienia ww. przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zdaniem Sądu kwestia niezapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania zgodnie z art. 10 k.p.a. może stanowić podstawę wniosku o wznowienie postępowania, które podobnie jak postępowanie nieważnościowe jest postepowaniem nadzwyczajnym, jednak prowadzonym w oparciu o przesłanki określone w art. 145 i następnych k.p.a. W myśl art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. System nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego oparty jest na zasadzie niekonkurencyjności. Zasada niekonkurencyjności oparta jest na odrębnym przedmiocie każdego postępowania nadzwyczajnego. W postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności bada się czy wydana decyzja lub postanowienie posiada wadę określoną w art. 156 k.p.a. uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności. Natomiast postępowanie wznowieniowe dotyczy ewentualnego ustalenia wad samego postępowania zakończonego decyzją ostateczną, wskazanych w art. 145 k.p.a. i w przypadku ich stwierdzenia ma na celu doprowadzenia do ponownego rozpoznania sprawy. W złożonej w niniejszej sprawie skardze, wskazując na brak ustanowienia organu spółki uprawnionego do reprezentowania spółki w sprawie przed organami administracji, a w konsekwencji na brak możliwości czynnego udziału skarżącej spółki w każdym stadium postępowania, nie uzasadniono dostatecznie, dlaczego powyższe uchybienie procesowe należy jednocześnie uznać za rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu tego przepisu zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. O rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie zachodzące przesłanki, tj.: oczywiste naruszenie prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze skutki, które wywołuje decyzja, a nadto decyzja jest następstwem ewidentnego i jasno uchwytnego błędu organu. W niniejszej sprawie skarżąca, za wyjątkiem kwestionowania możliwości korzystania z atrybutu zdolności procesowej nie wskazała, w jaki sposób te uchybienia mogły wpłynąć na treść decyzji. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że rażące naruszenie przepisów postępowania, regulujących kwestię ustaleń faktycznych sprawy, można by rozważać w sytuacji, gdyby organ w sposób oczywisty nie poczynił takich ustaleń, gdyby całkowicie uchylił się od rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy. Natomiast ewentualne błędne ustalenia stanu faktycznego sprawy ocenić należy jako tego typu wadliwości decyzji, która może skutkować jej wzruszalność, ale w trybie zwykłym (por. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2014 r., sygn. akt II GSK 798/13; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 27 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Go 153/21). W konsekwencji Sąd nie dopatrzył się w niniejszej sprawie zaistnienia przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji poprzez ich wydanie bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Jak już powyżej wskazano, brak udziału skarżącej we wszystkich stadiach postępowania administracyjnego bez własnej winy może stanowić przesłankę wznowienia postępowania w myśl art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., natomiast uznanie tych okoliczności za jedyny zarzut nieważności decyzji wyklucza zastosowanie przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Z tych też przyczyn zaskarżoną w sprawie decyzję Sąd uznał za prawidłową i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako nieuzasadnioną.