II OZ 98/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Bąkowski po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. sp. z o.o. z siedzibą w S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Wr 800/22 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi S. sp. z o.o. z siedzibą w S. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia 19 września 2022 r., nr 945/2022 w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku polegającego na usunięciu stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 21 grudnia 2023 r., sygn. akt II SA/Wr 800/22, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi S. sp. z o.o. z siedzibą w S. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia 19 września 2022 r., nr 945/2022 w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku polegającego na usunięciu stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku. Sąd I instancji wskazał, że w skardze na wyżej powołane postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu Skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie przedstawiając żadnego uzasadnienia tego wniosku, a co za tym idzie nie uprawdopodobniła zaistnienia przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosło S. sp. z o.o. z siedzibą w S. Postanowienie zaskarżono w całości. Postanowieniu zarzucono naruszenie: 1. art. 7, 77 § 1 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2000) poprzez nieprawidłowe ustalenie, że strona skarżąca nie uzasadniła swojego wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia oraz nieprawidłowe ustalenie, że nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: "p.p.s.a."), tj. że wykonanie postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia zagrozi niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków, 2. art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez nieprawidłowe uznanie, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła, że niewstrzymanie wykonania grzywny w celu przymuszenia w kwocie 50.000,00 zł zagrozi powstaniem trudnych do odwrócenia skutków w majątku strony skarżącej, podczas gdy strona skarżąca wykazała, że spowoduje to zagrożenie jej dalszego funkcjonowania na rynku produkcji [...], nawet w przypadku późniejszego zwrotu spełnionego świadczenia. Na podstawie powyższych zarzutów wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia z dnia 21 grudnia 2022 r. i wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania postanowienia z dnia 19 września 2022 r. w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku polegającego na usunięciu stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku. Uzasadniając Żaląca wskazała, że w skardze z dnia 21 października 2022 r. wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Uzasadnienie tego wniosku zawarła w piśmie z dnia 29 listopada 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu powołana została w celu ochrony tymczasowej przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla strony wywołać wykonanie takiego aktu, zanim zostanie on zbadany przez sąd administracyjny pod kątem jego legalności. Ochrona tymczasowa ma służyć temu, aby w okresie do rozpatrzenia skargi strona, z uwagi na skutki, jakie może wywołać wykonanie zaskarżonego aktu, nie poniosła znacznej szkody lub by nie doszło do wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z dnia 14 listopada 2018 r., sygn. akt II OZ 1129/18). Ochrona tymczasowa w toku postępowania sądowoadministracyjnego ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadku zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. W każdej tego typu sprawie musi być zatem zbadana kwestia zaistnienia przesłanek do zastosowania ochrony tymczasowej w kontekście konkretnych okoliczności sprawy i argumentacji skarżącego. Należy podzielić pogląd wyrażony w zaskarżonym postanowieniu, że nie można przenosić na Sąd obowiązku wykazania okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania aktu (w tym przypadku postanowienia organu nadzoru budowlanego). Jednak Naczelny Sąd Administracyjny nie może zgodzić się z twierdzeniem Sądu I instancji, że w niniejszej sprawie Wnioskująca "nie przedstawiła żadnego uzasadnienia tego wniosku", jak również, że nie przedstawiła żadnych argumentów przemawiających za wystąpieniem niekorzystnych z punktu widzenia jej interesów następstw wykonania tego postanowienia. Otóż Żaląca przedstawiła argumentację i twierdzenia na poparcie wniosku zawartego w skardze w piśmie procesowym z dnia 29 listopada 2022 r., co do którego nie odniesiono się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sądu I instancji. Z akt sprawy wynika, że Sąd I instancji rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji miał możliwość zapoznania się z treścią powyższego pisma, gdyż jak wskazuje data prezentaty wpłynęło ono do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w dniu 5 grudnia 2022 r. Z tych też względów Sąd I instancji ponownie rozpoznając sprawę powinien ocenić, czy okoliczności wskazane w tym piśmie uzasadniają udzielenie Skarżącej ochrony tymczasowej. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający zażalenie działa w warunkach określonych w art. 197 § 2 p.p.s.a., stanowiącym, że do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej. To odpowiednie stosowanie nie odnosi się do art. 176 p.p.s.a. Wynika to wyraźnie z art. 194 § 3 p.p.s.a., który w sposób wyczerpujący określa wymagania formalne zażalenia. Zatem w postępowaniu zażaleniowym nie obowiązuje zasada związania granicami środka odwoławczego, wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. (patrz: B. Gruszczyński (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Kraków 2006, s. 470). Niezależnie zatem od tego, że Żaląca nie wskazała precyzyjnie podstawy zażalenia, należało w postępowaniu zażaleniowym zbadać, czy zaskarżone postanowienie, odmawiające wstrzymania wykonania postanowienia Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu, nie narusza prawa. (por. postanowienie NSA z dnia 30 września 2009 r., sygn. akt II GZ 217/09). W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.