II OZ 92/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 14 października 2022 r., sygn. akt II SA/Sz 773/22 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi I. K. na postanowienie Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia 6 lipca 2022 r., nr WOA.7723.5.2022.JM w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 14 października 2022 r., sygn. akt II SA/Sz 773/22, po rozpatrzeniu wniosku I. K., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie "z dnia 19 sierpnia 2022 r. nr WOA.7723.5.2022.JM", w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego. Sąd wskazał, że "I. K., zastępowana przez adwokata, wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na postanowienie Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia 19 sierpnia 2022 r. nr WOA.7723.5.2022.JM umarzające postępowanie zażaleniowe - po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 23 maja 2022 r. oddalające zarzuty wniesione przez I. K. i J. K. w sprawie egzekucji administracyjnej. W skardze skarżąca zwróciła się z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia (...)". Sąd zauważył, że przedmiotem ochrony tymczasowej mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie "wykonania aktu administracyjnego" należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub w trybie przymusowym w postępowaniu egzekucyjnym w administracji takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z treścią aktu. Przedmiotem wykonania aktu administracyjnego jest więc każde zachowanie się podmiotu zobowiązanego do jego wykonania (adresata aktu), polegające na działaniu, zaniechaniu określonego działania, znoszeniu działania innych podmiotów, a nawet świadczenie w rozumieniu prawa cywilnego (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, Marta Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz s. 295). Zaznaczył, że nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania, a co za tym idzie nie każdy wymaga wykonania. Z tego rodzaju sytuacją mamy do czynienia na gruncie niniejszej sprawy, w której wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczy postanowienia organu II instancji o umorzeniu postępowania zażaleniowego. Postanowienia organów w kwestiach wpadkowych, do jakich między innymi zalicza się postanowienie o umorzeniu postępowania zażaleniowego nie należy do kategorii aktów administracyjnych objętych zakresem postępowania o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Powołane postanowienie wywiera jedynie skutki procesowe, tego rodzaju akt nie przyznaje stronie żadnych uprawnień, ani nie nakłada na nią żadnych obowiązków, zatem nie można mówić w tym przypadku o możności wywołania przez te postanowienie niebezpieczeństwa wyrządzenia szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Postanowienie to nie wymaga również od organu podjęcia jakichkolwiek czynności, których wykonanie mogłoby z punktu widzenia skarżącej spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Innymi słowy nie ma ono cech wykonalności. Na marginesie, Sąd zauważył, że uzasadnienie przedmiotowego wniosku nie zawiera jakiegokolwiek skonkretyzowania okoliczności i szczegółowej argumentacji wskazujących, w jaki sposób wykonanie zaskarżonego postanowienia miałoby wywołać dla skarżącej następstwa, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."). Zażalenie na powyższe orzeczenie złożyła skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika, zarzucając naruszenie art 61 § 3 p.p.s.a. oraz wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Strona podniosła, że "Wybudowanie budynku na działce sąsiedniej do działki mojego mocodawcy wywoła nieodwracalne skutki w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Nadmienić należy że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji wskazywało na wiele nieprawidłowości projektu budowlanego i w decyzji Organu drugoinstacyjnego nie ma nawet słowa odniesienia do kwestii podnoszonych przez powiatowy inspektorat". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne, aczkolwiek z przyczyn dostrzeżonych z urzędu. Jak wynika ze skargi z dnia 8 sierpnia 2022 r. i odpowiedzi na skargę z dnia 29 sierpnia 2022 r. strona zaskarżyła do Sąd Wojewódzkiego postanowienie Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia 6 lipca 2022 r., nr WOA.7723.5.2022.JM, umarzające postępowanie zażaleniowe - po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 5 maja 2022 r., znak: PINB.52.6.2018.JZ, nakładające na J. K. grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 10.000 złotych. Sąd I instancji, jak wynika z komparycji i uzasadnienia postanowienia, przedmiotem rozważań uczynił postanowienie "z dnia 19 sierpnia 2022 r. nr WOA.7723.5.2022.JM", które zapadło w wyniku rozpatrzenia zażalenia skarżącej na postanowienie "Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 23 maja 2022 r. oddalające zarzuty wniesione przez I. K. i J. K. w sprawie egzekucji administracyjnej". Wprawdzie oba ww. postanowienia organu drugiej instancji umarzały postępowania zażaleniowe, jednakże zachodzi uzasadniona wątpliwość, czy Sąd Wojewódzki przedmiotem rozpoznania uczynił właściwe, tj. zaskarżone postanowienie. W tej sytuacji, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, celem zachowania prawidłowego toku postępowania sądowego, zaszły podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.