II OZ 817/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 1 kwietnia 2026 r., sygn. akt II SA/Kr 992/25 w przedmiocie oddalenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi B. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 8 lipca 2025 r., znak SKO.ZP/415/160/2025 w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy z naruszeniem prawa postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2026 r. sygn. akt II SA/Kr 992/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek B. T. (dalej "skarżąca") o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie skargi B. T. z 8 lipca 2025 r. w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że z treści art. 141 § 1, 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.; dalej p.p.s.a) wynika jednoznacznie, że wymóg zgłoszenia w terminie 7 dni wniosku o sporządzenie uzasadnienia, jest liczony od dnia ogłoszenia wyroku lub od doręczenia odpisu sentencji. Doręczenie odpisu sentencji wyroku z urzędu następuje natomiast wyjątkowo – obejmuje bowiem doręczenie odpisu sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym albo stronie, która na skutek pozbawienia wolności była nieobecna przy ogłoszeniu wyroku, a działała bez adwokata lub radcy prawnego. Zasadą jest jednak, że bieg terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wyznacza chwila jego ogłoszenia. Złożenie wniosku przed rozpoczęciem biegu terminu, jak również po jego upływie, narusza ten termin, co powoduje, że czynność ta jest bezskuteczna. Jednocześnie termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia jest terminem ustawowym, a terminy takie nie mogą być ani przedłużane, ani skracane. Złożenie po terminie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku skutkuje odmową jego sporządzenia. W niniejszej sprawie rozprawa odbyła się 28 października 2025 r. i po jej zamknięciu Sąd ogłosił wyrok oddalający skargę, zatem z żądaniem sporządzenia uzasadnienia tego orzeczenia skarżąca mogła wystąpić najpóźniej 4 listopada 2025 r. Skarżąca wniosła o uzasadnienie wyroku dopiero 9 marca 2026 r., zatem złożenie wniosku nastąpiło z uchybieniem terminu wskazanego w art. 141 § 2 p.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła B. T. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca wskazała, że nie była obecna na rozprawie z uwagi na zły stan zdrowia, natomiast, mimo braku wiedzy prawnej, przestała korzystać z pomocy profesjonalnego prawnika w związku z kosztem takiej obsługi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 141 § 2 p.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Skarżąca została prawidłowo zawiadomiona o terminie rozprawy (doręczenie zastępcze, k. 33 akt sądowoadministracyjnych). Wraz z zawiadomieniem o rozprawie wyznaczonej na 28 października 2025 r. skarżącej doręczono pouczenie, zgodnie z którym niestawiennictwo stron nie wstrzymuje rozpoznania sprawy (pkt 1 pouczenia), w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku (pkt 2 pouczenia), zgłoszenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku po upływie tego terminu jest czynnością bezskuteczną (pkt 3 pouczenia), w razie uwzględnienia skargi wojewódzki sąd administracyjny sporządza i doręcza z urzędu wyrok z uzasadnieniem każdej ze stron (pkt 6 pouczenia). Wyrok oddalający skargę został ogłoszony 28 października 2025 r., zatem siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o uzasadnienie upłynął 4 listopada 2025 r. Złożenie przez skarżącą wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w dniu 9 marca 2026 r. nastąpiło niewątpliwie z uchybieniem terminu. W związku z tym należało uznać, że Sąd pierwszej instancji postanowieniem z 1 kwietnia 2026 r. prawidłowo odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku. Odpowiadając na wątpliwości skarżącej należy wskazać, że początek zdania pierwszego art. 141 § 1 odnosi się do wyroków, które zostały wydane na rozprawie, natomiast treść końcowa tego zdania wskazuje na wyroki, które zapadły na posiedzeniu niejawnym. Taka konstrukcja wynika bowiem z faktu, że orzeczenia wydane na rozprawie wiążą od chwili ich ogłoszenia i od tej chwili liczony jest termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia, w przypadku gdy oddalono skargę. Natomiast wyroki wydane na posiedzeniu niejawnym z jednej strony wiążą sąd od chwili ich podpisania, zaś z drugiej strony termin do sporządzenia uzasadnienia takiego wyroku jest liczony dopiero od chwili jego doręczenia stronom postępowania (zob. Woś Tadeusz (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, WK 2016). W niniejszej sprawie wyrok został wydany na rozprawie. Przedstawiona w rozpoznawanym zażaleniu argumentacja sugerująca brak winy skarżącej w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku pozostaje na tym etapie poza sferą rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego. Na skutek zażalenia od postanowienia dotyczącego oddalenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia, Sąd ocenia wyłącznie prawidłowość odmowy sporządzenia uzasadnienia wyroku oddalającego skargę. Powołana przez skarżącą argumentacja dotyczy natomiast odrębnej instytucji jaką jest przywrócenie terminu do dokonania czynności. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.