Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Bd 1075/24

Wyrok WSA w Bydgoszczy z 28 maja 2025 r., II SA/Bd 1075/24 – pozwolenie na budowę

Wynik

uchylono decyzję I i II instancji

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia
28 maja 2025
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Saniewski sędzia WSA Katarzyna Korycka Protokolant sekretarz sądowy Dominika Matuszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2025 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Wojewody z dnia [...] listopada 2024 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na przebudowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...], 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz T. W. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Starosta [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...] na podstawie art. 35 ust. 5 pkt 1, art. 80 ust. 1 pkt 1 i art. 81 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 682 ze zm., dalej powoływana jako pb) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775, dalej powoływana jako kpa) odmówił T. (dalej określana jako Skarżąca lub Spółka) zatwierdzenia projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę obejmującego przebudowę istniejącej instalacji telekomunikacyjnej stacji bazowej na wieży kościoła p.w[...] na terenie działki nr [...] w K.. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji uznał, że nie wykazano, iż obszar oddziaływania niniejszego zamierzenia budowlanego zamyka się w granicach działki nr [...], ponieważ w odpowiedzi na postanowienie Starosty [...] z dnia [...].03.2023 r. znak: [...], wskazano jedynie, że nie ma obowiązku przedstawienia informacji o obszarze oddziaływania w formie graficznej na podstawie § 14 pkt 8, § 20 ust. 1 pkt 9d, § 21 rozporządzenia Ministra Rozwoju w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego z dnia 11 września 2020 r. (Dz. U. z 2022 r., poz. 1679), które realizuje art. 20 ust. 1 pkt 1c pb. W ocenie organu I instancji dla prawidłowego ustalenia obszaru oddziaływania inwestycji, a co za tym idzie ustalenie kręgu stron postępowania, konieczne jest określenie zasięgu występujących pól elektroenergetycznych dla wszystkich istniejących i projektowanych instalacji radiokomunikacyjnych. Jak wynika bowiem z m.in. przedłożonego projektu architektoniczno-budowlanego na obiekcie zainstalowany był osprzęt innych operatorów. Do przeanalizowania zasięgu występowania pól elektromagnetycznych niezbędne było określenie nie tylko mocy poszczególnych anten, ale i rozważenia ewentualnego nakładania się (nachodzenia) wiązek promieniowania emitowanych przez poszczególne anteny (por. wyrok WSA w Bydgoszczy dnia 10 lipca 2018 r., sygn. akt II SA/Bd 259/18). Ponadto według organu I instancji nie wykazano prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dla potrzeb realizacji niniejszej inwestycji, ponieważ w dniu [...].03.2023 r. przedłożono jedynie umowę dzierżawy zawartą w dniu [...].02.2014 r. w K. pomiędzy P. Sp. z o.o. a Parafią Rzymskokatolicką pw. [...] w K. dotyczącej lokalizacji Nr [...] wraz z formularzem akceptacyjnym, która była zawarta jedynie na 5 lat. W odwołaniu od ww decyzji Skarżąca podniosła, że główną przesłanką odmowy zatwierdzenia projektu architektoniczno - budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę było wskazanie, że nie wykazano, iż obszar oddziaływania niniejszego zamierzenia budowlanego zamyka się w granicach działki nr [...]. Skarżąca wskazała, że odniosła się do postanowienia nr [...], nr rejestru: [...] z dnia [...] marca 2023r. oraz zawiadomienia przed wydaniem decyzji administracyjnej z dnia [...] kwietnia 2023r. i przedstawiła argumenty potwierdzające iż, zgodnie z art. 20 pkt 1 ust. 1c pb do podstawowych obowiązków projektanta należy: określenie obszaru oddziaływania obiektu. Zgodnie z art. 21 pb część rysunkowa projektu architektoniczno-budowlanego rozporządzenia Ministra Rozwoju w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, część rysunkowa projektu architektoniczno-budowlanego – nie ma obowiązku przedstawiania obszaru oddziaływania w formie graficznej. Zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 9d część opisowa projektu architektoniczno - budowlanego – projektant przedstawił informację w formie opisowej, że obszar oddziaływania zamyka się w dz. ew. [...] i nie wprowadza ograniczeń w zabudowie. Skarżąca zwróciła uwagę na obowiązek działania organu administracji na podstawie i w granicach przepisów prawa – Starosta z przepisów ogólnych wyprowadza wnioski, które stanowią podstawę żądania przedłożenia dokumentów, które nie są wymagane przepisami prawa. Złożony wniosek o przebudowę stacji obejmuje wyłącznie instalację [...] należącą do skarżącej. Skarżąca nie posiada wiedzy na temat jakie i czyje urządzenia są zainstalowane w przedmiotowej lokalizacji, tj. na wieży kościoła. Zdaniem skarżącej, Starosta dysponuje narzędziami prawnymi (np. jako organ właściwy ds. ochrony środowiska w zakresie przyjmowania zgłoszeń na podstawie art. 152 ustawy Prawo Ochrony Środowiska) i prowadzenia rejestru instalacji radiokomunikacyjnych, by żądać od właścicieli tych urządzeń podania ich parametrów technicznych. Zgodnie z powyższym to Starosta posiada wiedzę i kompetencje do badania materii nakładania się źródeł promieniowania, jeżeli jego zdaniem istnieje taka konieczność w celu ustalenia obszaru oddziaływania obiektu. Decyzją z dnia [...] września 2023 r. [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Skargę na ww. decyzję złożyła Skarżąca. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 9 maja 2024 r., sygn. akt II SA/Bd 1292/23 uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyroku Sąd zauważył, że akta administracyjne Starosty [...] były niekompletne i składały się z luźno dołączonych i nieponumerowanych kserokopii. Chociaż Sąd nie ma obowiązku gromadzenia akt postępowania, to jednak, mając na uwadze zasady ekonomii procesowej, zarządzeniem z 23.04.2024 r. zwrócił się do organów obu instancji o przedłożenie w terminie 7 dni kompletnych, uporządkowanych i oryginalnych akt sprawy organu I instancji. W odpowiedzi na powyższe zarządzenie nie zostały dołączone żadne akta. Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdził, że nie dysponował aktami administracyjnymi, które umożliwiłyby prawidłową kontrolę zaskarżonej decyzji. Tym samym nie było możliwe odniesienie się przez Sąd do konkretnych zarzutów skargi. Decyzją z dnia [...] listopada 2024 r. znak [...] po ponownym rozpoznaniu odwołania skarżącej Wojewoda Kujawsko-Pomorski utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że w przedmiotowej sprawie Starosta wezwaniem z [...].02.2023 r., a następnie postanowieniami z [...].02.2023 r. i [...].03.2023 r., wezwał skarżącą do usunięcia nieprawidłowości w przedłożonej dokumentacji. Skarżąca przedłożyła wyjaśnienia wraz z projektem budowlanym. Organ I instancji po ponownej analizie załączonego materiału stwierdził, że Skarżąca nie wywiązała się z nałożonych wytycznych, dlatego też decyzją z [...].04.2023 r., na podstawie art. 35 ust. 5 pkt 1 pb, odmówił udzielenia pozwolenia na przebudowę. Wojewoda podał, że z uwagi na podniesione przez skarżącą zarzuty należało rozważyć zasadność nałożonych przez Starostę B. obowiązków a następnie zbadać, czy zostały one skutecznie zrealizowane przez skarżącą. Stosownie do treści art. 33 ust. 2 pkt 2 pb, do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wojewoda zwrócił uwagę, że działka inwestycyjna nie stanowi własności skarżącej, Starosta [...] pismem z [...].02.2023 r. na podstawie art. 64 § 2 kpa wezwał go do wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Skarżąca przedłożyła umowę dzierżawy z [...].02.2014 r. zawartą pomiędzy skarżącą a Parafią Rzymskokatolicką pw. [...] w K.. Następnie Starosta postanowieniem z [...].03.2023 r. wezwał skarżącą do wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dla potrzeb realizacji niniejszej inwestycji z uwagi na fakt, że art. 4 ust. 1 przedłożonej umowy dzierżawy wskazuje, że została ona zawarta na 5 lat, chyba, że którakolwiek ze stron złoży oświadczenie o braku woli przedłużania obowiązywania umowy. W odpowiedzi Skarżąca przedłożyła "formularz akceptacyjny". Po analizie przedłożonych dokumentów Wojewoda stwierdził, że przedłożona umowa dzierżawy z [...].02.2014 r. nie wykazuje prawa skarżącej do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wojewoda wyjaśnił, że przedłożona umowa dzierżawy z [...].02.2014 r. została zawarta przez Parafię Rzymskokatolicką pw. [...] w K. z P. sp. z o.o. zarejestrowaną pod nr [...], a nie ze skarżącą, tj. T. sp. z o.o. zarejestrowaną pod nr [...] Wymóg posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest wymogiem materialnoprawnym. Jego brak uniemożliwia uzyskanie pozwolenia na budowę. Z uwagi na powyższe bezzasadne pozostaje badanie treści załączonej umowy dzierżawy. Ponadto zdaniem Wojewody Skarżąca nie wykazała, że obszar oddziaływania zamierzenia budowlanego zamyka się w granicach działki inwestycyjnej. Organ I instancji w postanowieniu z [...].03.2023 r. wskazał, że należy wykazać obszar oddziaływania zamierzenia z uwzględnieniem sumarycznej zasięgów pól elektromagnetycznych o gęstości mocy powyżej wartości dopuszczalnych wszystkich urządzeń radiokomunikacyjnych poszczególnych operatorów na terenie przedmiotowej nieruchomości. Organ dookreślił, że wykazanie może nastąpić poprzez wskazanie wiązek promieniowania pól elektromagnetycznych z oznaczeniami zasięgów wszystkich operatorów telekomunikacyjnych posiadających infrastrukturę na wieży kościoła w K.. Wskazał również, że przy uzupełnieniu powyższego należy zachować zgodność z zatwierdzonym decyzją Starosty [...] nr [...] z [...].02.2023 r., znak: [...] projektem architektoniczno-budowlanym obejmującym przebudowę istniejącej instalacji telekomunikacyjnej stacji bazowej nr [...] na istniejącej wieży kościelnej na działce nr [...] w miejscowości K. w zakresie zasięgu występowania pól elektromagnetycznych - w związku z art. 20 ust. 1 pkt 1c oraz art. 28 ust 2 pb. W ocenie Wojewody wykazanie zgodności inwestycji powinno być dokonane przez wskazanie wiązek promieniowania pól elektromagnetycznych z oznaczeniami zasięgów wszystkich operatorów telekomunikacyjnych posiadających infrastrukturę na wieży kościoła w K., co pozwoli na dokładne zobrazowanie, że zamierzenie spełnienia wymagania, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku. Projekt zagospodarowania terenu inwestycji ma zawierać dane pozwalające stwierdzić spełnienie wymogów określonych w ww. rozporządzeniu, bez konieczności sporządzania dodatkowej dokumentacji przez pracowników organu administracji architektoniczno-budowlanej. Organ natomiast jest obowiązany ocenić, na podstawie części opisowej projektu i rysunków projektu, czy dojdzie do poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 pb), ze szczególnym uwzględnieniem przepisów dotyczących dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych dla terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową i miejsc dostępnych dla ludności poprzez wskazanie zakresów częstotliwości pól elektromagnetycznych. Zgodnie z § 14 pkt 7 i pkt 8 rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, część opisowa projektu zagospodarowania działki lub terenu zawiera inne niezbędne dane wynikające ze specyfiki, charakteru i stopnia skomplikowania obiektu budowlanego lub robót budowlanych, a także informację o obszarze oddziaływania obiektu. Nadto do obowiązków projektanta, zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1 i 3 pb, należy nie tylko opracowanie projektu budowlanego w sposób zgodny z przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, ale również wyjaśnianie wątpliwości dotyczących projektu i zawartych w nim rozwiązań. W opinii Wojewody, mając na uwadze powyższe niezasadny jest zarzut skarżącej, że to organ administracji architektoniczno-budowlanej winien sam ustalić nakładanie się źródeł promieniowania wszystkich anten na wieży kościoła w K.. Stosownie do treści art. 35 ust. 3 pb, w razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia. Natomiast w przypadku niewykonania, w wyznaczonym terminie, postanowienia, o którym mowa w ust. 3, organ administracji architektoniczno-budowlanej wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Wprawdzie Skarżąca odpowiedziała na wezwanie i postanowienia Starosty [...], jednakże wg Wojewody przedłożona dokumentacja nie wyeliminowała braków wskazanych w wezwaniu. Skarżąca, działając przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na ww. decyzję organu II instancji , zarzucając jej naruszenie: 1. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: a) art. 107 § 1 pkt 2 kpa poprzez brak zawarcia w decyzji daty jej wydania; b) art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez zastosowanie w niniejszej sprawie, podczas gdy decyzja organu I instancji odmawiająca udzielenia pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji jako bezzasadna powinna zostać uchylona w całości; c) art. 7 kpa poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych w zakresie uznania, że Skarżąca nie dowiodła, że posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; d) art. 6 kpa poprzez sformułowanie bez podstawy prawnej obowiązku polegającego na wskazaniu "wiązek promieniowania pól elektromagnetycznych z oznaczeniami zasięgów wszystkich operatorów telekomunikacyjnych posiadających infrastrukturę na wieży kościoła w K."; 2. przepisów prawa materialnego, to jest: a) art. 33 ust. 2 pkt 2 pb poprzez akceptację błędnej interpretacji, że Skarżąca nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a w konsekwencji odmowę udzielenia pozwolenia na budowę, pomimo spełnienia wymagań określonych w prawie budowlanym; b) art. 20 ust. 1 pkt 1c w związku z art. 3 pkt 20 pb poprzez błędną interpretację przepisów skutkującą formułowaniem wymogów niewynikających z przepisów prawa i których wykonanie przez skarżącą jest fizycznie niemożliwe z uwagi na brak możliwości uzyskania stosownych danych od osób trzecich. W oparciu o powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji Starosty [...] oraz zasądzenie kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia przez Skarżącą praw. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoją dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 - dalej "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. W kontrolowanej sprawie Wojewoda decyzją z dnia [...] listopada 2024 r. znak [...] po ponownym rozpoznaniu odwołania skarżącej utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...], którą ten odmówił Skarżącej zatwierdzenia projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę obejmującego przebudowę istniejącej instalacji telekomunikacyjnej stacji bazowej na wieży kościoła p.w. [...] na terenie działki nr [...] w K.. W przedmiotowej sprawie spór dotyczy zakwestionowania przez organy posiadania przez skarżącą prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz tego czy Skarżąca powinna wykazać obszar oddziaływania zamierzenia z uwzględnieniem sumarycznych zasięgów pól elektromagnetycznych wszystkich urządzeń radiokomunikacyjnych poszczególnych operatorów na terenie działki nr [...]. Zgodnie z art. 4 pb każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. W myśl art. 28. ust. 1 pb roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Zgodnie z art. 33 ust. 2 pkt 2 pb do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z kolei art. 35 ust. 1 pb stanowi, że przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza: 1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z: a) ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, b) wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, c) ustaleniami uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej; 2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; 3) kompletność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego, w tym, dołączenie kopii zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, dotyczącego projektanta i projektanta sprawdzającego, 3a) dołączenie: a) wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, b) oświadczeń, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 9 i 10; 4) posiadanie przez projektanta i projektanta sprawdzającego odpowiednich uprawnień budowlanych na podstawie: a) kopii dokumentów, o których mowa w art. 34 ust. 3d pkt 1 - w przypadku uprawnień niewpisanych do centralnego rejestru osób posiadających uprawnienia budowlane, b) danych w centralnym rejestrze osób posiadających uprawnienia budowlane - w przypadku uprawnień wpisanych do tego rejestru; 4a) przynależność projektanta i projektanta sprawdzającego do właściwej izby samorządu zawodowego na podstawie: a) zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 - w przypadku osób niewpisanych do centralnego rejestru osób posiadających uprawnienia budowlane, b) danych w centralnym rejestrze osób posiadających uprawnienia budowlane - w przypadku osób wpisanych do tego rejestru. Oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane składane jest przez inwestora pod odpowiedzialnością karną i jest skuteczne o tyle, o ile z materiału zebranego w sprawie nie wynika wniosek przeciwny. Oświadczenie to stwarza tylko domniemanie, że składającemu przysługuje wymienione prawo. Domniemanie to może być obalone dowodami wskazującymi, że złożone oświadczenie nie odpowiada rzeczywistości. Jakkolwiek warunkiem wydania pozwolenia na budowę jest złożenie przez inwestora opisywanego oświadczenia, nie zaś udokumentowanie tego prawa, to niepodważalną regułą jest, że prawo zabudowy nieruchomości gruntowej przysługuje tylko temu, kto w istocie posiada prawo do dysponowania tą nieruchomością na cele budowlane (art. 4 pb). Źródłem prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w myśl art. 3 pkt 11 pb może być tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Stosownie do art. 353 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1610 z późn. zm.) zobowiązanie polega na tym, że wierzyciel może żądać od dłużnika świadczenia, a dłużnik powinien świadczenie spełnić (§ 1). Świadczenie może polegać na działaniu albo na zaniechaniu (§ 2). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że prawo do dysponowania nieruchomością obejmuje nie tylko prawo własności inne prawa rzeczowe ale także stosunki zobowiązaniowe. Tak szeroki zakres wykazania prawa do dysponowania nieruchomością obejmuje wyrażenie zgody na wykonywanie robót budowlanych. (wyrok NSA z dnia 21 lutego 2023 r., II OSK 526/20, CBOSA). Podnosi się także, że strony mają prawo kształtowania stosunków umownych wedle swojego uznania. Ani organy administracji, ani sądy administracyjne, nie są natomiast uprawnione do oceny, czy treść lub cel tych stosunków sprzeciwiają się właściwości (naturze) stosunku, ustawie lub zasadom współżycia społecznego (art. 3531 k.c.) (wyrok NSA z dnia 5 maja 2022 r., II OSK 803/19, CBOSA). Zatem umowa, jako węzeł prawny o charakterze obligacyjnym daje inwestorowi prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie przewidzianym w tej umowie. Badanie treści umowy powinno zatem dostarczyć informacji w sposób niebudzący wątpliwości, na co właściciel nieruchomości, na której ma być zrealizowana inwestycja, wyraża zgodę. Trzeba dodać że tytuł do dysponowania nieruchomością na cele budowlane musi być jednoznaczny, niewątpliwy, nie może być dorozumiany. W przedmiotowej sprawie prawo do dysponowania nieruchomością Skarżąca wywodzi z umowy dzierżawy Lokalizacja nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. zawartej pomiędzy P. sp. z o.o. w W. a Parafią Rzymskokatolicką pw. [...] w K. - znajdująca się w aktach administracyjnych. Z art. 2 pkt 1 tej umowy wynika, że wydzierżawiający oddaje P. przedmiot dzierżawy do wykorzystania gospodarczego polegającego na budowie, rozbudowie, eksploatacji i modernizacji infrastruktury telekomunikacyjnej dla celów świadczenia usług telekomunikacyjnych. Zgodnie z art. 4 pkt 1 umowa została zawarta na 5 lat. Po upływie tego terminu umowa miała być przedłużana na kolejne 5 lat, chyba że którakolwiek ze stron, nie później niż 6 m-cy przed upływem aktualnego okresu obowiązywania umowy, pod rygorem nieważności, złoży oświadczenie o braku woli przedłużania umowy na dotychczasowych warunkach. Zdaniem organu umowa dzierżawy z dnia [...] lutego 2014 r. nie wykazuje prawa Skarżącej do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wojewoda wyjaśnił, że przedłożona umowa dzierżawy z [...] lutego 2014 r. została zawarta przez Parafię Rzymskokatolicką pw. [...] w K. z P. sp. z o.o. zarejestrowaną pod nr [...], a nie ze Skarżącą, tj. T. sp. z o.o. zarejestrowaną pod nr [...] W ocenie Sądu, należy uznać za niezasadne stanowisko Wojewody [...] , że ww. umowa dzierżawy nie stanowi prawa Skarżącej do dysponowania nieruchomością na cele budowlane , ponieważ zawarta została z P. sp. z o.o., a nie z T. sp. z o.o. Wskazać bowiem należy, że z dniem [...] sierpnia 2018 r., w trybie art. 529 § 1 pkt 4 Kodeksu spółek handlowych, w wyniku przeniesienia na T. sp. z o.o. zorganizowanej części przedsiębiorstwa P. sp. z o.o. związanej z infrastrukturą telekomunikacyjną, co nastąpiło na zasadach określonych w planie podziału P. sp. z o.o. z dnia [...] lutego 2018 r., dzierżawcą stała się Skarżąca. Ponadto należy zauważyć, że do dnia [...] sierpnia 2018 r. Skarżąca działała pod firmą P. sp. z o.o., a następnie do dnia [...] lipca 2021r. pod firmą P. sp. z o.o. Wszystkie powyższe informacje dostępne są w odpisie pełnym z KRS, które organy znają z urzędu. Poza tym w załączniku nr [...] poz. 9. do wspomnianego powyżej planu podziału P. sp. z o.o. z dnia [...] lutego 2018 r. wskazana została przedmiotowa umowa dzierżawy dla lokalizacji [...] K. (akta sądowe K. nr 5 i nast. załączony wyciąg z planu podziału oraz z załącznika 8, a także odpis pełny z KRS skarżącej). Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że prawo Skarżącej do dysponowania działką nr [...] na cele budowlane, wynika z art. 2 pkt 1 powyższej umowy dzierżawy. W ocenie Sądu nieuzasadnione jest również stanowisko organów, nakładające na Skarżącą obowiązek wykazania obszaru oddziaływania zamierzenia z uwzględnieniem sumarycznych zasięgów pól elektromagnetycznych wszystkich urządzeń radiokomunikacyjnych poszczególnych operatorów na terenie działki nr [...]. Sąd dostrzega, że organy w uzasadnieniu decyzji powołały się na utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych, w szczególności pogląd wyrażony w prawomocnym wyroku WSA w Bydgoszczy dnia 10 lipca 2018 r., sygn. akt II SA/Bd 259/18, od którego skarga kasacyjna została oddalona w wyroku NSA z dnia 20 stycznia 2022r. , sygn. akt II OSK 1049/19. Według stanowiska zaprezentowanego w powyższych orzeczeniach, przy kwalifikacji instalacji radiokomunikacyjnych, radionawigacyjnych i radiolokacyjnych jako inwestycji mogącej potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko należy brać pod uwagę sumę równoważnych mocy promieniowanych izotropowo wszystkich anten na terenie zakładu lub obiektu. W tym miejscu należy podkreślić , że powyższy pogląd utracił aktualność na skutek uchwały podjętej w składzie siedmiu sędziów Naczelnego Sąd Administracyjny dnia 7 listopada 2022 r. w Warszawie z dnia 7 listopada 2022r. , sygn. akt III OPS 1/22, w odpowiedzi na pytanie: "Czy na podstawie § 3 ust. 1 pkt 8 i § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71, z późn. zm.) przy kwalifikacji instalacji radiokomunikacyjnych, radionawigacyjnych i radiolokacyjnych jako inwestycji mogącej potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko należy brać pod uwagę równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznaczoną dla pojedynczej anteny czy też sumę równoważnych mocy promieniowanych izotropowo wszystkich anten na terenie zakładu lub obiektu". Odpowiadając na postawione pytanie, NSA podjął uchwałę , że : ,,Przy kwalifikacji instalacji radiokomunikacyjnych, radionawigacyjnych i radiolokacyjnych na podstawie § 3 ust. 1 pkt 8 i § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71, z późn. zm.) jako inwestycji mogącej potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, należy brać pod uwagę równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznaczoną dla pojedynczej anteny także wówczas, gdy w skład instalacji wchodzi kilka anten". W uzasadnieniu uchwały wskazano, że oceniając warunki podjęcia przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały w sprawie należy też dodatkowo wyjaśnić, że żadnego znaczenia dla oceny dopuszczalności przedstawienia zagadnienia prawnego nie ma zmiana stanu prawnego polegająca na uchyleniu rozporządzenia z 2010 r., a w dalszej kolejności na zniesieniu obowiązku wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla instalacji radiokomunikacyjnych, radionawigacyjnych i radiolokacyjnych emitujących pole elektromagnetyczne. Z mocy bowiem art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 9 października 2015 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 1936) rozporządzenie z 2010 r. utraciło moc z dniem 11 października 2019 r., tj. z dniem wejścia w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839). W pierwotnej wersji aktualnie obowiązującego rozporządzenia z 2019 r. w jego § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 zamieszczono ww. przedsięwzięcia ujęte w tych samych jednostkach redakcyjnych rozporządzenia z 2010 r. Kolejnym jednak rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 5 maja 2022 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2022 r. poz. 1071) z dniem 4 czerwca 2022 r. uchylono te przepisy, a tym samym zniesiono obowiązek uzyskiwania decyzji środowiskowej dla instalacji radiokomunikacyjnych, radionawigacyjnych i radiolokacyjnych emitujących pole elektromagnetyczne. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego dodatkowo, jak dowodzi analiza zmian przepisów wykonawczych ustanawiających katalog przedsięwzięć mogących oddziaływać na środowisko, celem pominiętego sformułowania było doprecyzowanie omawianej regulacji w kierunku takiej jej interpretacji, aby właśnie wyłączyć i przeciwdziałać sumowaniu parametru równoważnej mocy promieniowanej izotropowo. W historii zmian położono nacisk na to, aby w tekście normatywnym wyrazić myśl, że równoważną moc promieniowaną izotropowo należy przyjmować dla pojedynczej anteny, wskazują, że prawodawca miał zamiar wykluczyć sumowanie równoważnej mocy promieniowania różnych anten niezależnie od tego, czy są one częścią tej samej instalacji, czy też należą do różnych instalacji, ale znajdujących się w pobliżu. Poza tym dodatkowo Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że jednym z powodów dla których prawodawca ostatecznie zrezygnował z zamieszczenia instalacji radiokomunikacyjnych, radiolokacyjnych i radionawigacyjnych w wykazie zawartym w rozporządzeniu wykonawczym wydanym w oparciu o art. 60 ustawy o ocenach oddziaływania na środowisko (por. rozporządzenie Rady Ministrów z 5 maja 2022 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko - Dz. U. z 2022 r. poz. 1071) było uznanie, że wymóg uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach stanowił nadregulację względem postanowień dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (Dz.Urz.UE.L 26 z 28.01.2012, z poźn.zm) i utrudniał proces inwestycyjny niezasadnie wydłużając czas uzyskiwania niezbędnych pozwoleń. Jak wynika z uzasadnienia projektu ww. rozporządzenia zmieniającego, dostępnego na stronie Rządowego Centrum Legislacji, prawodawca uznał, że regulacje zawarte w ustawie Prawo ochrony środowiska i przepisach wykonawczych do tej ustawy zapewniają bezpieczeństwo i kontrolę nad emisją pól elektromagnetycznych w środowisku. W świetle powyższych rozważań należy stwierdzić ,że zarówno uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 listopada 2022r. , sygn. akt III OPS 1/22 , jak również zmiana stanu prawnego, potwierdzają zasadność zarzutów przedstawionych w skardze co do nieprawidłowo nałożonego obowiązku przez organ na Skarżącą, polegającego na wykazaniu obszaru oddziaływania zamierzenia z uwzględnieniem sumarycznych zasięgów pól elektromagnetycznych wszystkich urządzeń radiokomunikacyjnych poszczególnych operatorów na terenie działki nr [...]. W ocenie Sądu organy wadliwie wskazały, że należy wykazać obszar oddziaływania zamierzenia z uwzględnieniem sumarycznej zasięgów pól elektromagnetycznych o gęstości mocy powyżej wartości dopuszczalnych wszystkich urządzeń radiokomunikacyjnych poszczególnych operatorów na terenie przedmiotowej nieruchomości, ponieważ jak wynika z treści cyt. powyżej uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego jeśliby istniał taki obowiązek to Skarżąca musiałaby przed złożeniem wniosku o pozwolenie na budowę uzyskać decyzję środowiskową w oparciu o przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1112), czego obecnie się nie wymaga. Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, będąc związany powołaną wyżej uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego, w pełni podziela zawarte w niej stanowisko. Podkreślić trzeba, że ogólna moc wiążąca uchwał konkretnych i abstrakcyjnych nie pozwala na samodzielne rozstrzygnięcie przez jakikolwiek skład sądu administracyjnego sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjęcie wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z 4 grudnia 2023 r., sygn. akt I OSK 2044/22). W myśl bowiem art. 269 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a., jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzeczono, jak w pkt. 1 sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie dotyczące kosztów postępowania, zawarte w pkt. 2 wyroku, uzasadnia przepis art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na wysokość tych kosztów składa się wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935) w kwocie 480 zł, wpis sądowy w kwocie 500 zł oraz opłata skarbowa uiszczona od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.

Informacje o sprawie

Data wpływu
23 grudnia 2024
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Sędziowie
Anna Klotz /przewodniczący sprawozdawca/ Grzegorz Saniewski Katarzyna Korycka

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny