II OZ 988/18

Dnia 19 września 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka po rozpoznaniu w dniu 19 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 26 lipca 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 1015/17 w przedmiocie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy pieniężnej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z 26 lipca 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 1015/17, odmówił skarżącemu J. W. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku tego Sądu z 25 października 2017 r., którym oddalono skargę skarżącego na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] lipca 2017 r. w przedmiocie przyznania pomocy pieniężnej. W zażaleniu na to postanowienie skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucił naruszenie art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 p.p.s.a. oraz art. 106 § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 k.p.c. poprzez błędne przyjęcie, że nie wykazał on, aby uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Rozpoznając zażalenie Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Sąd pierwszej instancji wadliwie bowiem ocenił, czy do uchybienia terminu doszło bez winy skarżącego, gdyż nie wyjaśnił, czego w istocie dotyczył wniosek o przywrócenie terminu. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Sąd pierwszej instancji rozpoznawał pismo z 21 grudnia 2017 r., które wpłynęło do Sądu 27 grudnia 2017 r. Pismo to zostało przez pełnomocnika skarżącego określone jako "wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o pisemne uzasadnienie wyroku". Stosownie do takiego tytułu pisma wniesiono w nim o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku WSA w Szczecinie z 25 października 2017 r. Ponadto, zaraz po tym wniosku, zamieszczono w nim ponownie wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku WSA w Szczecinie z 25 października 2017 r., który - jak się wydaje - stanowi oczywistą omyłkę, gdyż poprzedzające je słowa "jednocześnie, wykonując powyższą czynność" i następujące po nim zdanie, w którym wskazuje się, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku został już złożony, świadczą, iż w istocie jest to, zgodne z art. 87 § 4 p.p.s.a., dokonanie czynności, której strona nie dokonała w terminie, a więc złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Jednakże dalsza treść pisma z 21 grudnia 2017 r., w szczególności zawarte w nim uzasadnienie żądania, nie wskazuje na to, aby był to wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o pisemne uzasadnienie wyroku. Przede wszystkim nie przytoczono w nim żadnych okoliczności, które mogłyby dotyczyć przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o pisemne uzasadnienie wyroku. Nie wskazano w nim bowiem, kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu do złożenia wniosku o pisemne uzasadnienie wyroku i co spowodowało, że skarżący nie dochował biegnącego od tej chwili siedmiodniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o pisemne uzasadnienie wyroku (art. 87 § 1 p.p.s.a.). Zamiast tego przytoczono okoliczności, które odnosiły się do uchybienia przez skarżącego terminowi do złożenia wniosku o pisemne uzasadnienie wyroku. W tych okolicznościach nie sposób jednoznacznie przyjąć, czy w piśmie z 21 grudnia 2017 r. zamieszczono wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o pisemne uzasadnienie wyroku, czy wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o pisemne uzasadnienie wyroku. W związku z tym zaskarżone postanowienie, w którym z jednej strony odmawia się przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, a z drugiej strony ocenia się okoliczności dotyczące złożenia po terminie wniosku o pisemne uzasadnienie wyroku pod kątem tego, czy mogą one stanowić podstawę do uznania, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego, jest wadliwe. W ocenie NSA treść uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie odnosi się do jego rozstrzygnięcia. Sąd pierwszej instancji nie rozważał bowiem okoliczności dotyczących uchybienia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o pisemne uzasadnienie wyroku, lecz okoliczności dotyczące uchybienia terminu do złożenia wniosku o pisemne uzasadnienie wyroku. Tym samym nie mógł prawidłowo ocenić, że okoliczności te nie uzasadniały przyjęcia, że uchybienie terminowi, którego dotyczy rozstrzygnięcie zaskarżonego postanowienia, nastąpiło bez winy skarżącego. W okolicznościach sprawy, wobec niejasno sformułowanego wniosku o przywrócenie terminu Sąd pierwszej instancji powinien był zażądać od pełnomocnika skarżącego wyjaśnienia, czego ten wniosek w istocie dotyczy i stosownego jego uzasadnienia, a także, jeżeli okazałoby się to konieczne, uzupełnienia przez dokonanie czynności, której nie dokonano w terminie. Bez wyjaśnienia wskazanych okoliczności nie sposób odeprzeć zarzutu zażalenia, że doszło do naruszenia art. 86 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. W związku z tym zaskarżone postanowienie powinno być uchylone, aby Sąd pierwszej instancji wyjaśnił wskazane okoliczności i następnie orzekł o wniosku mając na uwadze uzyskane wyjaśnienia co do jego treści. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zażalenie jest zasadna i z tego powodu na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. z zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.