II OZ 819/14

Dnia 2 września 2014 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 2 września 2014 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń M. i P. M. oraz M. i M. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 14 stycznia 2014 r., II SA/Łd 709/13 o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestników postępowania M. S., K. S., P. W., I. K., H. D., I. D., J. K., K. W., B. R., R. H., H. H., M. M., P. M., J. H., M. T., M. T., R. K. i M. K. w sprawie ze skarg B. C. i M. T.-C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z [...] maja 2013 r. nr [...];[...];[...];[...];[...];[...];[...];[...]; [...];[...];[...];[...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji postanawia: oddalić zażalenia.

Postanowieniem z 14 stycznia 2014 r., sygn. akt II SA/Łd 709/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej WSA) w Łodzi odmówił M. S., K. S., P. W., I. K., H. D., I. D., J. K., K. W., B. R., R. H., H. H., M. M., P. M., J. H., M. T., M. T., R. K. i M. K. dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestników postępowania w sprawie ze skarg B. C. i M. T.-C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej SKO) w Łodzi z [...] maja 2013 r. nr [...];[...];[...];[...];[...];[...];[...];[...];[...];[...];[...];[...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji. W uzasadnieniu postanowienia sąd I instancji wskazał, że w dniu 30 lipca 2013 r. do WSA w Łodzi wpłynęły, złożone za pośrednictwem organu, skargi B. C. i M. T.-C. na decyzje SKO w Łodzi z [...] maja 2013 r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie sześciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych, urządzeń budowlanych (w tym wewnętrznego układu komunikacyjnego) oraz wjazdu/wyjazdu z ul. [...], przewidzianych do realizacji w Łodzi przy ul. [...], części działki nr [...] oraz część działki drogowej [...]. W dniu 10 stycznia 2014 r. do akt sprawy wpłynął wniosek M. S., K. S., P. W., I. K., H. D., I. D., J. K., K. W., B. R., R. H., H. H., M. M., P. M., J. H., M. T., M. T., R. K., M. K. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestników postępowania. Wnioskodawcy argumentowali, że ich interes prawny wynika z faktu, iż planowana inwestycja będzie zlokalizowana w strefie zalewowej rzeki Zimna Woda oraz w strefie ochronnej użytku ekologicznego Źródliska na Mikołajewie. Nadto, iż zabudowanie terenu z utwardzeniem dróg dojazdowych do nieruchomości inwestycyjnej spowoduje zwiększenie prawdopodobieństwa podtopień istniejących obiektów. Wnioskodawcy podnieśli, iż skutki wydania prawomocnych decyzji o warunkach zabudowy dla sześciu obiektów o takich gabarytach i w takiej gęstości zabudowy będą miały znacząco negatywny wpływ na istniejące już budynki. Jednocześnie spowoduje to utracenie cech przyrodniczych uchwalonego użytku ekologicznego, który jest ostoją oraz miejscem rozmnażania żab i ropuch będących pod ścisłą ochroną prawną i przyrodniczą. Na potwierdzenie swego interesu prawnego wnioskodawcy powołali się na orzeczenie NSA z 17 kwietnia 2007 r., II OSK 646/06. Na rozprawie przed sądem I instancji w dniu 14 stycznia 2014 r. skarżący poparli złożony wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie wnioskujących osób. Pełnomocnik uczestników postępowania [...] sp. z o.o., [...] sp. z o.o., [...] sp. z o.o., [...] sp. z o.o., [...] sp. z o.o., [...] sp. z o.o. sp.k. i [...] sp. z o.o. wniósł o oddalenie wniosku. Obecni na sali I. D., B. R., P. M. oraz J. H. podtrzymali wniosek o dopuszczenie ich do udziału w sprawie w charakterze uczestników postępowania. Wskazując na powyższe sąd I instancji stwierdził, że wnioskodawcy nie wskazali na przepis prawa, który potwierdzałby istnienie ich interesu prawnego, stanowiącego niezbędną przesłankę do uznania ich za uczestników postępowania sądowego. Po pierwsze uznał, że inwestycje będące przedmiotem zaskarżonych decyzji nie są inwestycjami o szczególnej uciążliwości dla środowiska. Nadto, co zostało odzwierciedlone w zgromadzonym materiale dowodowym teren inwestycji nie znajduje się na obszarze użytku ekologicznego Źródliska na Mikołajewie, ustanowionego uchwałą Rady Miejskiej w Łodzi z 3 listopada 2010 r. Nie znajduje się także w strefie ochronnej przedmiotowego użytku, gdyż uchwała powyższa nie ustanawia otuliny użytku tj. strefy ochronnej przyrody w celu zabezpieczenia przed zagrożeniami zewnętrznymi wynikającymi z działalności człowieka. Sąd I instancji wskazał również, że we wstępnej ocenie ryzyka powodziowego, przedmiotowego terenu nie zaliczono do obszarów narażonych na niebezpieczeństwo powodzi. W zażaleniach M. i P. M. oraz M. i M. T. wniesiono o uznanie ich stronami postępowania o wydanie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla działki nr [...] obręb [...] w Łodzi przy ul. [...] (ul. [...]). W uzasadnieniach wskazali, że nieruchomość małżeństwa H. i R. H. przy ul. [...] (działka nr [...] obręb [...]) w Łodzi bezpośrednio przylega do działki nr [...] obręb [...] oraz, że nie powiadomiono właścicieli pozostałych działek przylegających do działki nr [...] obręb [...], tj. działki nr [...],[...],[...],[...]. Podnoszą, że nie uznanie ich jako uczestników postępowania o wydanie warunków zabudowy jest naruszeniem art. 7 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenia nie zasługują na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 33 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej p.p.s.a.), udział w charakterze uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie przysługuje zażalenie. W myśl cytowanego przepisu, ww. podmioty, które nie brały udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczył ich interesu prawnego, mogą zgłosić udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym i wnioskować o dopuszczenie do tego postępowania w charakterze uczestnika. W orzecznictwie sądowym i piśmiennictwie utrwalony jest pogląd, że o tym, czy wnioskodawca ubiegający się o udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma interes prawny w danej sprawie, decyduje norma prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt administracyjny, a nie interes faktyczny (zob. wyr. NSA z 15 kwietnia 1993 r., I SA 1719/92, OSP 1994, z. 10, poz. 199 z aprobującą glosą P. Kucharskiego). Pod pojęciem "interes prawny" należy rozumieć interes zgodny z prawem i interes chroniony przez prawo. Mieć zatem interes prawny to coś więcej niż mieć interes faktyczny w sprawie. Interes prawny musi wynikać z norm prawa materialnego, regulujących określoną sferę stosunków społecznych. Natomiast z interesem faktycznym mamy do czynienia wtedy, kiedy to dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednak nie może wskazać przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę jego roszczenia i w konsekwencji uprawniał go do żądania stosownych czynności organu administracji. W związku z tym uznać należy, że mieć interes prawny znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (zob. postanowienia NSA z 13 stycznia 2009 r., II OZ 1382/08, a także z 14 maja 2009 r., I OZ 505/09). Należy stwierdzić, że sąd I instancji szczegółowo wyjaśnił swoje stanowisko odnośnie kręgu osób uprawnionych do udziału w postępowaniu o wydanie warunków zabudowy. Sąd ten rozpoznał sprawę wszechstronnie, z uwzględnieniem dokumentów zgromadzonych w sprawie. Sąd I instancji stanął na stanowisku, że stronami postępowania administracyjnego w sprawie o ustalenie warunków zabudowy, poza wnioskodawcą, będą zawsze właściciele (użytkownicy wieczyści) nieruchomości inwestowanej oraz nieruchomości przylegających do terenu inwestycji. Stronami tego postępowania administracyjnego nie są natomiast dalsi właściciele (użytkownicy wieczyści) nieruchomości pozostających w granicach obszaru analizowanego, ale ewentualnie ci spośród nich, którzy mogą wykazać się interesem prawnym w rozumieniu art. 28 k.p.a. Wobec powyższego należy wskazać, że zasadnie sąd I instancji stwierdził, że wnioskodawcy, których nieruchomość znajduje się w obszarze analizowanym, ale nie sąsiaduje bezpośrednio z terenem inwestycji mogliby wziąć udział w postępowaniu, gdyby wykazała istnienie interesu prawnego. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko sądu I instancji, że nie można wywodzić istnienia interesu prawnego z argumentem wnioskodawców, że realizacja inwestycji zwiększy prawdopodobieństwo podstopień istniejących już budynków, ponieważ jak wynika z pisma z 18 stycznia 2013 r. – działka inwestycyjna nie znajduje się na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią w rozumieniu ustawy Prawo wodne. Nadto, co zostało odzwierciedlone w zgromadzonym materiale dowodowym teren inwestycji nie znajduje się na obszarze użytku ekologicznego Źródliska na Mikołajewie. Zauważyć należy, że wnioskodawcy niewątpliwie są zainteresowani takim rozstrzygnięciem sprawy, które nie stoi na przeszkodzie realizacji ich zamierzeń, jednakże ich zainteresowań nie można uznać za interes prawny w rozumieniu art. 33 § 2 p.p.s.a. Należy uznać za sądem I instancji, że wnioskodawcy nie wskazali we wniosku na konkretną normę prawa materialnego, z której wywiedliby swój interes prawny, przeciwnie, powołuje się wprost na swój interes faktyczny, wywodzony ze spekulacji odnoszących się do mogącej powstać w przyszłości inwestycji. Ewentualny wpływ planowanej inwestycji na działki wnioskodawców ma w tej chwili wyłącznie wymiar hipotetyczny i nie mogą korzystać z oczekiwanej przez nich ochrony prawnej. Z powyższych względów należało uznać, że wbrew twierdzeniom wnioskodawców nie posiadają oni interesu prawnego do występowania w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Również wskazana w zażaleniu okoliczność, że nieruchomość małżeństwa H. i R. H. przy ul. [...] (działka nr [...] obręb [...]) w Łodzi bezpośrednio przylegająca do działki nr [...] obręb [...] oraz pozostałe działki przylegające do działki nr [...] obręb [...], tj. działki nr [...],[...],[...],[...] nie mogła mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia, gdyż ww. działki nie przylegają bezpośrednio do terenu inwestycji. Mając na względzie powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.