II OZ 939/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 17 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lipca 2014 r., sygn. akt VIII SA/Wa 139/14 w przedmiocie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 10 lipca 2014 r., sygn. akt VIII SA/Wa 139/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w sprawie ze skargi A.S. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] grudnia 2013 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji, odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżący nie wykazał w sposób przekonujący, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Dalej Sąd podniósł, iż skarżący uiścił wpis sądowy od skargi w kwocie 200 zł. Nadto Sąd wskazał, że skarżący nie posiada statusu osoby bezrobotnej oraz nie uprawdopodobnił, że z uwagi na znikome dochody i brak oszczędności jest zmuszony do korzystania z pomocy społecznej. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, wskazując że jest ono wadliwe. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", osobie fizycznej może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2 § 1 art. 246 P.p.s.a.). Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest obowiązek ponoszenia kosztów tego postępowania przez wnoszącego skargę. Zwolnienie od tegoż obowiązku ma charakter wyjątkowy i muszą za nim przemawiać uzasadnione okoliczności faktyczne wskazujące, że obiektywna sytuacja finansowa strony nie daje jej możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów. Z konstrukcji powołanego wyżej przepisu art. 246 § 1 P.p.s.a. wynika, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Strona zatem powinna podejmować takie czynności, które przekonałyby Sąd co do zasadności przyznania jej prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy bowiem od tego, co zostanie przez stronę wykazane. W niniejszej sprawie skarżący wskazał, że aktualnie nie posiada żadnego źródła utrzymania. Nie może podjąć "legalnej" pracy w Polsce, gdyż ewentualne wynagrodzenie zostanie zajęte przez komornika. Nie jest także zarejestrowany jako osoba bezrobotna oraz nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Jak deklaruje żyje "na skraju nędzy". Jednakże składając skargę do Sądu pierwszej instancji w przedmiotowej sprawie skarżący uiścił wpis od skargi w wysokości 200 zł. Uiścił także tytułem wpisu od zażalenia kwotę 100 zł (kopia dowodu wpłaty – k. 235). Mając zatem na uwadze powyższe okoliczności przyznać należy rację Sądowi pierwszej instancji, że oświadczenie skarżącego co do nieposiadania żadnych środków na pokrycie kosztów postępowania, w świetle tego, że opłat sądowych dokonuje, musi budzić wątpliwości. Skarżący nie wykazał również by z uwagi na znikome dochody i brak oszczędności zmuszony był korzystać z opieki społecznej. W tej sytuacji wniesionym zażaleniem skarżący nie podważył stanowiska zajętego przez Sąd pierwszej instancji co do niewykazania, że spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Dlatego, na mocy art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., wniesione zażalenie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił.