Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II OZ 963/26

Postanowienie NSA z 29 września 2026 r., II OZ 963/26 – warunki zabudowy terenu

Wynik

Oddalono zażalenie

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
29 września 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

29 września 2026 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 29 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 lipca 2026 r. sygn. akt II SA/Gd 579/26 o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 19 maja 2026 r. sygn. akt [...] w przedmiocie warunków zabudowy postanawia: oddalić zażalenie.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 23 lipca 2026 r., sygn. akt II SA/Gd 579/26, odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi M.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 19 maja 2026 r., sygn. akt [...], w przedmiocie warunków zabudowy Jak wskazał Sąd pierwszej instancji, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 czerwca 2026 r. wezwano Skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi poprzez złożenie podpisanej skargi oraz nadesłanie 3 egzemplarzy odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych - w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłkę zawierającą powyższe wezwanie doręczono w dniu 3 lipca 2026 r. Pismem z dnia 13 lipca 2026 r. Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Uzasadniając wniosek wskazał, że pismo sporządził i nadał w placówce pocztowej w ustawowym terminie 7 dni od dnia odebrania korespondencji. Jednakże omyłkowo kopertę zaadresował na własny adres, a w polu nadawcy wpisał dane Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Do pisma zawierającego wniosek skarżący załączył błędnie zaadresowaną kopertę, podpisaną skargę oraz jej odpisy. Uzasadniając odmowę przywrócenia przedmiotowego terminu Sąd Wojewódzki stwierdził, że Skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi, gdyż błędnego zaadresowania przesyłki nie sposób uznać za działanie niezawinione w rozumieniu art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143) - dalej: "P.p.s.a.". Sąd pierwszej instancji podkreślił, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, a tak właśnie można kwalifikować błąd polegający na niewłaściwym zaadresowaniu przesyłki. Sąd meriti powołał się na pogląd występujący w orzecznictwie sądów administracyjnych, iż w sytuacji gdy strona skarżąca błędnie zaadresowała przesyłkę wpisując nieprawidłowy adres i w konsekwencji przesyłka ta została zwrócona, a termin do dokonania czynności procesowej już upłynął, brak jest podstaw do uznania, że niedotrzymanie terminu do jej dokonania było niezawinione. Błąd w adresie na kopercie skutkujący niemożnością doręczenia korespondencji należy uznać za niedbalstwo osoby dokonującej wysyłki, co wyłącza możliwość przywrócenia terminu. Gdyby strona dołożyła należytej staranności wymaganej w tej sytuacji i sprawdziła adres, nie doszłoby do pomyłki, a w konsekwencji wniosek zostałaby złożony w terminie prawem przewidzianym (por. m.in. postanowienia NSA z 23 kwietnia 2021 r., sygn. II OZ 250/21, z 11 maja 2021 r., sygn. II OZ 258/21, jak również postanowienia z 20 lutego 2014 r., sygn. II FZ 229/14, z 26 sierpnia 2013 r., sygn. II FZ 702/13). Skarżący nie powołał się przy tym na żadne inne okoliczności, które mogłyby uprawdopodobnić brak winy. Sąd Wojewódzki uznał zatem, że w przedmiotowej sprawie uchybienie terminowi nie nastąpiło w wyniku wystąpienia obiektywnych zdarzeń losowych, lecz było konsekwencją niedbalstwa Skarżącego. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył M.N., wnosząc o jego uchylenie i przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił błędną ocenę stopnia zawinienia oraz błędne przyjęcie, że jednorazowa omyłka techniczna związana z nadaniem przesyłki stanowiła co najmniej lekkie niedbalstwo uzasadniające odmowę przywrócenia terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a, przywrócenie uchybionego terminu możliwe jest w sytuacji, gdy uchybienie to nie było przez stronę zawinione. Przywrócenie terminu może mieć miejsce tylko wtedy, gdy niedochowanie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Na stronie, która występuje z wnioskiem o przywrócenie terminu spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, o czym stanowi art. 87 § 2 tej ustawy. Zaznaczyć należy, że kryterium braku winy, jako przesłanki możliwości przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu tej czynności. Strona winna przy tym wykazać, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Brak winy w uchybieniu terminu winien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu natomiast zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. postanowienie NSA z dnia 22 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OZ 352/10, LEX nr 618376 oraz z dnia 7 sierpnia 2008 r., sygn. akt I OZ 581/08, LEX nr 517654). Przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Sąd I instancji trafnie ocenił, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w przekroczeniu terminu, który obligował go do uzupełnienia braków formalnych skargi. Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 października 1998 r., sygn. II CKN 8/98, LEX nr 50679). Brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe. Tego rodzaju sytuacja nie występowała jednak w niniejszej sprawie. W świetle przytoczonych przez skarżącego okoliczności nie można przyjąć, by zachował on należytą staranność w prowadzeniu swoich spraw. Okoliczność wadliwego zaadresowania przesyłki w żadnym wypadku nie może świadczyć o braku winy skarżącego w niewykonaniu wezwania Sądu. Stwierdzić zatem należy, że uchybienie w niniejszej sprawie terminowi do uiszczenia wpisu skargi wynikało de facto z braku staranności skarżącego w kierowaniu swoimi sprawami i braku należytej dbałości o własne interesy, a we wniosku o przywrócenie terminu, ani w zażaleniu skarżący nie wykazał, że istniały obiektywnie, niemożliwe do przezwyciężenia przeszkody uniemożliwiające mu dochowanie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Brak było więc podstaw do przywrócenia skarżącemu przedmiotowego terminu. W tych okolicznościach należało uznać, że zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawidłowo uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił w wystarczającym stopniu braku winy w uchybieniu terminu. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Informacje o sprawie

Data wpływu
12 sierpnia 2026
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Małgorzata Masternak - Kubiak /przewodniczący sprawozdawca/

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny