Sygnatura
II OZ 953/26
Postanowienie NSA z 29 września 2026 r., II OZ 953/26 – wizy
Wynik
Oddalono zażalenie
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 29 września 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 29 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 października 2025 r. sygn. akt IV SA/Wa 1989/25 w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi M.A. na postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 29 maja 2025 r. znak: KG-CU-VIII-I.4224.346.2024 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: oddalić zażalenie.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
M.A. (dalej: "skarżący" lub "cudzoziemiec") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 29 maja 2025 r. znak: KG-CU-VIII-I.4224.346.2024 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania skarżącego od decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w Świecku z 24 lipca 2024 r., nr 17-665/112/D-ZDP/2024 o zobowiązaniu skarżącego do powrotu. W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania ww. decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w Świecku z 24 lipca 2024 r. Uzasadniając ten wniosek skarżący wskazał, że wstrzymanie wykonania decyzji o zobowiązaniu do powrotu jest konieczne, aby zapobiec powstaniu trudnych do odwrócenia skutków, jakie wiązałyby się z przymusowym wyjazdem skarżącego z Polski. Postanowieniem z 2 października 2025 r., sygn. akt IV SA/Wa 1989/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w Świecku z 24 lipca 2024 r., nr 17-665/112/D-ZDP/2024. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie Sąd wskazał na uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 listopada 2023 r. sygn. II GPS 2/22, zgodnie z którą w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zainicjowanym skargą na postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania nie jest dopuszczalne, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), wstrzymanie wykonania decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji. Sąd pierwszej instancji podkreślił moc wiążącą powyższej uchwały, wynikającą z treści art. 269 p.p.s.a. Cudzoziemiec złożył zażalenie na powyższe postanowienie. Sądowi pierwszej instancji zarzucił naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji uznanie, że brak jest podstaw do wstrzymania decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w Świecku z 24 lipca 2024 r. Podkreślił, że zarówno decyzja merytoryczna organu I instancji jak i zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie o charakterze proceduralnym mieszczą się w granicach tej samej sprawy w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Zaznaczył, że brak możliwości wstrzymania wykonania decyzji zobowiązującej do powrotu powoduje, że w przypadku ewentualnego uchylenia postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność odwołania, rozpoznanie środka odwoławczego przez organ II instancji może być pozbawione jakiejkolwiek praktycznej doniosłości, z uwagi na wykonanie rozstrzygnięcia organu I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Jak stanowi art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia dotyczącego wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji kluczowe znaczenie ma to, jak należy rozumieć sformułowanie odnoszące się do wszystkich postępowań "w granicach tej samej sprawy" w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Powyższa kwestia ma bowiem istotny wpływ na ocenę możliwości zastosowania ochrony tymczasowej w stosunku do innych aktów niż objęte skargą – w tym rozstrzygnięć pierwszoinstancyjnych w przypadku zaskarżenia do sądu rozstrzygnięcia organu drugiej instancji o charakterze formalnym, a z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Kwestię tę rozstrzygnął Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów w uchwale z 13 listopada 2023 r. sygn. akt II GPS 2/22 (ONSAiWSA 2024, nr 1, poz. 3). Sąd ten stwierdził: "W postępowaniu sądowoadministracyjnym, zainicjowanym skargą na postanowienie: a) stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, b) o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, c) stwierdzające niedopuszczalność odwołania – nie jest dopuszczalne, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), wstrzymanie wykonania decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji." W uzasadnieniu uchwały wyjaśniono natomiast: "Nie można wydać postanowienia o wstrzymaniu wykonania określonego aktu, jeżeli w wyniku rozpoznania i uwzględnienia skargi – zgodnie z art. 135 p.p.s.a. – sąd nie może uchylić tego aktu. Czyli rozpoznając i uwzględniając skargę na postanowienie: stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, stwierdzające niedopuszczalność odwołania, sąd może uchylić zaskarżone postanowienie, co umożliwi rozpoznanie odwołania przez organ drugiej instancji, nie może jednak uchylić decyzji organu pierwszej instancji, a to oznacza, że nie może również wstrzymać wykonania decyzji organu pierwszej instancji. Przyjęcie odmiennego stanowiska tj. dopuszczenie do wydania przez sąd postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji organu pierwszej instancji powodowałoby, że w przypadku uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonych postanowień, nadal pozostawałoby w obrocie postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji organu pierwszej instancji". Mając na względzie przywołaną uchwałę przyjąć zatem należy, że w ramach postępowania ze skargi na postanowienie organu odwoławczego stwierdzające niedopuszczalność odwołania nie jest dopuszczalne wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji. Decyzja organu pierwszej instancji nie mieści się bowiem w granicach rozpoznawanej sprawy, która dotyczy wyłącznie kwestii procesowych, a nie materialnoprawnych. Rozpoznając skargę na postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej stwierdzające niedopuszczalność odwołania sąd administracyjny nie może sięgać w głąb i dokonywać oceny legalności decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w Świecku zobowiązującej do powrotu, od której skarżąca wniosła odwołanie. Zakres orzekania przez sąd w przedmiocie wniosku o wstrzymanie wykonania nie może być natomiast szerszy niż granice orzekania sądu rozpoznającego skargę. Decyzja Komendanta Placówki Straży Granicznej w Świecku z 24 lipca 2024 r., nr 17-665/112/D-ZDP/2024 nie jest objęta granicami orzekania przez sąd, toteż nie było możliwe zastosowanie wobec niej instytucji wstrzymania wykonania na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. W konsekwencji powyższego Sąd Wojewódzki, trafnie odwołując się do uchwały z 13 listopada 2023 r., sygn. akt II GPS 2/22 przyjął, że w ramach postępowania ze skargi na postanowienie organu odwoławczego stwierdzające niedopuszczalność odwołania nie jest dopuszczalne wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji. Z tego powodu wniosek podlegał oddaleniu. Tym samym bezprzedmiotowa stała się merytoryczna ocena przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., a mianowicie dotycząca tego, czy wykonanie decyzji objętej wnioskiem wywoła niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W konsekwencji nie podlegały merytorycznej weryfikacji zarzuty podniesione w zażaleniu. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 11 sierpnia 2026
- Symbol z opisem
- 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
- Skarżony organ
- Komendant Straży Granicznej
- Sędziowie
- Jerzy Stankowski /przewodniczący sprawozdawca/
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II OSK 1788/26 · 29 września 2026
Postanowienie NSA z 29 września 2026 r., II OSK 1788/26 – wizy
Sygnatura: II OSK 735/25 · 29 września 2026
Postanowienie NSA z 29 września 2026 r., II OSK 735/25 – wizy
Sygnatura: II OZ 950/26 · 24 września 2026
Postanowienie NSA z 24 września 2026 r., II OZ 950/26 – wizy
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny