II OZ 90/25

Dnia 18 lutego 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H. K. i A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 września 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 1850/23 o odrzuceniu skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 maja 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 1850/23 w sprawie ze skargi A. G. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 24 maja 2023 r., nr 398/OPON/2023 w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 3 września 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 178 w związku z art. 176 § 1 i 2 oraz art. 177a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", odrzucił skargę kasacyjną, ponieważ na wezwanie Sądu pełnomocnik nie uzupełnił jej braków formalnych przez podanie numerów PESEL stron wnoszących skargę kasacyjną oraz złożenie wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy. Sąd wskazał, że przesyłka zawierająca wezwanie została doręczona pełnomocnikowi strony wnoszącej skargę kasacyjną 25 lipca 2024 r. Siedmiodniowy termin do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej upłynął z dniem 1 sierpnia 2024 r. Pełnomocnik strony skarżącej kasacyjnie pismem z dnia 6 sierpnia 2024 r. (data nadania w placówce pocztowej) uzupełnił braki formalne, a więc po terminie. Zażalenie na ww. postanowienie złożyli H. K. i A. K., reprezentowani przez pełnomocnika, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W zażaleniu sformułowano zarzut naruszenia art. 178 p.p.s.a. rozumianego w ten sposób, że wyklucza on przywrócenie uchybionego terminu zaś niedopuszczalne jest stosowanie art. 86 § 1 w związku z art. 193 p.p.s.a, co w oczywisty sposób ma wpływ na orzeczenie. Ponadto na podstawie art. 193 Konstytucji RP wniesiono by Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności art. 178 p.p.s.a., rozumianego jako przepis wykluczający przywrócenie uchybionego terminu wyznaczonego przez sąd dla usunięcia braków formalnych oraz stosowanie przed WSA art. 86 i art. 87 p.p.s.a., z art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 oraz z art. 78 Konstytucji RP, gdyż od odpowiedzi na to pytanie zależy rozstrzygnięcie w sprawie niniejszej. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że w piśmie z dnia 5 sierpnia 2024 r. zawnioskowano o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi kasacyjnej, a nadto przedstawiono argumentację opartą na orzecznictwie (patrz: postanowienie NSA z 19 stycznia 2011 r., II OZ 1362/10; uchwała 7 sędziów NSA z 18 grudnia 2013 r., I OPS 13/13; wyrok TK z 8 kwietnia 2014 r., SK 22/11) oraz uzasadnieniu projektu nowelizacji p.p.s.a. z 2015 r. W odpowiedzi na zażalenie A. G. (reprezentowalny przez pełnomocnika) przedstawił swoje stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie zażalenia oraz dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów na okoliczność, że już wcześniej były znane pełnomocnikowi H. K. i A. K. ich numery PESEL, a także zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. W piśmie z dnia 20 stycznia 2025 r. pełnomocnik H. K. i A. K. w uzupełnieniu zażalenia przedstawił dodatkową argumentację. W piśmie z dnia 12 lutego 2025 r. A. G. reprezentowany przez pełnomocnika podtrzymał stanowisko zawarte w odpowiedzi na zażalenie oraz zawarł kolejny wniosek o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów na okoliczność, że już wcześniej były znane pełnomocnikowi H. K. i A. K. ich numery PESEL. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie podlega uwzględnieniu. Argumentacja zażalenia w zasadzie nie kwestionuje, że pełnomocnik strony wnoszącej skargę kasacyjną nie uzupełnił w terminie na wezwanie Sądu braków formalnych skargi kasacyjnej przez podanie numerów PESEL strony skarżącej kasacyjnie oraz złożenie wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy. Natomiast argumentacja zażalenie bazuje na okoliczności związanej z nierozpoznaniem przez Sąd I instancji wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej i jakoby odrzucenie skargi kasacyjnej z tej przyczyny, że nie uzupełniono braków formalnych w terminie, stanowiło aktualnie przeszkodę do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu. Jednak dla oceny legalności postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej jest przesądzająca zaistniała obiektywnie okoliczność nieterminowego wykonania wezwania Sądu, ponieważ zgodnie z art. 178 w zw. art. 177a p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków formalnych strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie (o uprzednim wezwaniu strony do usunięcia braków w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej). Dla powyższej oceny nie ma natomiast znaczenia okoliczność, że pełnomocnik złożył już wniosek o przywrócenie terminu; zaś to że Sąd I instancji odrzucił skargę kasacyjną nie stanowi w żadnym wypadku przeszkody do merytorycznego rozpatrzenia przez Sąd wniosku o przywrócenie terminu. Należy wskazać, że jedną z przesłanek do zastosowania instytucji prawnej "przywrócenia terminu" jest właśnie zaistnienie okoliczności, że doszło do uchybienia terminu (patrz: art. 86 § 1 p.p.s.a.), co też zasadniczo potwierdza postanowienie Sądu I instancji o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Ponadto przywrócenie terminu jest konkurencyjnym względem zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej środkiem prawnym, co oznacza, że niezależnie od odrzucenia skargi kasacyjnej, jeżeli tylko są spełnione przesłanki możliwym jest przywrócenie terminu do dokonania czynności, z powodu niewykonania której w terminie doszło do odrzucenia skargi kasacyjnej (por. postanowienie NSA z 7 czerwca 2024 r., I OZ 283/24). Dlatego też w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie, jak i zawarty w nim wniosek o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego – nie zasługiwały na uwzględnienie, ponieważ Sąd I instancji prawidłowo zastosował art. 178 p.p.s.a. i odrzucił skargę kasacyjną. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu. Nie zasługiwały na uwzględnienie wnioski procesowe A. G. o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów, ponieważ wnioski te nie mają wpływu na ocenę braku terminowości uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. Odnosząc się do wniosku skarżącego skargą "zwykłą" – A. G. zawartego w odpowiedzi na zażalenie i piśmie z 12 lutego 2025 r. w zakresie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, należy stwierdzić, że zgodnie z art. 209 p.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, co do zasady nie jest uprawniony do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego w orzeczeniu, które nie jest jednym z orzeczeń, o których mowa w art. 209 p.p.s.a. Brak jest w tym przepisie podstaw do zamieszczania orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania w innych orzeczeniach, kończących postępowanie w danej instancji, niż wymienione w tym przepisie (por. uchwała NSA z 4 lutego 2008 r., I OPS 4/07).