II OZ 886/13

Dnia 15 października 2013 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak po rozpoznaniu w dniu 15 października 2013 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 4 września 2013 r., sygn. akt II SAB/Bk 21/12 oddalające wniosek o wyłączenie sędziego NSA M. M. oraz sędziego WSA M. L. od orzekania w sprawie ze skargi J. W. na przewlekłość postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Hajnówce w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie legalności budynku postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 4 września 2013 r., sygn. akt II SAB/Bk 21/12 oddalił wniosek skarżącej o wyłączenie od orzekania w sprawie sędziego NSA M. M. oraz sędziego WSA M. L. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że w dniu 24 lipca 2013 r. Pani J. W. złożyła wniosek o wyłączenie od orzekania w sprawie sędziego NSA M. M., zaś w dniu 26 lipca – sędziego WSA M. L. W ocenie skarżącej sędzia NSA M. M. pełniąc funkcję wiceprezesa WSA w Białymstoku działał na szkodę jej interesu błędnie stwierdzając, że wniosek w sprawie wyłączenia sędziego został rozpoznany negatywnie (w sprawie II SAB/Bk 8/12). W sprawie II SAB/Bk 56/13 i w sprawie II SA/Bk 432/13 działając jako przewodniczący Wydziału II nieprawidłowo określił przedmiot postępowania. Jako przewodniczący Wydziału I sędzia M. M. w sprawie II SA/Bk 6/13 wydał zarządzenie o wezwaniu do wpłacenia wpisu, pomimo że kwestia ta była już uregulowana w postępowaniu pierwotnym, czym działał na szkodę interesu finansowego skarżącej. Ponadto, zdaniem skarżącej, sędzia, będąc przewodniczącym Wydziału II nie nadał biegu sprawie przez około 6 miesięcy przez to, że nie dołączył złożonych przez nią odpisów pism stronom postępowania. W piśmie z 16 sierpnia 2013 r. nazwanym "uzupełnienie" skarżąca dodała, że sędzia M. M. również w sprawach II SAB/Bk 53/13, II SAB/Bk 55/13 i II SAB/Bk 57/13 nieprawidłowo określił przedmiot zaskarżenia. Odnośnie sędziego WSA M. L. skarżąca wskazała, że w jej ocenie wymieniony sędzia powinien być wyłączony z postępowania na podstawie art. 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, albowiem sposób jego orzekania w sprawach o sygn. akt II SA/Bk 138/12 i II SA/Bk 20/12 (dotyczących niewykonania i niewłaściwego wykonania wyroku) rodzi wątpliwość co do braku bezstronności i sprawiedliwego orzekania w niniejszej sprawie. Skarżąca oświadczyła, że sędzia w sprawie II SA/Bk 138/12 nie wypowiedział własnego zdania co do prawidłowości wykonania wyroku, a tym samym nie dostrzegł, iż wyrok nie został wykonany. W kolejnej zaś sprawie II SA/Bk 20/12 Sąd pod przewodnictwem wnioskowanego do wyłączenia sędziego, nie odniósł się w całości do treści skargi, a ograniczył się jedynie do samego wykonania wyroku, co zdaniem skarżącej, nie jest tożsame z niewłaściwym wykonaniem wyroku. Sędzia WSA M. L. w złożonym w dniu 6 sierpnia 2013 r. zaś sędzia NSA M. M. w dniu 26 sierpnia 2013 r. – oświadczeniach stwierdzili, że nie istnieje okoliczność tego rodzaju, która mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w niniejszej sprawie. Z uwagi na powyższe, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że argumentacja wniosku skarżącej nie wskazuje na istnienie po stronie zarówno sędziego M. M. jak i sędziego M. L. okoliczności mogących budzić uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności w tej sprawie. Tym bardziej, że obaj sędziowie w złożonych oświadczeniach wykluczyli przesłanki wyłączenia oparte na tej podstawie. W ocenie Sądu pierwszej instancji rozpatrującego niniejszy wniosek, skoro skarżąca nie wykazała, aby po stronie sędziego M. M. i sędziego M. L. istniała realna okoliczność mogąca budzić uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności w tej konkretnej sprawie, to przyjąć należy, że oświadczenia tych sędziów nie zostały skutecznie podważone. Podnoszona zaś okoliczność, że sędzia M. L. orzekał już w innych sprawach skarżącej, nie uzasadnia, co podkreślono już wyżej, zarzutu braku obiektywizmu i wyłączenia sędziego. Instytucja wyłączenia sędziego służy bowiem wyłącznie zapewnieniu bezstronności orzekania, a nie kontroli jego merytorycznej prawidłowości. Wskazuje również, że podnoszone przez skarżącą okoliczności dotyczące sędziego M. M. nie wskazują na istnienie wątpliwości co do jego bezstronności w sprawie. W szczególności, zdaniem tegoż Sądu, trudno uznać za świadczące o negatywnym nastawieniu do skarżącej okoliczności podpisania zarządzeń, w których błędnie określono przedmiot zaskarżenia czy niezasadnego wezwania do uiszczenia wpisu. Zażalenie, wraz z jego uzupełnieniem, na powyższe postanowienie złożyła J. W. wnosząc o jego uchylenie w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W postępowaniu sądowoadministracyjnym kwestię wyłączenia sędziego normują przepisy art. 18 - 24 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwanej dalej jako P.p.s.a.). Wyczerpujący katalog przyczyn wyłączenia sędziego z mocy ustawy wymieniony został w art. 18 P.p.s.a., natomiast art. 19 P.p.s.a. zakreśla tzw. względne przesłanki wyłączenia wskazując, że niezależnie od wymienionych w art. 18 P.p.s.a. przyczyn wyłączenia, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wskazać należy, iż wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Złożenie takich wyjaśnień miało miejsce w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. W niniejszej sprawie sędziowie, których wyłączenia domaga się skarżąca, złożyli oświadczenia, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 P.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia od rozpoznawania w niniejszej sprawie i prawdziwość tych oświadczeń nie budzi żadnych wątpliwości. W tym miejscu wypada jedynie przytoczyć, że jak stwierdził Sąd Najwyższy "autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego" (postanowienie z dnia 25 sierpnia 1971 r., I CZ 121/71, OSN z 1972 r., poz. 55). Argumenty skarżącej zawarte we wniosku o wyłączenie sędziego nie mogą być w żaden sposób uznane za takie, które podważyłyby wiarygodność złożonego przez sędziego oświadczenia. Nie można uznać za świadczące o negatywnym nastawieniu do skarżącej okoliczności podpisania zarządzeń, w których nieprawidłowo określono przedmiot zaskarżenia czy bezzasadnego wezwania do uiszczenia wpisu. Także okoliczność, że sędzia M. L. orzekał już w innych sprawach skarżącej, nie uzasadnia zarzutu braku obiektywizmu i wyłączenia sędziego. W ocenie NSA w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek wyłączenia w odniesieniu do sędziów objętych wnioskiem skarżącej i prezentowane w tym zakresie stanowisko Sądu pierwszej instancji należy podzielić. Ponadto zauważyć trzeba, że w rozpoznawanym zażaleniu, skarżąca nie podniosła żadnych takich okoliczności, które poddawałyby w wątpliwość prawidłowość zajętego przez Sąd pierwszej instancji stanowiska. Skoro zatem postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 4 września 2013 r. jest poprawne i zgodne z prawem, to mając te względy na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.