Sygnatura
II OSK 1788/26
Postanowienie NSA z 29 września 2026 r., II OSK 1788/26 – wizy
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 29 września 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Jacek Chlebny po rozpoznaniu w dniu 29 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 stycznia 2026 r., sygn. akt IV SA/Wa 3328/25 o odrzuceniu skargi H.M. na postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 29 września 2025 r., znak: KG-CU-VIII-RIII.4224.370.2025 w przedmiocie odmowy wstrzymania natychmiastowego wykonania decyzji postanawia: oddalić skargę kasacyjną.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 26 stycznia 2026 r., IV SA/Wa 3328/25, odrzucił skargę H.M. na postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej z 29 września 2025 r. w przedmiocie odmowy wstrzymania natychmiastowego wykonania decyzji. W uzasadnieniu wskazano, że H.M. uczynił przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej w przedmiocie odmowy wstrzymania natychmiastowego wykonania decyzji zobowiązującej go do powrotu [...] i zakazującej powrotu na terytorium Polski i innych państw obszaru Schengen na okres 10 lat. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, a co za tym idzie, skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu (at. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Sąd I instancji wskazał, że na postanowienie dotyczące wstrzymania wykonalności decyzji, wydane na podstawie art. 135 k.p.a., nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Postanowienie to nie jest zaskarżalne w administracyjnym toku instancji, nie kończy postępowania ani nie rozstrzyga sprawy co do istoty. Skargę kasacyjną (błędnie nazwaną zażaleniem) na to postanowienie złożył H.M., zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie. Podniesiono zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego; 2. art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że na postanowienie o odmowie wstrzymania natychmiastowego wykonania decyzji zobowiązującej do powrotu nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. W uzasadnieniu wskazano, że zaskarżone postanowienie o odrzuceniu skargi powinno zostać uchylone ze względu na gwarancje procesowe z art. 42 ust. 2 i 3 Konstytucji i art. 6 ust. 1-3 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. W ocenie strony postanowienie organu de facto kończy postępowanie, a w szczególności uniemożliwia występowanie w nim skarżącego. Powołano się na to, że decyzja o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu została wydana nieprawidłowo i arbitralnie. Wskazano także, że wykonanie decyzji o zobowiązaniu strony do powrotu uniemożliwia efektywną obronę w postępowaniu karnym w Polsce oraz naraża stronę na poważne niebezpieczeństwo ze względu na sytuację bezpieczeństwa i ochrony praw człowieka [...]. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 1. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. 2. Nie są zasadne zarzuty naruszenia art. 58 § 1 pkt 1 oraz art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Wskazać należy, że zgodnie z art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi uczyniono postanowienie o odmowie wstrzymania natychmiastowego wykonania decyzji. Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie należy do żadnej z określonych w cytowanym przepisie kategorii. Nie służy na nie zażalenie, nie kończy postępowania ani nie rozstrzyga sprawy co do istoty. Wobec powyższego, skarga na nie słusznie została odrzucona. 3. Odnosząc się do argumentów podniesionych w uzasadnieniu wniesionego środka zaskarżenia, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że ani Konstytucja RP, ani Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, ani prawo unijne nie wymagają zapewnienia suspensywności środka zaskarżenia jako zasady (por. P. Dąbrowski, w: J. Chlebny (red.), Prawo o cudzoziemcach. Komentarz, Warszawa 2020, art. 331, s. 670). Nie przewidują też obowiązku zapewnienia środka odwoławczego od odmowy wstrzymania (natychmiastowego) wykonania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu. Naczelny Sąd Administracyjny podziela w tym zakresie stanowisko wyrażone w postanowieniu NSA z 17 lutego 2026 r., II OSK 2139/25. Wyjaśnić wypada, że zgodnie z art. 13 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie wspólnych norm i procedur stosowanych przez państwa członkowskie w odniesieniu do powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich (Dz. Urz. UE L 348, s. 98, ze zm.), dany obywatel państwa trzeciego otrzymuje możliwość skorzystania ze skutecznych środków odwoławczych, aby zaskarżyć decyzje dotyczące powrotu przed właściwym organem sądowym lub administracyjnym lub właściwym podmiotem złożonym z osób bezstronnych i posiadających gwarancje niezależności (art. 13 ust. 1 dyrektywy). Organ lub podmiot, o którym mowa w ust. 1, jest właściwy w sprawie ponownego rozpatrzenia decyzji dotyczących powrotu i może m.in. tymczasowo zawiesić ich wykonanie, chyba że takie zawieszenie ma już zastosowanie na mocy prawa krajowego (art. 13 ust. 2 dyrektywy). Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku z 18 grudnia 2014 r., C-562/13, Centre Public d’Action Sociale d’Ottignies-Louvain-La-Neuve przeciwko Moussie Abdidzie (ECLI:EU:C:2014:2453), wskazał, że art. 5 i 13 dyrektywy 2008/115/WE w zw. z art. 19 ust. 2 i art. 47 Karty praw podstawowych UE oraz art. 14 ust. 1 lit. b/ tej dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie ustawodawstwu krajowemu, które nie nadaje skutku zawieszającego środkowi odwoławczemu wniesionemu od decyzji nakazującej obywatelowi państwa trzeciego cierpiącemu na poważną chorobę opuszczenie terytorium państwa członkowskiego, gdy wykonanie tej decyzji może narazić tego obywatela państwa trzeciego na poważne ryzyko ciężkiego i nieodwracalnego pogorszenia stanu zdrowia. Trybunał w uzasadnieniu swojego wyroku wyjaśnił, że dyrektywa 2008/115/WE nie wymaga, by środek odwoławczy przewidziany w art. 13 ust. 1 tej dyrektywy miał koniecznie skutek zawieszający. Nieprzyznanie środkowi odwoławczemu od decyzji zobowiązującej do powrotu skutku zawieszającego może być w ocenie Trybunału naruszeniem prawa unijnego jedynie w bardzo wyjątkowych przypadkach, gdy wydalenie obywatela państwa trzeciego cierpiącego na poważną chorobę do państwa, w którym brak jest odpowiedniego leczenia, naruszałoby zasadę non-refoulement (por. pkt 44 i 48). Powyższe stanowisko Trybunał utrzymał w wyroku z 30 września 2020 r., C-233/19, B. przeciwko Centre public d’action sociale de Liège (ECLI:EU:C:2020:757), w którym wskazał, że środkowi odwoławczemu wniesionemu od decyzji nakazującej powrót powinien towarzyszyć skutek zawieszający z mocy prawa, jeżeli wykonanie tej decyzji może narazić tego obywatela na realne ryzyko, że zostanie poddany traktowaniu sprzecznemu z art. 19 ust. 2 KPP UE. Ma to miejsce w szczególności w wypadku, gdy wykonanie decyzji nakazującej powrót może narazić obywatela państwa trzeciego cierpiącego na ciężką chorobę na poważne ryzyko istotnego i nieodwracalnego pogorszenia stanu zdrowia (por. pkt 46, 47). W rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazał istnienia takich okoliczności. Brak było zatem przesłanek, aby w sytuacji, gdy prawo krajowe wyraźnie wyklucza drogę sądową, dopuszczalność skargi wywodzić bezpośrednio z przepisów unijnych. 4. Na marginesie dodać trzeba, że Komendant w zaskarżonym postanowieniu wyjaśnił, iż decyzja o zobowiązaniu strony do powrotu podlega natychmiastowemu wykonaniu na podstawie art. 315 ust. 5 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2025 r. poz. 1079; dalej: u.c.). "Natomiast jej wykonanie zostanie wstrzymane, zgodnie z art. 330 ust. 7 u.c., [...], do czasu ustania zastosowanego wobec skarżącego środka zapobiegawczego". 5. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 16 lipca 2026
- Symbol z opisem
- 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
- Hasła tematyczne
- Odrzucenie skargi
- Skarżony organ
- Komendant Straży Granicznej
- Sędziowie
- Jacek Chlebny /przewodniczący sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 58 par. 1 pkt 1 i art. 3 par. 2 pkt 2 · Dz.U. 2026 poz. 143
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie wspólnych norm i procedur stosowanych przez państwa członkowskie w odniesieniu do powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich.
art. 13 · Dz.U.UE.L 2008 nr 348 poz. 98
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II OZ 953/26 · 29 września 2026
Postanowienie NSA z 29 września 2026 r., II OZ 953/26 – wizy
Sygnatura: II OSK 735/25 · 29 września 2026
Postanowienie NSA z 29 września 2026 r., II OSK 735/25 – wizy
Sygnatura: II OZ 950/26 · 24 września 2026
Postanowienie NSA z 24 września 2026 r., II OZ 950/26 – wizy
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny