II OZ 870/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 maja 2026 r., sygn. akt II SA/Gl 1376/25 o odmowie przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi K.M. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 1 września 2025 r. nr WINB-WOA.7721.240.2025.DS w przedmiocie stwierdzenia wydania z naruszeniem prawa decyzji umarzającej postępowanie w sprawie legalności budowy obiektu budowlanego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z 11 maja 2026 r., sygn. II SA/Gl 1376/25, odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi K.M. (dalej "skarżący") na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 1 września 2025 r. w przedmiocie stwierdzenia wydania z naruszeniem prawa decyzji umarzającej postępowanie w sprawie legalności budowy obiektu budowlanego. W uzasadnieniu Sąd podał, że postanowieniem z 10 grudnia 2025 r. odrzucono skargę skarżącego na wskazaną powyższej decyzję. Następnie pismem z 22 grudnia 2025 r. skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł zażalenie na postanowienie z 10 grudnia 2025 r., a także wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu. Na poparcie wniosku pełnomocnik skarżącego wskazał, iż nie zauważył zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu w kopercie, w której umieszczono plik dokumentów. W ocenie pełnomocnika w przypadku przesłania trzech odrębnych dokumentów, każdy dokument powinien znajdować się w osobnej kopercie i stanowić odrębną przesyłkę. Tym samym pomimo dołożenia należytej staranności nie zauważono zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi, które zostało umieszone na końcu koperty i które zdaniem pełnomocnika nie zostało mu prawidłowo doręczone. Odmawiając przywrócenia terminu Sąd I instancji stwierdził, że wezwanie do uiszczenia wpisu zostało prawidłowo doręczone - upoważnionemu pracownikowi kancelarii adwokackiej pełnomocnika - 14 listopada 2025 r., co zostało potwierdzone jego własnoręcznym podpisem. Sąd wskazał również, że dopuszczalne jest doręczenie w jednej przesyłce pocztowej kilku pism sądowych. Wobec tego, z uwagi na spełnienie warunków prawidłowego doręczenia wezwania, w ocenie Sądu należało odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył zażalenie od powyższego postanowienia Sądu I instancji wnosząc o jego uchylenie i przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, względnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi do uiszczenia wpisu, podczas gdy okoliczności doręczenia kilku pism w jednej przesyłce, w tym wezwania do uiszczenia wpisu mającego charakter odrębny od pozostałej korespondencji uzasadniają przyjęcie, iż uchybienie miało charakter wyjątkowy i niezawiniony. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu administracyjnym podjęta po upływie terminu jest bezskuteczna. Stosownie jednak do art. 86 § 1 p.p.s.a. sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Jak stanowi art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Mając na uwadze powyższe, a w szczególności obowiązek, jaki na stronę domagającą się przywrócenia terminu nakłada art. 87 § 2 p.p.s.a., za prawidłową należy uznać ocenę wniosku skarżącego, jakiej dokonał Sąd I instancji. Skarżący zarówno w złożonym wniosku, jak i zażaleniu, nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w niedochowaniu terminu. Fakt doręczenia skarżącemu wezwania do uiszczenia wpisu od skargi został prawomocnie przesądzony w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 marca 2024 r., sygn. akt II OZ 226/26 oddalającym zażalenie skarżącego na postanowienie odrzucające skargę skarżącego. Zauważyć należy, że skarżący powołał te same okoliczności mające uzasadniać zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi oraz wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku fiskalnego skargi. W powołanym postanowieniu Naczelny Sąd Administracyjny w sposób wiążący ustalił okoliczności stanu faktycznego sprawy wskazując, że ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki wynika, iż w kopercie znajdowały się: wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi, odpis odpowiedzi na skargę oraz wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi. Zawarte na zwrotnym potwierdzeniu odbioru informacje dowodzą więc, że skarżący otrzymał wezwanie do uzupełnienia braku fiskalnego skargi, a także podważają wiarygodność jego twierdzeń. Przesądzone w powyższym postanowieniu okoliczności związane z doręczeniem przesyłki sądowej mają istotny wpływ na wynik postępowania w przedmiocie przywrócenia terminu do uzupełnienia braku fiskalnego w zakresie wykluczenia braku winy skarżącego w uchybieniu terminu. Wobec bowiem przesądzenia przez NSA w postanowieniu z 17 marca 2024 r., sygn. akt II OZ 226/26, że skarżący otrzymał wezwanie do uzupełnienia braku fiskalnego skargi, w sprawie nie zachodzą uzasadnione wątpliwości, które mogłyby, zgodnie ze stanowiskiem zażalenia, zostać zinterpretowane na korzyść skarżącego. Ponadto wyjaśnić należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że przepisy nie zabraniają doręczania stronie kilku pism w jednej kopercie. Istotnym jest jedynie, aby z doręczanej korespondencji wynikało, że zawiera ona klika odrębnych pism. Dla prawidłowości doręczenia wymaga się, aby okoliczność przesłania w jednej przesyłce kilku pism wynikała z dołączonego do przesyłki potwierdzenia odbioru (zob. postanowienia NSA z: 26 maja 2023 r., sygn. akt II GZ 140/23, 25 kwietnia 2023 r., sygn. akt II GZ 112/23, 24 sierpnia 2021 r., sygn. akt I OZ 254/21, 17 listopada 2020 r., sygn. akt I OZ 935/20). Podstawowym warunkiem prawidłowości doręczenia pisma przez pocztę istotne jest wysłanie pisma listem poleconym za potwierdzeniem odbioru. W formularzu potwierdzenia odbioru winna zostać wskazana data przesyłki, sygnatura akt sprawy oraz rodzaj przesyłki. Przesyłka taka może zawierać w sobie kilka pism sądowych, z tym tylko zastrzeżeniem, że fakt ten powinien zostać odnotowany na formularzu potwierdzenia odbioru w rubryce "rodzaj przesyłki". Wypełnione prawidłowo potwierdzenie odbioru stanowi dokument, który korzysta z domniemania zgodności z prawdą, do obalenia którego nie było wystarczające oświadczenie skarżącego, że wewnątrz koperty brak było wezwania do uzupełnienia braku fiskalnego skargi. W interesie odbierającego przesyłkę jest sprawdzenie jej zawartości w chwili odbioru oraz zgłoszenie ewentualnych zastrzeżeń doręczycielowi. Osoba odbierająca przesyłkę w momencie odbioru nie stwierdziła, by nie zawierała ona któregoś z dokumentów wskazanych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Adresat przesyłki, który twierdzi, że nie doręczono mu wszystkich pism wymienionych na formularzu i których przyjęcie pokwitował, powinien ten fakt uprawdopodobnić, czego skarżący w sprawie niniejszej nie uczynił. Skarżący zasadności swego wniosku o przywrócenie terminu nie upatrywał w innych nadzwyczajnych, nagłych i nieprzewidzianych okolicznościach, co już było konsekwencją twierdzeń, że wezwanie do uzupełnienia braku fiskalnego skargi nie zostało mu doręczone. Zatem, w stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy Sąd I instancji trafnie przyjął, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o przywrócenie terminu, a zażalenie nie podważyło tego stanowiska. Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.