II OZ 793/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Teresa Kobylecka, po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. K. i P. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia z 27 kwietnia 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 377/15 w przedmiocie odmowy przywrócenia M. L. terminu do wniesienia zażalenia w sprawie ze skargi U. S., J. S., S. K., A. J., A. K., K. G., B. S., J. Ł. – w imieniu którego działa następca prawny M. S. W., K. K., P. K., W. K., M. L. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 16 lutego 2012 r. znak: ... w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 377/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił M. L. przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z 6 lutego 2017r. w sprawie ze skargi U. S., J. S., S. K., A. J., A. K., K. G., B. S., J. Ł. – w imieniu którego działa następca prawny M. S. W., K. K., P. K., W. K., M. L. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 16 lutego 2012 r. znak: ... w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. W motywach rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 6 lutego 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie M. L., zw. dalej skarżącym, na postanowienie Sądu z dnia 8 grudnia 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 377/15, odmawiające dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji, Stowarzyszenia F. Z. w B., Fundacji T. U. Ś. w B., Stowarzyszenia Z. B. w B. i Stowarzyszenia I. B. w B. Postanowienie to doręczono skarżącemu w dniu 20 lutego 2017 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru, k. 2409). Pismem z dnia 8 marca 2017 r., złożonym osobiście w Sądzie tego samego dnia, skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu z dnia 6 lutego 2017 r. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że przesyłkę zawierającą ww. postanowienie odebrała jego żona podczas jego nieobecności, a on otrzymał je w dniu 3 marca 2017 r. Skarżący stwierdził ponadto, że z uwagi na uszkodzenie drukarki nie mógł wydrukować i przesłać zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Rozpoznając wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że w ocenie Sądu, skarżący nie dopełnił należytej staranności przy składaniu zażalenia. Wyjaśnienia skarżącego, że uchybienie terminu do złożenia zażalenia zostało spowodowane przekazaniem mu postanowienia Sądu z dnia 6 lutego 2017 r. przez jego żonę w dniu 3 marca 2017 r. oraz uszkodzeniem drukarki i związanym z tym brakiem możliwości wydrukowania i przesłania zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w ocenie Sądu, nie stanowią uzasadnienia dla uznania braku winy skarżącego w uchybieniu terminu. Przesyłka zawierająca ww. postanowienie została skarżącemu skutecznie doręczona w dniu 20 lutego 2017 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru, k. 2409), czego dowodzi zamieszczony na niej podpis "M. L.". Powyższe sprawia, że twierdzenia skarżącego o odebraniu przesyłki przez jego żonę nie są wiarygodne. Sąd wskazał również, że nawet gdyby odbiór przesyłki skierowanej do skarżącego potwierdziła jego żona, data doręczenia wiązałaby skarżącego w odniesieniu do wszelkich uprawnień czy obowiązków z tym związanych, w tym – w zakresie początku biegu terminów wynikających z p.p.s.a. Podobnie, nie usprawiedliwia uchybienia terminowi fakt, że skarżący miał problemy techniczne z przygotowaniem zażalenia. Sąd podkreślił, że zażalenie składane do Sądu nie musi być mieć formy wydruku komputerowego – skarżący mógł je napisać odręcznie. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej nie było dopuszczalne, ponieważ strona dopuściła się niedbalstwa. Podsumowując Sąd I instancji stwierdził, że przesyłka zawierająca postanowienie Sądu z dnia 6 lutego 2017 r. została skutecznie doręczona skarżącemu w dniu 20 lutego 2017 r., a zatem skarżący miał możliwość złożenia zażalenia w terminie. Gdyby nawet przesyłkę odebrała jego żona (co stoi w sprzeczności z informacjami, znajdującymi się w aktach sprawy), fakt zbyt późnego przekazania przesyłki skarżącemu oraz problemy techniczne, związane z przygotowaniem zażalenia, również nie usprawiedliwiałyby zachowania skarżącego, tj. uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. W zażaleniu na powyższe postanowienie K. K. i P. K. wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia, w jego uzasadnieniu podniesiono argumenty dotyczące odmowy dopuszczenia do udziału w sprawie, w charakterze uczestnika postępowania Federacji Z. w B. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest bezskuteczność czynności podjętych przez stronę po terminie (por. art. 85 p.p.s.a.), to zasada ta nie ma charakteru bezwzględnego, zgodnie bowiem z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. W myśl art. 87 § 2 p.p.s.a. to na stronie spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Jednocześnie w judykaturze od dawna przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (por. np. postanowienie NSA z 18 listopada 2010 r., II FZ 577/10, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z brakiem winy mamy do czynienia tylko w przypadku zaistnienia okoliczności, niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. W kontekście utrwalonej już w orzecznictwie sądów administracyjnych wykładni przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odnoszących się do instytucji przywrócenia terminu, podzielić należy pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że w niniejszej sprawie strona nie uprawdopodobniła, iż nie ponosi winy w uchybieniu terminu. Podstawą wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania było twierdzenie, że przesyłka sądowa nie została mu przez żonę przekazana w odpowiednim terminie oraz, że uszkodzenie drukarki uniemożliwiło mu wysłanie zażalenia. Uznać należy, że Sąd I instancji słusznie zwrócił uwagę, iż przedmiotową przesyłkę odebrał osobiście M. L., co potwierdza podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Odnosząc się do argumentacji M. L. wskazującej na odebranie przesyłki przez żonę wskazać należy, że zwrotne potwierdzenie odbioru stanowi dowód świadczący o zobowiązaniu się do oddania przesyłki adresatowi (por. postanowienie NSA z dnia 18 października 2012 r., sygn. akt II OZ 912/12). Zatem twierdzenie, iż w odpowiednim terminie dorosły domownik, który dokonał odbioru korespondencji nie przekazał jej do rąk adresata, nie stanowi wystarczającej podstawy do przywrócenia terminu i nie dowodzi braku winy skarżącego w powstaniu uchybienia procesowego. Zgodnie z art. 72 § 1 p.p.s.a. odebranie przesyłki przez dorosłego domownika jest uważane za skuteczne jej doręczenie samemu adresatowi. Strona będzie więc ponosić konsekwencje jakie wynikają z doręczenia pisma nawet wówczas, gdy pismo jest doręczane podczas jej nieobecności pod wskazanym adresem (por. postanowienia NSA: z dnia 10 marca 2009 r., sygn. akt I OZ 174/09, z dnia 25 lutego 2011 r., sygn. akt II FZ 60/11, z dnia 1 lipca 2015 r., sygn. akt II OZ 620/15, z dnia 9 czerwca 2015 r., sygn. akt II FZ 272/15). W takiej sytuacji nawet gdyby żona skarżącego nie poinformowała go o nadejściu przesyłki, to i tak przesyłka byłaby skutecznie doręczona, a brak przekazania jej do rąk adresata nie stanowiłby podstawy do przywrócenia terminu. Słusznie również Sąd I instancji uznał, że uszkodzenie drukarki skarżącego nie może stanowić uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy skarżącego zgodnie bowiem z art. 87 § 2 p.p.s.a. celem uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy konieczne jest wykazanie, że mimo dołożenia szczególnej oraz należytej staranności przy dokonywaniu czynności, do której strona jest zobowiązana, nie było możliwe przezwyciężenie przeszkody powstałej w dochowaniu terminu nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z dnia 22 listopada 2013 r., sygn. akt II FZ 989/13, LEX nr 1394971). Oznacza to, że wymagane jest dodatkowe wykazanie przez wnioskodawcę, że skarżący nie mógł w inny sposób sporządzić i przesłać do sadu zażalenia. Z wymienionych powyżej względów okoliczności powoływane przez skarżącego nie mogły świadczyć o tym, że stanowiły one niedające się przezwyciężyć przeszkody. Tym samym nie mogą świadczyć o tym, że do uchybienia termu doszło bez winy skarżącego. Podsumowując zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji dokonał prawidłowej analizy sprawy i zasadnie odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Wskazać również należy, że na tym etapie postępowania Sąd I instancji nie dokonywał oceny argumentacji dotyczącej odmowy dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania Federacji Z. w B., stąd też zawarte w zażaleniu argumenty odnoszące się do postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2016 r. nie mogły być w niniejszej sprawie rozważane. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił oddalić zażalenie ----------------------- 4