II OZ 837/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Stahl po rozpoznaniu w dniu 2 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Miasta Stołecznego Warszawy – Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy Mokotów m.st. Warszawy na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lipca 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 1167/14 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Miasta Stołecznego Warszawy – Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy Mokotów m.st. Warszawy na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji własnej oraz nałożenia obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku mieszkalnego postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 9 lipca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu wniosku strony skarżącej odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej przez Miasto Stołeczne Warszawa – Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy Mokotów m.st. Warszawy decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014 r. mocą której uchylona została poprzednia decyzja tego organu oraz nałożony został obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku mieszkalnego przy ul. [...] w Warszawie. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że wnioskując o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji strona skarżąca podniosła, że wykonanie zaskarżonej decyzji wiąże się z koniecznością poniesienia wielomilionowych kosztów. Wysokość kosztu remontu została oszacowana na kwotę ok. 16.000.000 zł, która w większości będzie obciążała m.st. Warszawa, z uwagi na udział nieruchomości wspólnej, który wynosi 92,2%, podczas gdy udział uczestnika postępowania [...] Sp. z o.o. w W. wynosi 7,8%. Podano, że wskazana kwota jest jedynie szacunkowa i nie zawiera wszystkich kosztów remontów lokali znajdujących się w budynku, koszt ten ulegnie zatem znacznemu zwiększeniu. Tymczasem remont, w ocenie strony skarżącej, jest bezprzedmiotowy, bowiem budynek nadaje się wyłącznie do rozbiórki. Konieczność sfinansowania remontu spowoduje wyrządzenie stronie skarżącej znacznej szkody majątkowej, która nie będzie mogła być w żaden sposób wynagrodzona w przyszłości po wykonaniu decyzji i niemożliwe będą do odwrócenia skutki związane z wydatkowaniem przez m.st. Warszawa wielomilionowych kwot pieniężnych na nieracjonalny remont. Odnosząc się do powyższego wniosku uczestnik postępowania – [...] Sp. z o.o. w W. wniósł o oddalenie tego wniosku podkreślając w szczególności, że nakład remontowy wymiernie zwiększy wartość budynku jako pełnowartościowej kamienicy z możliwością wykorzystania znajdujących się w niej lokali. W konsekwencji możliwe będzie sukcesywne i wieloletnie pozyskiwanie środków finansowych przez gminę z tytułu najmu lokali. W powyższych okolicznościach Sąd I instancji rozpoznając wniosek strony skarżącej uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Przede wszystkim Sąd podkreślił, że związany jest zamkniętym katalogiem przesłanek zawartych w art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), do których ustawa zalicza: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uznając, że brak jest w niniejszej sprawie powyższych przesłanek Sąd wskazał, że sam fakt istnienia obowiązku wykonania aktu nie może stanowić przesłanki uzasadniającej wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Niewątpliwie bowiem każda decyzja administracyjna zobowiązująca do wykonania określonych robót budowlanych pociąga za sobą pewne dolegliwości finansowe, co zaś wpływa w określony sposób na funkcjonowanie podmiotu zobowiązanego. Nie można jednak z góry zakładać, że wyrządzona w ten sposób szkoda ma charakter nieodwracalny. Jak podkreślił Sąd, obowiązkiem wnioskodawcy jest wykazanie, że na skutek poniesionych nakładów grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa pokrycia wydatków związanych z wykonaniem określonych decyzją obowiązków. Nie podzielając argumentacji przytoczonej we wniosku odnoszącej się do znacznej szkody majątkowej, która nie będzie mogła być w żaden sposób wynagrodzona w przyszłości po wykonaniu decyzji, zaś przedmiotem decyzji jest nakaz dokonania nieracjonalnego remontu, Sąd stwierdził, że w istocie strona skarżąca kwestionuje zasadność nałożenia na nią obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku mieszkalnego. Dodatkowo Sąd wskazał, że rozpoznając ten wniosek wziął pod uwagę również obecny etap postępowania sądowego i możliwy stopień zaawansowania robót budowlanych. Podkreślił zatem, że w zaskarżonej decyzji zobowiązano stronę skarżącą do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości przez wykonanie określonych robót budowlanych w terminie 2 lat od dnia jej doręczenia, tj. od dnia 23 kwietnia 2014 r. Mając zatem na uwadze, że prace budowlane są dopiero we wstępnej fazie ich planowania, pozyskiwania środków finansowych, a sprawa oczekuje na wyznaczenie terminu rozprawy, bezcelowe jest również, zdaniem Sądu, i z tego powodu wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Ponadto Sąd podkreślił, że nieprzedstawienie sytuacji finansowej przez stronę skarżącą powoduje, że nie można poczynić ustaleń, czy rzeczywiście przerastają one możliwości finansowe strony. W zażaleniu na powyższe postanowienie Miasto Stołeczne Warszawa – Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy Mokotów m.st. Warszawy, reprezentowane przez radcę prawnego, podniosło zarzut naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w stanie faktycznym sprawy, choć zachodzi niebezpieczeństwo, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki, a także wyrządzi stronie znaczną szkodę. W ocenie strony skarżącej złożony wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji zawierał argumenty, które w pełni uprawdopodabniały zaistnienie powyższych przesłanek. Podniesiono, że wbrew stanowisku Sądu, wyremontowane lokale mieszkalne stanowiące własność m.st. Warszawy nie będą mogły być przeznaczone do sprzedaży. Nawet zaś gdyby zostały przeznaczone, to Miasto nie ma szans na odzyskanie kwot zainwestowanych w remont, co wynika z analizy matematycznej. Wobec powyższego wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wydanie postanowienia o wstrzymaniu zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jak zauważył Sąd pierwszej instancji, z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to bowiem wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Wskazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków wymaga zatem podania okoliczności, z którymi wiąże się szkoda lub trudne do odwrócenia skutki. Zdaniem Naczelnego Sadu Administracyjnego, w niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że strona we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie uprawdopodobniła zaistnienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Przede wszystkim wskazując na konieczność poniesienia wydatków na remont strona skarżąca w żaden sposób nie udokumentowała jak to wpłynie na jej sytuację finansową. Dla spełnienia przesłanki warunkującej wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji konieczne jest wykazanie, że uszczuplenie majątkowe będzie "znaczne" dla strony skarżącej. Sąd nie może domniemywać, że wykonanie określonego w zaskarżonej decyzji obowiązku wiąże się z zainwestowaniem kwoty, która będzie dla strony znacząca. Oczywistym jest, że wykonanie obowiązku nałożonego w decyzji wiązać się będzie z wysokimi kosztami, ale dla należytego wykazania przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. konieczne było odniesienie szacowanej kwoty remontu do sytuacji finansowej strony skarżącej. Tylko w ten sposób można byłoby ocenić, czy przedmiotowe koszty wiązać się będą z niebezpieczeństwem znacznej szkody dla wnioskodawcy. Wobec tych ustaleń trudno uznać, aby wykonanie nałożonego obowiązku miało spowodować zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny, nie dokonując – co warto zaznaczyć - oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji, zauważa, że z analizy akt sprawy można przyjąć, iż potencjalnie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków może zostać wywołane właśnie wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji, odkładanie bowiem remontu w czasie niewątpliwie doprowadzi do dalszego pogorszenia się stanu budynku. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.