II OZ 840/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia L. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 lutego 2025 r. sygn. akt II SA/Gl 1343/24 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi L. J. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 6 września 2024 r. nr IFXIV.7840.10.8.2024 w przedmiocie pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 21 lutego 2025 r. sygn. akt II SA/Gl 1343/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił wstrzymania wykonania decyzji Wojewody Śląskiego z dnia 6 września 2024 r. w przedmiocie pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżący nie wykazał ani nie uprawdopodobnił, że wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżący posłużył się jedynie ogólnikowymi stwierdzeniami, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje, że jego "nieruchomość budynkowa" będzie miała ograniczony dostęp do światła słonecznego - niezbędnego z uwagi na istniejącą instalację fotowoltaiczną i solarną. Dodatkowo Sąd zaznaczył, że specjalny charakter wstrzymania wykonania decyzji został podkreślony przez ustawodawcę w przepisie art. 35a ustawy - Prawo budowlane, w którym wskazano, że w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję o pozwoleniu na budowę wstrzymanie wykonania tej decyzji na wniosek skarżącego sąd może uzależnić od złożenia przez skarżącego kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora z powodu wstrzymania wykonania decyzji, czego domaga się zresztą inwestor w niniejszej sprawie. Sąd zaakcentował, że prowadzenie prac przez inwestora, mimo trwającego postępowania sądowego, odbywa się na jego wyłączne ryzyko, kwestia ewentualnego przywrócenia stanu poprzedniego, w razie uchylenia zaskarżonego aktu, będzie obciążać właśnie jego. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył L. J., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i niezwłoczne wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący podniósł naruszenie przepisów postępowania, a to art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez nieprawidłowe zastosowanie, skutkujące niezasadną odmową wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy skarżący uprawdopodobnił fakt, że wykonanie zaskarżonej decyzji, wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że co do zasady ciężar uprawdopodobnienia przesłanek zawartych w ww. przepisie spoczywa na skarżącym, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności (art. 61 § 1 p.p.s.a.). Przy ocenie wniosku Sąd zobowiązany jest ważyć interes zarówno strony skarżącej jak również inwestora. Wykonanie obiektu budowlanego na podstawie pozwolenia na budowę, które może zostać usunięte z mocą wsteczną z obrotu prawnego, odbywa się bowiem na ryzyko inwestora. Zatem to inwestor zobowiązany będzie do przywrócenia stanu poprzedniego na własny koszt, a więc to po stronie inwestora może zaistnieć stan znacznej szkody. Podobnie w sytuacji odwrotnej, tj. wstrzymania wykonania decyzji i zablokowania procesu inwestycyjnego, co wiąże się z ingerowaniem w proces budowlany i ponoszeniem przez inwestora strat związanych z tym przestojem. Odnosząc się natomiast do argumentacji przedstawionej w zażaleniu należy wskazać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Należy przypomnieć, że rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji sąd nie dokonuje oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji i tym samym nie bierze pod uwagę merytorycznych zarzutów skargi oraz przekonania skarżącego o wydaniu zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa. Sąd może odnieść się do tych kwestii jedynie rozstrzygając sprawę orzeczeniem kończącym. Tymczasem to właśnie te kwestie legły u podstaw wniesionego zażalenia. Skarżący podważa zasadność udzielenia inwestorowi pozwolenia na budowę i podnosi naruszenia prawa odnośnie projektu budowlanego związane z ograniczeniem dostępu energii słonecznej, niezgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego czy potencjalne naruszenie przepisów prawa budowlanego. Ocena tych kwestii nie może stanowić podstawy rozstrzygnięcia w niniejszym postępowaniu. Pozostałe argumenty jak zmniejszenie komfortu mieszkańców i ingerencja w środowisko naturalne stanowią nieodłączną cześć zwykłego procesu budowlanego i nie są nadzwyczajnym skutkiem zaistniałym jedynie wobec skarżącego. Skarżący winien zauważyć, że przyjęcie jego punktu widzenia musiałoby skutkować automatycznym wstrzymaniem każdego pozwolenia na budowę w przypadku wniesienia skargi do sądu, bowiem każda inwestycja powoduje dyskomfort okolicznych mieszkańców i stanowi ingerencję w środowisko naturalne. Tymczasem sąd może zastosować instytucję ochrony tymczasowej jako wyjątkowy środek ochrony strony postępowania w sytuacji gdy uprawdopodobni ona, że w tej konkretnej sprawię grozi jej ryzyko nadzwyczajnej szkody przed rozpoznaniem sprawy. Szkoda ta musi mieć charakter indywidualny i aktualny tzn. nie może odnosić się do sytuacji, które potencjalnie mogą wystąpić w przyszłości czy ogólnych zagrożeń dotyczących wszystkich uczestników danego procesu inwestycyjnego. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.