II OZ 952/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Teresa Kobylecka, po rozpoznaniu w dniu 27 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H. H. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 19 lipca 2016 r., II SA/Rz 1005/16 w przedmiocie wezwania do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego w sprawie ze skargi A. G.-H. i H. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia 15 kwietnia 2016 r., nr ... w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia uchylić zaskarżone zarządzenie.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 19 lipca 2016 r., II SA/Rz 1005/16 wezwano A. G.-H. i H. H. do uiszczenia wpisu sądowego od skarg na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia 15 kwietnia 2016 r., nr ... w kwocie 500 złotych na podstawie art. 220 § 1 i 3 w związku z art. 214 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ‒ Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016, poz. 718 ze zm.), zw. dalej p.p.s.a., stosownie do § 2 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Wskazano, że wymienioną kwotę należy uiścić w kasie Sądu bądź na rachunek bankowy Sądu w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, pod rygorem odrzucenia skargi oraz, że uiszczenie wpisu przez któregokolwiek ze skarżących zwalnia drugą osobę z obowiązku jego uiszczenia. Zażalenie na powyższe zarządzenie złożył H. H. wskazując, że ww. zarządzenie nie zawiera uzasadnienia, jaka kwota obciąża zainteresowanego oraz kogo dotyczy opłata 500 zł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie ze względu na zarzuty w nim podniesione. W punkcie wyjścia należy stwierdzić, że o rozpoczęciu biegu terminu, procesowego można mówić jedynie w sytuacji prawidłowego wydania określonego rozstrzygnięcia, w tym przypadku zarządzenia Przewodniczącego Wydziału. Jeśli zatem określony termin procesowy nie rozpoczął swojego biegu nie można stwierdzić jego uchybienia, a co za tym idzie procedować nad wnioskiem o przywrócenie tegoż terminu. Mając powyższe na uwadze należy wyjaśnić, że zasadniczym powodem uchylenia zaskarżonego zarządzenia jest brak podpisu Przewodniczącego Wydziału na zarządzeniu o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego z dnia 19 lipca 2016 r. Zarządzenie Przewodniczącego Wydziału o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, jest rozstrzygnięciem, które nakłada na konkretnego adresata określony obowiązek. Z tej przyczyny zarządzenie to należy postrzegać jako akt prawnoprocesowy, który musi spełniać określone wymogi formalne. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego warunkiem sine qua non skuteczności powoływanego rozstrzygnięcia jest wymóg opatrzenia zarządzenia podpisem uprawnionego podmiotu. Zgodnie z art. 164 p.p.s.a. postanowienie wydane na posiedzeniu niejawnym wiąże od chwili, w której zostało podpisane wraz z uzasadnieniem; jeżeli sąd postanowienia nie uzasadnia, od chwili podpisania sentencji. Z kolei art. 167 p.p.s.a. stanowi, że przepisy rozdziału 10 ("Orzeczenia sądowe") powoływanej ustawy stosuje się odpowiednio do zarządzeń przewodniczącego. Z powyższych regulacji wynika zatem, że zarządzenie Przewodniczącego Wydziału wiąże od chwili jego podpisania. A contrario zarządzenie to nie wiąże jeśli nie zostało podpisane. W tym miejscu należało rozważyć czy zarządzenie, którego przewodniczący nie podpisał a jego odpis został skierowany do określonego adresata (skarżącego) istnieje jako czynność prawnoprocesowa, czy też nie ma bytu prawnego (sententia non existens). Podkreślenia wymaga przy tym, że znaczenie własnoręcznego podpisu na dokumencie urzędowym lub prywatnym jest oczywiste; z podpisem łączy się autentyczność dokumentu, dopełnienie stawianych przez prawo wymagań formalnych, zgodność osnowy z wolą osoby podpisującej, a także, w wielu wypadkach, moc prawna dokumentu (zob. uchwała SN z 26.09.2000 r., III CZP 29/00). Wszystkie te atrybuty podpisu należy przypisać także podpisowi składanemu pod zarządzeniem. Podpis ten stanowi nie tylko podstawę domniemania, że zarządzenie zostało wydane zgodnie z wolą i wiedzą sędziego, a także wyraz wiarygodności i znak przyjęcia przez sędziego odpowiedzialności za jego treść. Dodatkowo należy mieć również na względzie, że brak podpisu pod zarządzeniem oznacza, że w aktach sprawy pozostaje dokument, który nie tylko łatwo sfałszować (zamienić, przerobić), ale także w każdej chwili zakwestionować z punktu widzenia autentyczności i rzetelności (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2007 r., sygn. akt I FZ 43/07 w CBOSA). Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie należało uchylić oraz że zbędnym było rozpatrywanie zarzutów zawartych w zażaleniu. Uwzględniając powyższy stan faktyczny i prawny, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji ----------------------- 1