II OZ 811/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T.B. i B.Ż. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 15 kwietnia 2026 r. sygn. akt II SA/Lu 704/25 o odrzuceniu skargi kasacyjnej T.B. i B.Ż. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 12 lutego 2026 r. sygn. akt II SA/Lu 704/25 w sprawie ze skargi A.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 23 września 2025 r. znak SKO.41/2136/LI/2025 w przedmiocie warunków zabudowy postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z 15 września 2026 r. sygn. akt II SA/Wa 704/25, na podstawie art. 178 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: Ppsa), odrzucił skargę kasacyjną T.B. i B.Ż. (dalej: Skarżący) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 12 lutego 2026 r. sygn. akt II SA/Lu 704/25 w sprawie ze skargi A.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z 23 września 2025 r. znak SKO.41/2136/LI/2025 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na realizacji zabudowy zagrodowej polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz budynku gospodarczego na terenie działki nr [...], położonej w miejscowości M., gmina K. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji wskazał, że skarga kasacyjna została wniesiona z uchybieniem trzydziestodniowego terminu określonego w art. 177 § 1 Ppsa, co skutkowało jej odrzuceniem na podstawie art. 178 Ppsa. Wyjaśniono, że odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono pełnomocnikowi Skarżących w dniu 3 marca 2026 r., w związku z czym termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływał w dniu 2 kwietnia 2026 r. Skarga wpłynęła natomiast do Sądu dopiero 7 kwietnia 2026 r. Podkreślono, że dla oceny zachowania terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie miała wpływu okoliczność, iż skarga ta została nadana w dniu 2 kwietnia 2026 r., a więc w ostatnim dniu biegu terminu, ponieważ przesyłkę nadano za pośrednictwem firmy kurierskiej InPost. Zgodnie z art. 83 § 3 Ppsa jedynie oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe, placówce operatora świadczącego powszechne usługi pocztowe w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, bądź w polskim urzędzie konsularnym, wywołuje skutek równoznaczny z wniesieniem pisma do sądu. Operatorem wyznaczonym z mocy prawa jest Poczta Polska S.A. Skarżący, reprezentowani przez pełnomocnika, wnieśli zażalenie na powyższe postanowienie, zaskarżając je w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucili naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 pkt 12 i 13 w zw. z art. 6 ust. 1, art. 46 ust. 1, art. 48 i art. 49 ustawy z 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 366 ze zm., dalej Prawo pocztowe) przez błędną wykładnię powołanych regulacji, która doprowadziła do przyjęcia, że InPost sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie, wpisana do Rejestru Operatorów Pocztowych pod nr B-00562, nie spełnia ustawowej definicji "operatora wyznaczonego" - w rozumieniu przepisów Prawa pocztowego oraz Ppsa, w sytuacji gdy powołany operator pocztowy spełnia ustawowe kryteria operatora wyznaczonego, gdyż świadczy na terenie Rzeczpospolitej Polskiej oraz na terenie innych Państw Członkowskich Unii Europejskiej pocztowe usługi powszechne, co wynika wprost z treści wpisu do Rejestru Operatorów Pocztowych dla tego podmiotu oraz posługuje się stosownymi regulaminami; 2) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: a) art. 178 Ppsa przez bezpodstawne odrzucenie skargi kasacyjnej jako wniesionej po terminie, w sytuacji gdy nie było ku temu podstaw, a skarga kasacyjna została wniesiona z zachowaniem terminu; b) art. 83 § 3 Ppsa w zw. z art. 178 ust. 1 Prawa pocztowego przez błędną wykładnię powołanych przepisów (jako że przepis przejściowy art. 178 ust. 1 Prawa pocztowego miał 3-letnią cezurę czasową i już nie obowiązuje) prowadzącą do bezpodstawnego przyjęcia, że nadanie skargi kasacyjnej za pośrednictwem firmy kurierskiej InPost w dniu 2 kwietnia 2026 r., który był dla pełnomocnika uczestników ostatnim dniem do wniesienia skargi kasacyjnej, spowodowało uchybienie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej; c) art. 83 § 3 Ppsa w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z treścią art. 8 ust. 2 Konstytucji RP przez bezpodstawne niezastosowanie regulacji art. 83 § 3 Ppsa do przesyłki pocztowej nadanej przez pełnomocnika uczestników za pośrednictwem InPost sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie, wpisaną do Rejestru Operatorów Pocztowych, w dniu 2 kwietnia 2026 r., który był dla pełnomocnika uczestników ostatnim dniem do wniesienia skargi kasacyjnej, w sytuacji gdy operator pocztowy Poczta Polska S.A. nie wykonuje swoich obowiązków i kończy działalność w Lublinie o godz. 21:30; d) art. 178 ust. 1 Prawa pocztowego przez bezpodstawne zastosowanie nieobowiązującej już - przejściowej z cezurą 3 lat – regulacji; e) art. 269 § 1 Ppsa przez jego bezpodstawne - w niniejszej sprawie - zastosowanie uchwały składu siedmiu sędziów NSA z 19 października 2015 r. sygn. akt I OPS 1/15, z uwagi na zmianę stanu prawnego oraz zmienione okoliczności faktyczne sprawy - dysfunkcja operatora pocztowego Poczta Polska S.A. W oparciu o wskazane zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i nadanie dalszego biegu skardze kasacyjnej, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Istota zarzutów podniesionych w zażaleniu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy nadanie skargi kasacyjnej w ostatnim dniu ustawowego terminu za pośrednictwem operatora pocztowego InPost sp. z o.o. było równoznaczne z wniesieniem jej do sądu w rozumieniu art. 83 § 3 Ppsa. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że w odniesieniu do wskazanej regulacji tylko oddanie pisma procesowego w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu Prawa pocztowego albo w placówce operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, może mieć taki skutek. Skarżący błędnie utożsamiają pojęcie "operatora pocztowego" z pojęciem "operatora wyznaczonego". Okoliczność, że InPost sp. z o.o. jest operatorem pocztowym wpisanym do rejestru operatorów pocztowych w rozumieniu art. 3 pkt 12 Prawa pocztowego, nie oznacza, iż posiada status operatora wyznaczonego, o którym mowa w art. 3 pkt 13 tej ustawy i art. 83 § 3 Ppsa. Status operatora wyznaczonego nie wynika bowiem z samego prowadzenia działalności pocztowej ani ze świadczenia usług powszechnych, lecz jest następstwem wyboru dokonanego przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej w drodze konkursu przeprowadzonego na zasadach określonych w art. 71–74 Prawa pocztowego. W dacie wniesienia skargi kasacyjnej operatorem wyznaczonym do świadczenia usług powszechnych na lata 2026–2035 jest nadal Poczta Polska S.A. Tym samym brak było podstaw do uznania, że nadanie skargi kasacyjnej za pośrednictwem InPost sp. z o.o. mogło korzystać ze skutku przewidzianego w art. 83 § 3 Ppsa. Dlatego też niezasadne są zarzuty naruszenia art. 3 pkt 12 i 13 w zw. z art. 6 ust. 1, art. 46 ust. 1, art. 48 i art. 49 Prawa pocztowego, jak również zarzut naruszenia przepisu przejściowego art. 178 Prawa pocztowego, którym ustawodawca wskazał pierwszego operatora wyznaczonego z mocy ustawy na okres 3-letni od wejścia ustawy w życie. Należy podkreślić, że powyższe stanowisko znajduje pełne potwierdzenie w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 października 2015 r., sygn. akt I OPS 1/15, w której wskazano, że art. 83 § 3 Ppsa ma charakter przepisu szczególnego, wymagającego wykładni ścieśniającej. Podkreślono, że uzależnienie zachowania terminu wniesienia pisma do sądu od oddania tego pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu Prawa pocztowego zapewnia jednakowe wymagania formalne dla wszystkich uczestników procesu. Gwarantuje przy tym pewność prawa i jego przewidywalność, skoro potwierdzenie nadania przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego wydane przez placówkę pocztową operatora wyznaczonego ma moc dokumentu urzędowego (art. 17 Prawa pocztowego). Wbrew stanowisku Skarżących, powyższa uchwała nie utraciła aktualności. Zmiana operatora wyznaczonego na kolejny okres nie wpłynęła na treść normy wynikającej z art. 83 § 3 Ppsa. Nadal aktualny pozostaje zatem pogląd, zgodnie z którym nadanie pisma procesowego w placówce operatora nieposiadającego statusu operatora wyznaczonego nie wywołuje skutku zachowania terminu, jeżeli pismo wpłynęło do sądu po jego upływie. Tym samym bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 269 § 1 Ppsa. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela zarzutu naruszenia art. 178 Ppsa poprzez odrzucenie skargi kasacyjnej jako wniesionej po terminie. Skoro skarga kasacyjna została nadana za pośrednictwem operatora, który nie posiada statusu operatora wyznaczonego, a do sądu wpłynęła już po upływie ustawowego terminu, to termin do jej wniesienia nie został zachowany. Odrzucenie skargi kasacyjnej stanowiło zatem prawidłowe zastosowanie przez Sąd I instancji przepisów procesowych. Pozbawiony skuteczności prawnej jest również zarzut naruszenia art. 45 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP. Prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniom wynikającym z przepisów regulujących sposób oraz terminy dokonywania czynności procesowych. Art. 83 § 3 Ppsa w sposób jednoznaczny określa przypadki, w których ustawodawca przyznał stronie gwarancję zachowania terminu przez samo nadanie przesyłki. Rozszerzająca wykładnia tego przepisu, prowadząca do objęcia jego zakresem wszystkich operatorów pocztowych wpisanych do rejestru operatorów pocztowych, pozostawałaby w sprzeczności z jego jednoznacznym brzmieniem, które ma na celu zapewnienie równości uczestnikom postępowania oraz pewności obrotu prawnego. Bez znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia pozostają argumenty dotyczące organizacji pracy placówek Poczty Polskiej S.A., w tym godzin ich funkcjonowania, pozostają bowiem bez wpływu na treść obowiązujących przepisów i nie mogą prowadzić do wykładni sprzecznej z art. 83 § 3 Ppsa. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, w związku z czym wniesione zażalenie podlegało oddaleniu na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa.