II OZ 92/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Ciąglewicz po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 września 2025 r., sygn. akt II SA/Kr 184/25 o odrzuceniu zażalenia w sprawie ze skargi K.B., S.B. i W.B. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 19 grudnia 2024 r. znak WOB.7722.11.2024.KJAS w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie. K.B., S.B. i A.B. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 19 grudnia 2024 r., znak WOB.7722.11.2024.KJAS. w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania. Na mocy zarządzenia Starszego Referendarza Sądowego z dnia 27 lutego 2025 r. wezwano skarżących do usunięcia w terminie siedmiu dni braków formalnych wniesionej skargi poprzez: a) podpisanie skargi przez wszystkich skarżących i b) złożenia sześciu odpisów skargi. Wezwanie zostało doręczone K.B., S.B. oraz A.B. dnia 21 marca 2025 r., (k. 20-22 akt sądowych). Zatem zakreślony 7-dniowy termin do uzupełnienia braków formalnych upływał dnia 28 marca 2025 r. W zakreślonym terminie braki nie zostały uzupełnione. Postanowieniem z dnia 19 maja 2025 r., sygn. akt II SA/Kr 184/25, Wojewódzki Sądy Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. odrzucił skargę. Pismem z dnia 13 czerwca 2025 r. adw. A.A. działając w imieniu A.B. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. Zarządzeniem Starszego Referendarza Sądowego z dnia 17 czerwca 2025 r. pełnomocnik został wezwany do uzupełnienia braków formalnych zażalenia przez złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu żalącego się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia zażalenia. Ponadto na mocy zarządzeń Zastępcy Przewodniczącej Wydziału II z dnia 8 lipca 2025 r. pełnomocnik żalącego się został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego oraz do uiszczenia opłaty kancelaryjnej. Wszystkie trzy wezwania zostały przesłane drogą elektroniczną i uznane za doręczone w dniu 25 lipca 2025 r. (k. 74 akt sądowych). Wpis od zażalenia oraz opłata kancelaryjna zostały uiszczone w dniu 28 lipca 2025 r. (k. 75 i 76 akt sądowych). W zakreślonym terminie 7-dniowym nie przedłożono jednak pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania - w imieniu wnoszącego zażalenie - przed Naczelnym Sądem Administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi. Postanowieniem z dnia 3 września 2025 r., sygn. akt II SA/Kr 184/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 178 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. odrzucił zażalenie. Ponadto na podstawie art. 232 §1 pkt 1 P.p.s.a. zwrócił wnoszącemu zażalenie kwotę 100 złotych tytułem uiszczonego wpisu od zażalenia. Pismem z dnia 24 października 2025 r. pełnomocnik skarżącego wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. Podniósł zarzut naruszenia art. 178 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. poprzez: 1) odrzucenie skargi na skutek uznania, że skarżący został wezwany do uzupełnienia braku formalnego w postaci pełnomocnictwa, podczas gdy przesyłka zawierała wezwania do uiszczenia opłat zapisane w formacie .pdf i w formacie edytowalnym; 2) odrzucenie skargi, pomimo tego, że w przypadku nieuzupełnienia lub nieprawidłowego uzupełnienia braków formalnych przez pełnomocnika w zakresie wykazania należytego umocowania, Sąd nie uznał że skarżący działa w sprawie bez pełnomocnika i nie wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych. Wobec powyższego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 194 § 3 P.p.s.a. zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej (art. 49 § 1 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 178 P.p.s.a. sąd odrzuca na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Na mocy art. 197 § 2 P.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej. Z powołanych przepisów wynika, że nieusunięcie braków formalnych zażalenia w wyznaczonym terminie obliguje sąd do odrzucenia zażalenia na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. Warunkiem zastosowania art. 178 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. jest jednak prawidłowe wezwanie do uzupełnienia braków formalnych zażalenia. Wzywając stronę do uzupełnienia lub poprawienia pisma, przewodniczący musi dokładnie wskazać, jakie braki strona ma uzupełnić, zakreślić siedmiodniowy termin na ich uzupełnienie oraz wyraźnie określić rygor niezachowania terminu. Wezwanie do uzupełnienia braków pisma powinno być tak jasne i niedwuznaczne, aby u strony, do której zostało skierowane, nie powstała wątpliwość co do przedmiotu wezwania i rygorów grożących w razie niezastosowania się do jego treści. Dlatego też, gdy wezwanie do usunięcia braków formalnych pisma budzi wątpliwości co do treści, nie można z tego wyprowadzać skutków niekorzystnych dla strony. Innymi słowy, niezachowanie któregokolwiek z tych wymagań pozbawia wezwanie sankcji (zob. postanowienie SN z 9 czerwca 1999 r., III RN 6/99, OSNP 2000, Nr 9, poz. 343). W myśl art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, zaś zgodnie z art. 46 § 3 p.p.s.a. do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Tym samym art. 46 § 3 P.p.s.a. w sposób jednoznaczny wskazuje, że warunkiem formalnym zażalenia wniesionego przez profesjonalnego pełnomocnika jest dołączenie umocowania. Powyższe przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi. Jak wynika z akt sprawy zarządzeniem z 17 czerwca 2025 r. (wykonano 10 lipca 2025 r. - k. 71 akt sądowych) sąd pierwszej instancji wezwał pełnomocnika wnoszącego zażalenie do usunięcia braków formalnych zażalenia w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia (art. 178 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.), poprzez złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania wnoszącego zażalenie. Jak wynika z powyższego w zarządzeniu wskazano precyzyjnie braki formalne zażalenia. Tak sformułowane wezwanie nie może budzić, u strony działającej za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika, wątpliwości co do jego treści. Jedynie wobec formatu dokumentu racje ma skarżący – że wezwanie dotyczące wpisu od zażalenia oraz opłata kancelaryjna zostały wysłane w formacie pdf. – z kolei wezwanie dotyczące nadesłania pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu wnoszącego zażalenie zostało wysłane w formacie doc. Wskazać jednak należy, że formularz jest kontenerem, który zawiera w sobie części składowe w postaci plików – załączników które mogą być formacie pdf., doc. i innych. Tym samym załączenie przez WSA w Krakowie jednego załącznika w innym formacie od pozostałych nie dyskwalifikuje dokumentu w niniejszym postępowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone w postanowieniu tego Sądu z dnia 6 marca 2025 r., sygn. akt III OZ 52/25. Zgodnie z tym stanowiskiem - w świetle art. 37 § 1 w zw. z art. 46 § 3 i art. 49 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. – wojewódzki sąd administracyjny, prawidłowo wzywa pełnomocnika do złożenia stosownego pełnomocnictwa i nie jest zobowiązany (z uwagi na nieusunięcie przez niego w wyznaczonym terminie braku formalnego skargi) do wzywania samego skarżącego celem podpisania przedmiotowego środka zaskarżenia. Tożsame stanowisko Naczelny Sąd Administracyjny przyjął w postanowieniu z dnia 10 grudnia 2025 r., sygn. akt I GZ 432/25. Zarzut sformułowany w zażaleniu, zmierzający do wykazania, że Sąd pierwszej instancji był zobowiązany wezwać bezpośrednio skarżącego do usunięcia braków formalnych zażalenia, nie mógł odnieść zamierzonego rezultatu. Zażalenie zostało bowiem sporządzone, wniesione i podpisane przez profesjonalnego pełnomocnika, który wskazał, że działa w imieniu strony skarżącej ("Skarżący: A.B. Reprezentowany przez pełnomocnika adw. A.A."). W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, stosownie do art. 37 § 1 w związku z art. 46 § 3 oraz art. 49 P.p.s.a., zasadnie wezwał pełnomocnika do przedłożenia właściwego pełnomocnictwa. Brak było natomiast podstaw do kierowania wezwania bezpośrednio do skarżącego w celu podpisania zażalenia, wobec nieusunięcia przez pełnomocnika w wyznaczonym terminie stwierdzonego braku formalnego. Należy przy tym zaznaczyć, że ponowne wzywanie do uzupełnienia braków formalnych – najpierw pełnomocnika do wykazania umocowania, a następnie samej strony do osobistego podpisania zażalenia – skutkowałoby uprzywilejowaniem podmiotów korzystających z pomocy profesjonalnych pełnomocników w stosunku do stron działających samodzielnie. Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska wyrażonego w postanowieniu z dnia 26 czerwca 2025 r., sygn. akt I OSK 203/16 i przywołane tam orzeczenia, opartego na tezie, według której skargę podpisaną w imieniu skarżącego przez osobę, która nie może go reprezentować - niezależnie od powodu, dla którego dana osoba nie może być pełnomocnikiem strony - można odrzucić dopiero wówczas, gdy nie zatwierdził tej czynności swoim podpisem skarżący. Ponadto wskazać należy, że w dniu 2 lutego 2026 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów, po rozpoznaniu zagadnienia prawnego skierowanego do rozstrzygnięcia wnioskiem Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 czerwca 2025 r., podjął uchwałę, zgodnie z którą podpisanie skargi przez osobę, która nie przedstawiła dokumentu pełnomocnictwa stanowi brak formalny skargi podlegający usunięciu, na podstawie art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 i w związku z art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a, przez jej wezwanie do dołączenia dokumentu pełnomocnictwa; nieusunięcie braku formalnego skargi stanowi podstawę do jej odrzucenia zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 w związku z art. 49 § 1 i w związku z art. 46 § 3 P.p.s.a. Przekładając powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, pomimo że uchwała odnosi się do pełnomocnictwa od wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, należy ją również zastosować do pełnomocnictwa od wniesionego zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W konsekwencji podniesiony przez wnoszącego zażalenie zarzut naruszenia wskazanych w zażaleniu przepisów należało uznać za bezzasadny. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.