II OZ 892/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P.P. i K.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 12 marca 2025 r. sygn. akt II SA/Lu 573/24 w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia w sprawie ze skargi P. P.i K. P. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 4 czerwca 2024 r. znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 12 marca 2025 r. sygn. akt II SA/Lu 573/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił P. P. i K.P. przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie tego Sądu z dnia 23 października 2024 r. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd wskazał, że postanowieniem z 23 października 2024 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił wniosek P.P. i K. P. o wyłączenie od orzekania w sprawie sędziów Joanny Cylc-Malec i Grzegorza Grymuzy. Odpis postanowienia doręczono skarżącym w dniu 31 października 2024 r. W dniu 8 listopada 2024 r. skarżący wnieśli zażalenie na postanowienie z 23 października 2024 r., żądając jego uchylenia i przekazania do ponownego rozpoznania w innym składzie sędziowskim. Postanowieniem z 20 listopada 2024 r. Sąd odrzucił zażalenie, jako wniesione po upływie terminu. Skarżący wnieśli na to postanowienie zażalenie z 2 grudnia 2024 r., które zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 lutego 2025 r. (II OZ 194/25). W treści zażalenia z 2 grudnia 2024 r. skarżący wystąpili z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z 23 października 2024r. W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że w pouczeniu, doręczonym im wraz z odpisem sentencji postanowienia, znalazło się stwierdzenie, że zażalenie musi zostać sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego. Po konsultacji z prawnikiem skarżący ustalili, że mogą wnieść zażalenie samodzielnie. Niejasne pouczenie spowodowało uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Uzasadniając odmowę przywrócenia ww. terminu Sąd podniósł, że skarżący nie uprawdopodobnili braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia. Wskazał, że skarżącym przesłano standardowy druk pouczenia, załączanego do postanowień, od których służy zażalenie, stosowany przez wszystkie sądy administracyjne. W punkcie 6 pouczenia, na który powołują się skarżący, wskazano, że zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego. Treść pouczenia jest jasna i nie wymaga żadnej wiedzy prawniczej. Nawet osoba nie mająca wykształcenia prawniczego jest w stanie zrozumieć treść sentencji postanowienia z 23 października 2024 r. (oddalającego wniosek o wyłączenie sędziów) i bez najmniejszych wątpliwości stwierdzić, że nie jest to "postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej". Pozostałe punkty pouczenia również były jasne i wynikało z nich w sposób jednoznaczny, w jakim terminie i w jaki sposób należy wnieść zażalenie na postanowienie z 23 października 2024 r. Skarżący musieli być zatem w pełni świadomi tego, że mają siedem dni od dnia doręczenia postanowienia na wniesienie zażalenia. Wobec jasnej treści pouczenia, nie wymagało żadnych konsultacji z prawnikiem ustalenie, że skarżący mogą sporządzić i wnieść zażalenie samodzielnie. Niezależnie od tego, ewentualna konsultacja z prawnikiem nie zwalniała z konieczności zachowania ustawowego terminu do wniesienia zażalenia. W tej sytuacji w ocenie Sądu argumentacja skarżących jest chybiona - skarżący nie wykazali braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia, co skutkuje odmową przywrócenia terminu. Zażaleniem P. P. i K. P. zaskarżyli powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w innym składzie. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że w treści pouczenia załączonego do odpisu postanowienia z 23 października 2024 r. nie wskazano, że zażalenie na nie może być napisane samodzielnie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). We wniosku o przywrócenie terminu należy przy tym uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Podkreślić należy, że przesłankę braku winy w uchybieniu terminu należy oceniać z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło na skutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Chodzi więc o okoliczności od strony całkowicie niezależne i nieprzewidywalne. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji słusznie przyjął, że skarżący nie wykazali braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia i z tego powodu nie było możliwie jego przywrócenie. Dla uprawdopodobnienia braku po swojej stronie winy skarżący nie mogą skutecznie powoływać się na to, że nie są prawnikami i nie zrozumieli treści załączonego do postanowienia WSA w Lublinie z 23 października 2024 r. pouczenia co do środka zaskarżenia. Powyższa sytuacja świadczy bowiem tylko i wyłącznie o niedbalstwie skarżących, którzy mając jakiekolwiek wątpliwości co do treści skierowanego do nich pisma mogli w terminie otwartym do wniesienia zażalenia skorzystać z pomocy profesjonalisty (prawnika) albo też skontaktować się z sekretariatem sądowym w celu zasięgnięcia stosownych informacji. Niepodjęcie przez skarżących wysiłku w tym zakresie nie może świadczyć o braku winy będącej przesłaną przywrócenia uchybionego terminu, wskazuje natomiast niewątpliwie na niezachowanie należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw. Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie – podobnie jak Sąd pierwszej instancji - nie dopatrzył się żadnych nieprawidłowości w skierowanym do skarżących pouczeniu co do środków zaskarżenia. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.